1. Problemy polityczne

PROBLEMY WSPÓŁCZESNEGO ŚWIATA

LEKCJA NR 1 . PROBLEMY POLITYCZNE

I KONFLIKTY ZBROJNE

II TERRORYZM

Terroryzm jest formą przemocy politycznej, polegającej na stosowaniu morderstw lub zniszczenia (albo zagrożeniem stosowania takich środków) w celu wywołania szoku i ekstremalnego zastraszenia jednostek, grup, społeczeństw lub rządów, czego efektem mają być wymuszenia pożądanych ustępstw politycznych, sprowokowanie nieprzemyślanych działań lub/i zademonstrowanie/nagłośnienie politycznych przekonań.

TERRORYZM wywodzi się od języka greckiego/tero- drżeć oraz łacińskiego terror- strach Na tej podstawie można bardzo ogólnie zdefiniować terroryzm jako sianie strachu i grozy. Bardziej szczegółowo terroryzm można zdefiniować również jako: nieuzasadnione lub bezprawne użycie siły bądź przemocy wobec osób lub mienia, aby zastraszyć lub wywrzeć przymus na rząd. Znawcy przedmiotu dzielą terroryzm na polityczny, kryminalny oraz na indywidualny i zbiorowy.

TERRORYZM ISLAMSKI:

AL- KAIDA –

założona w 1988 w Arabii Saudyjskiej po to by przeciwdziałać radzieckiej inwazji na Afganistan. Obecnie według deklaracji wojny ogłoszonej przez Osamę bin Ladena celem Al- Kaidy jest radykalizacja istniejących ugrupowań islamskich i utworzenie ich w miejscach gdzie nie występują; zniszczenie Stanów Zjednoczonych, których obecność i polityka zagraniczna postrzegana jest jako główne przeszkody w reformowaniu muzułmańskich społeczeństw.

11 września 2001 – zamach na World Trade Center i Pentagon, oraz nieudany zamach najprawdopodobniej na Biały Dom. Samolot z zamachowcami rozbił się na polach Pensylwanii. Zginęły 2 973 osoby (12 wciąż uznaje się za zaginione).

12 października 2002 – zamachy bombowe w kurorcie Bali w Indonezji 202 zabitych.

11 marca 2004 – zamachy bombowe w Madrycie -ginęło 191 osób, a ponad 900 zostało rannych

7 lipca 2005 – zamachy w metrze i komunikacji miejskiej w Londynie, zginęło 170 osób

27 grudnia 2007 – zamach na Benazir Bhutto, premier Pakistanu

Przywódca Al- Kaidy- Osama bin Laden zginął z rąk amerykańskiej jednostki specjalnej 2 maja 2011

HAMAS-

( Islamski Ruch Oporu)( skrót op arabsku to również „zapał”) - powstała w 1987 r. aby wspomóc intifadę. Obecnie za swój podstawowy cel organizacja ta uważa zbudowanie państwa palestyńskiego rozciągającego się od Morza Śródziemnego do rzeki Jordan oraz zniszczenia Izraela. Uznawany za palestyńskie przedłużenie Bractwa Muzułmańskiego.

Dąży do ustanowienia prawa szariatu. Obecnie działa głównie w strefie Gazy i w Autonomii Palestyńskiej.

HEZBOLLAH- (arab. „Partia Boga”) –

Nazwa Organizacji Hezbollah pochodzi od słów „Partia Boga” i są to słowa z Koranu:( ciekawostka)

„On wprowadzi ich do Ogrodów, gdzie w dole płyną strumyki; oni będą tam przebywać na wieki. Bóg znalazł w nich upodobanie i oni mają upodobanie w Nim. Oni stanowią partię Boga. O, tak! Zaprawdę, partię Boga – oni są szczęśliwi!”

Hezbollah powstał w 1982 roku, podczas libańskiej wojny domowej z inicjatywy Iranu. Działalność skierowana przeciwko Izraelowi.

