4. Polityka zagraniczna III RP

LEKCJA NR 4. POLSKA POLITYKA ZAGRANICZNA 1989- 2025

POLSKA POLITYKA ZAGRANICZNA W LATACH 1989- 2025

W 1989 roku Polska, po raz pierwszy od czasów zakończenia II wojny światowej zyskała możliwość prowadzenia niezależnej polityki zagranicznej.

Nasze priorytetowe cele to:

• Uczestniczenie w integracji europejskiej
• Zacieśnianie współpracy z państwami zachodnimi
• Rozwijanie dobrosąsiedzkich stosunków z państwami, z którymi graniczymy

Stosunki polsko- niemieckie

3 X 1990 podpisaliśmy z Niemcami Układ o potwierdzeniu istniejącej granicy państwowej ( układ został podpisany tuż po zjednoczeniu Niemiec).

W czerwcu 1991 podpisaliśmy Traktat o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy, który m.in. regulował prawa i obowiązki mniejszości narodowych

Polskiej i niemieckiej w obu krajach, mówił o wymianie młodzieży i współpracy gospodarczej. Ważnym elementem jest proces pojednania, którego symbolem jest Krzyżowa.

Stosunki z Czechami i Słowacją

W 1991 roku podpisaliśmy Układ o dobrym sąsiedztwie, solidarności

i przyjacielskiej współpracy z Czechosłowacją.

Od 1 I 1993 graniczymy od południa Czechami i Słowacją. Państwa te przejęły jako wspólną sukcesję zasady tego traktatu.

Z tymi państwami współpracujemy w ramach Grupy Wyszehradzkiej

i CEFTA.

Stosunki polsko- białoruskie

W VI 1992 roku podpisaliśmy z Białorusią Traktat o dobrym sąsiedztwie

i przyjaznej współpracy. Nasze wzajemne kontakty znacznie się pogorszyły po przejęciu władzy przez Aleksandra Łukaszenkę.

Stosunki polsko- ukraińskie

W 18 V 1992 zawarliśmy Traktat o dobrym sąsiedztwie, przyjaznych stosunkach i współpracy. Byliśmy jednym z pierwszych państw, które uznały niepodległość Ukrainy.

Stosunki polsko- rosyjskie

Z Rosją graniczymy przez obwód kaliningradzki. W latach 1989-1993 staraliśmy się o zlikwidowanie wszelkich form zależności.

1 VII 1991 został rozwiązany Układ Warszawski

26 X 1991 prezydent Lech Wałęsa podpisał Układ o wycofaniu wojsk rosyjskich z Polski.

22 V 1992 roku podpisaliśmy układ o przyjaźni i współpracy dobrosąsiedzkiej

z Rosją. 18 września 1993 ostatni żołnierz rosyjski opuścił terytorium Polski.

Stosunki polsko- litewskie

W IV 1994 roku podpisaliśmy Traktat o przyjaznych stosunkach i dobrosąsiedzkiej współpracy, w którym potwierdzamy wzajemnie granice, wyrzekamy się roszczeń terytorialnych, określamy prawa i obowiązki mniejszości.

POLSKA W ORGANIZACJACH MIĘDZYNARODOWYCH

ORGANIZACJA NARODÓW ZJEDNOCZONYCH- POLSKIE INICJATYWY

• 1989 Konwencja Praw Dziecka
• 1994- ogłoszenia Międzynarodowego Roku Rodziny
• 1996- Konwencja o zwalczaniu międzynarodowej przestępczości

OPERACJE POKOJOWE ONZ Z UDZIAŁEM POLSKI

• udział w operacji „ Pustynna Burza” 1990-1991
• ochrona demokratycznie wybranego rządu Haiti przez jednostkę „ Grom” 1994- 1995

GRUPA WYSZEHRADZKA

• tworzą ją cztery państwa: Polska, Czechy, Węgry, Słowacja
• Do roku 1993 działał jako Trójkąt Wyszehradzki
• Jej działalność zapoczątkowało spotkanie trzech prezydentów: Lecha Wałęsy- Polska, Vaclava Havla - Czechosłowacja, Josefa Antalla- Węgry w Wyszehradzie w II 1991
• Podstawowym celem była integracja ze Wspólnotami Europejskimi i NATO
• Nie jest to instytucja międzynarodowa, tylko forum konsultatywne