GRUPA ABU SAJJAFA-

islamska organizacja terrorystyczna, założona w 1991 roku. Grupa działa na południu Filipin, głównie na wyspie Mindanao. Południe wyspy było zasiedlone przez Arabów na wieki przed przybyciem Magellana. Rządy hiszpańskie przyniosły Filipinom katolicyzm. Ludność wyspy niezmiennie wyznaje islam. Do radykalizacji doszło pod wpływem rozlewającego się fundamentalizmu. Liczebność organizacji oceniana była w na kilkuset bojowników. Wspierana jest przez około 1000 sympatyków. Celem grupy jest oderwanie południa Filipin i utworzenie na tych terenach państwa islamskiego na wzór Iranu.

BRACTWO MUZUŁMAŃSKIE-

Bracia Muzułmanie islamska organizacja religijna i społeczno-polityczna, założona w 1928 roku w Egipcie Jej powstanie było reakcją na rozpad imperium osmańskiego i jego podział na mniejsze organizmy państwowe.

Motto Braci Muzułmańskich brzmi: Allah jest naszym celem. Prorok naszym przywódcą. Koran naszym prawem. Dżihad naszą ścieżką. Śmierć na ścieżce Boga jest naszą jedyną nadzieją.

Bractwo, powstałe w Egipcie, szybko znalazło podatny grunt w innych krajach muzułmańskich, m.in. w Syrii, Transjordanii (późniejszej Jordanii), Palestynie, Arabii Saudyjskiej. Obecnie ma swoje filie w 70 krajach świata. Ich status jest różny — od oficjalnych partii politycznych, mających swoich przedstawicieli w parlamencie, przez grupy społeczno-religijne aż po podziemne, nielegalne bojówki terrorystyczne. Twierdzi się (bądź sami Bracia podają), że brali oni udział, po stronie islamskiej, w większości konfliktów zbrojnych w tej części świata, m.in. w wojnach arabsko-izraelskich, w algierskiej wojnie o niepodległość, po stronie afgańskich mudżahedinów czy kaszmirskich bojowników.

Po rewolucji w Egipcie w 2011, która obaliła dyktatora Hosniego Mubaraka, Bractwo Muzułmańskie przejęło władzę w kraju, z prezydentem Mohamedem Mursim na czele. Jego rządy zostały obalone w zamachu stanu w nocy na 4 lipca 2013, a przywódcy Bractwa zostali aresztowani.

25 grudnia 2013 sąd egipski uznał Bractwo Muzułmańskie za organizację terrorystyczną

TERRORYZM LEWICOWY:

CZERWONE BRYGADY-

Włochy. Rozpoczęły działalność w 1970 i były największą lewacką organizacją terrorystyczną. Czerwone Brygady zamordowały byłego premiera Włoch- Aldo Moro. Aktualnie organizacja ta już nie istnieje.

KOMUNISTYCZNA PARTIA PERU- ŚWIETLISTY SZLAK-

Peru. Rozpoczął działalność w 1969r. Jej celem jest zastąpienie "burżuazyjnych" instytucji peruwiańskich chłopskimi rządami komunistyczno- rewolucyjnymi. Założona przez wykładowcę uniwersyteckiego, na początku składała się a kilkunastu studentów. Potem jej liczebność rozrosła się do około 10 tys. członków. Jest powszechnie potępiana ze względu na brutalną przemoc wobec chłopów, liderów związkowych, ataki na infrastrukturę krajową (drogi, mosty, koleje, rafinerie itp.) jak i cywilów, policjantów i wojskowych. Zdecydowaną walkę wydał tej organizacji prezydent Peru( od 1990) Alberto Fujimoro co doprowadziło do schwytania jej lidera jej lidera Abimaela Guzmán w 1992.

TERRORYZM PRAWICOWY:

AUC -

Zjednoczone Siły Samoobrony Kolumbii – powstała w 1991 z połączenia paramilitarnych bojówek. Celem AUC jest ochrona interesów jego sponsorów, głównie elit ekonomicznych i baronów narkotykowych, ale również ochrona bogaczy kolumbijskich przed atakami lewicowej partyzantki.