ŚRODKOWOEUROPEJSKIE STOWARZYSZENIE WOLNEGO HANDLU

( CEFTA)

• Tworzą je Polska, Czechy, Słowacja, Rumunia, Bułgaria, Słowenia, Węgry
• Powstała w 1992 roku jako ekonomiczne uzupełnienie Grupy Wyszehradzkiej
• Jej podstawowym celem była zmiana zasad współpracy byłych członków RWPG

INICJATYWA ŚRODKOWOEUROPEJSKA

(DAWNIEJ: PENTAGONALE, HEKSAGONALE)

• Powstała w 1989 z inicjatywy Włoch
• Tworzą ją: Austria, Włochy, Bośnia I Hercegowina, Chorwacja, Czechy, Macedonia, Polska, Słowacja, Słowenia, Węgry, Włochy, Albania, Białoruś, Rumunia, Ukraina
• Podstawowym celem jest tworzenie wspólnego systemu bezpieczeństwa i stabilizacji na terenie Europy Środkowej
• Każde państwo przewodniczy przez rok organizacji według porządku alfabetycznego
• Podstawą działania są coroczne konferencje
• Istnieje 14 grup roboczych
• Polska koordynuje współpracę w dziedzinie rolnictwa

RADA PAŃSTW MORZA BAŁTYCKIEGO

• Utworzona w 1992 roku w Kopenhadze
• Tworzą ją : Danię, Estonię, Finlandię, Litwę, Łotwę, Niemcy, Norwegię, Polskę, Rosję, Szwecję oraz Komisję Europejską
• Głównym celem jest popieranie współpracy państw bałtyckich
• Ma luźną strukturę

TRÓJKĄT WEIMARSKI

• Ma charakter spotkań trójstronnych na linii Paryż- Berlin- Warszawa
• Zapoczątkowało go spotkanie w 1991 roku w Weimarze

OTO NAJWAŻNIEJSZE WYDARZENIA W POLSKIEJ POLITYCE ZAGRANICZNEJ W LATACH 2004-2023

1 V 2004 Polska przystąpiła do Unii Europejskiej co znacząco wpłynęło na pozycję kraju na arenie międzynarodowej oraz jego politykę zagraniczną. W 2007 Polska dołączyła do strefy Schengen, co pozwoliło na swobodne przemieszczanie się osób pomiędzy państwami członkowskimi.

W 2004 roku Polska aktywnie wsparła Pomarańczową Rewolucję na Ukrainie, przyczyniając się do pokojowego rozwiązania problemu sfałszowanych wyborów prezydenckich na Ukrainie. W sprawę szczególnie zaangażował się prezydent Aleksander Kwaśniewski. Konsekwentnie w 2014 roku Polska aktywnie wspierała Ukrainę podczas kryzysu na Krymie i konfliktu w Donbasie, co umocniło jej pozycję jako kluczowego gracza w regionie.

Aleksander Kwaśniewski na Ukrainie w czasie Pomarańczowej Rewolucji

Zwycięstwo PiS w wyborach parlamentarnych jesienią 2015 roku spowodowała, że polska polityka zagraniczna nabrała charakteru antyrosyjskiego i zdecydowanie proamerykańskiego kosztem stosunków z Unią Europejską. W 2015 roku powstała Inicjatywa Trójmorza. Jej inicjatorami byli prezydent Polski Andrzej Duda oraz prezydent Chorwacji. Celem Inicjatywy Trójmorza jest dążenie do wzmocnienia współpracy infrastrukturalnej i energetycznej w Europie Środkowo-Wschodniej.

Inicjatywa Trójmorza

W 2016 roku odbył się szczyt NATO w Warszawie. Polska była gospodarzem szczytu, na którym zdecydowano o wzmocnieniu wschodniej flanki NATO poprzez rozmieszczenie wojsk w Polsce i krajach bałtyckich.
24 II 2022 roku Rosja zaatakowała Ukrainę. Polska odegrała ważną rolę jako kraj przyjmujący uchodźców z Ukrainy oraz wspierający ten kraj w walce z rosyjską agresją.