AUC otrzymywał oficjalne wsparcie ze strony państwa. W roku 1998 rząd kolumbijski, pod naciskiem opinii publicznej oburzonej przestępstwami dokonywanymi przez AUC, zdelegalizował organizację. Międzynarodowe koncerny inwestujące w Kolumbii, m.in. Coca-Cola podejrzewane są także o współpracę z AUC. Jest ona odpowiedzialna za większość przestępstw popełnianych w Kolumbii przez organizacje paramilitarne. AUC finansuje swoją działalność z handlu narkotykami, pieniędzy sponsorów oraz haraczy.

OAS- ORGANIZACJA SEKRETNEJ ARMII,-

francuska organizacja terrorystyczna grupująca przeciwników uznania niepodległości Algierii. Głównym celem organizacji było powstrzymanie procesu dekolonizacji zamorskiego imperium francuskiego, ze szczególnym uwzględnieniem Algierii. Powstała w lutym 1961 w Madrycie. Skupiała działające w podziemiu organizacje ultraprawicowe zrzeszające wojskowych i osadników francuskich w Algierii. Siatka OAS została rozbita i pod koniec 1963 organizacja praktycznie przestała istnieć. Zapleczem politycznym OAS była istniejąca do dzisiaj skrajnie prawicowa partia Front Narodowy którym obecnie kieruje Marina Le Pen. Wielu dawnych działaczy OAS nadal należy do tej partii.

TERRORYZM NEONAZISTOWSKI:

KU KLUX KLAN-

Nazwa organizacji pochodzi od kombinacji greckiego słowa kyklos (okrąg, koło) ze słowem klan. Według innej wersji jest to onomatopeja, oddająca dźwięk przeładowania broni palnej - powstała w 1867 jako organizacja samoobrony i pomocy dla ludności południowych stanów USA przeciwko niesprawiedliwościom ze strony Jankesów, którzy okupowali Południe po wojnie secesyjnej, pod koniec XIX wieku przestała istnieć, reaktywowana w 1915 już jako organizacja rasistowska, a potem nazistowska. Zdelegalizowana w 1944 r. walczyła o utrzymanie supremacji białych w USA i dążyła do ograniczenia praw ludności kolorowej, katolików i Żydów. Ponownie odrodziła się w latach 50-tych mimo, ze nadal jest organizacja nielegalną.

TERRORYZM ETNICZNO- NIEPODLEGŁOŚCIOWY:

ETA-

tajna separatystyczna organizacja działająca w Hiszpanii o niepodległość kraju Basków, powstała w 1959r.

IRA-

organizacja zbrojna walcząca początkowo o niepodległość Irlandii, a od 1921 roku o przyłączenie Irlandii Północnej do Republiki Irlandii

TAMILSKIE TYGRYSY- organizacja utworzona w 1979r.,prowadzą wojnę domową o utworzenie państwa na północy Cejlonu. W 1991 zamordowali premiera Indii Rajiva Gandhiego. W 1997 wysadzili Bank Centralny i Centrum Handlu w Colombo (zginęło łącznie ponad 100 osób). Współdziałają z Al-Kaidą.

III NIESTABILNOŚĆ UKŁADÓW POLITYCZNYCH

PRZYCZYNY NIESTABILNOŚCI

1. Na całym świecie ciągle istnieją państwa totalitarne: Koreańska Republika Ludowo- Demokratyczna, Chiny, Wietnam, Laos, Kuba. Przywódcy tych państw są politycznie nieprzewidywalni, a tym samym są zagrożeniem dla ładu światowego.

2.Arabska Wiosna Ludów doprowadziła do obalenia dyktatorów w Egipcie, Tunezji, Libii ale przyszłość polityczna tych państw jest niepewna. Nadal toczą się krwawe walki w Syrii i Jemenie.

ARABSKA WIOSNA LUDÓW 2010-2011

SYTUACJA W KRAJACH BLISKIEGO WSCHODU I AFRYKI PÓŁNOCNEJ 2010-2013:

     Obalenie władz

     Dwukrotne obalenie władz

     Wojna domowa

     Protesty i zmiany w rządzie

     Masowe protesty

     Protesty

     Protesty poza światem arabskim

ARABSKA WIOSNA ROZPOCZĘŁA SIĘ W TUNEZJI

Był 17 grudnia 2010 roku, gdy w tunezyjskim mieście Sidi Bouzid policjantka skonfiskowała nielegalny stragan z warzywami 26-letniego handlarza. Gdy Muhammad Bouazizi, bo tak nazywał się kupiec, zaoferował zapłacenie kary za brak licencji, mundurowa miała go uderzyć i napluć mu w twarz. Zdesperowany udał się do gmachu władz miejskich w nadziei, że uda mu się odzyskać zarekwirowany majątek. Jednak lokalni urzędnicy odmówili spotkania. Wówczas handlarz oblał się benzyną i podpalił na schodach wejściowych do budynku. Jego tragiczna śmierć zapoczątkowała największą rewolucję w historii państw arabskich, nazywanej Arabską Wiosną albo Arabskim Przebudzeniem. Arabska Wiosna Ludów była skutkiem mobilizacji tysięcy ludzi i wielkiego obywatelskiego sprzeciwu wobec trwających przez dekady ograniczeń wolności i łamania praw człowieka, korupcji oraz nepotyzmu. We wszystkich państwach regionu, którymi wstrząsnęły protesty demonstranci skandowali to samo hasło: "Lud żąda upadku reżimu"! Nie byłoby jednak wielkich rewolucji bez mediów społecznościowych. Rozczarowane brakiem perspektyw miliony młodych ludzi planowały demonstracje i dokumentowały ataki wojska oraz policji na cywilów porozumiewając się przez internet.

Arabska wiosna kosztowała region 55 mld dol.

W Tunezji obalony został wieloletni prezydent Zin Al- Abidin Ben Ali, ale państwu daleko do stabilizacji. Część społeczeństwo czuje się zagrożone przez coraz częściej dochodzących do głosu radykalnych islamistów. Gospodarka kraju jest w głębokiej recesji. Podobnie jest w innych państwach, w których masowe demonstracje i walki odsunęły od władzy długoletnich dyktatorów. W Egipcie rewolucja wybuchła w I 2011 w jej wyniku, po trzydziestu latach rządów ustąpił w XII 2011 jeden z najważniejszych sojuszników USA w regionie - prezydent Hosni Mubarak. Jego następca Mohamed Mursi, wybrany w demokratycznych wyborach przywódca konserwatywnego Bractwa Muzułmańskiego, utrzymał się u władzy tylko rok i został obalony w wyniku wojskowego puczu. Wciąż trwają protesty poparcia dla islamistów i pogłębiają się podziały społeczne. Nie zniknęły też problemy biedy i bezrobocia, które doprowadziły do przewrotu w Jemenie. W kraju ciągle wybuchają bomby Al-Kaidy. Nowa pro-zachodnia polityka władz, które zwróciły się do USA z prośbą o pomoc w walce z terrorystami, spotyka się z dużym sprzeciwem społecznym.

W styczniu 2011 wybuchła wojna domowa w Libii. Libijscy rebelianci z pomocą NATO wygrali wojnę z siłami rządowymi. Zginął w niej ich przywódca - pułkownik Muamnmar Kadafi. Mimo tego, dziś uchwalają nowe prawo państwowe na podstawie szariatu. Najtragiczniejszy jest jednak bilans trwającej od ponad czterech lat wojny domowej w Syrii. Prezydent Baszar al-Asad prowadzi krwawą pacyfikację, dokonując zbrodni wojennych. Wojna zaczęła się od III 2011 i trwa do dzisiaj. ONZ szacuje,że w jej wyniku straciło już życie 120 tys. ludzi. Cztery miliony ludzi straciło dach nad głową

3. Także w krajach postkomunistycznych systemy demokratyczne nie są zbyt stabilne.

4. Problemem jest także nierównomierne traktowanie państw niedemokratycznych przez społeczność międzynarodową. Traktowanie jest uzależnione od korzyści gospodarczych jakie można uzyskać w kontaktach z niedemokratycznym państwem. Jeżeli korzyści są duże to przymyka się oczy na ewidentne łamanie praw człowieka.

5. Nieszanowanie przez Rosję zasad prawa międzynarodowego czego dowiodła aneksja Krymu w III 2014 roku oraz wspieranie separatystów we wschodnich obwodach Ukrainy ( Donieck, Charków). Atak na Ukrainę 24. 02.2022r.