7.TRANSFORMACJA SPOŁECZEŃSTWA POLSKIEGO NA PRZEŁOMIE XX.XXI WIEKU
LEKCJA 7. TRANSFORMACJA SPOŁECZEŃSTWA POLSKIEGO NA PRZEŁOMIE XX/XIX WIEK
SPOŁECZEŃSTWO POLSKIE ( charakterystyka z punktu widzenia ładu społecznego)
ZMIANA SPOŁECZNA TO każde przeobrażenie, które jest postrzegane jako znaczące dla życia społecznego.
Szybkość, charakter, kierunek i głębokość zmiany powoduje czy procesy te będziemy nazywać: rewolucją, ewolucją lub modernizacją.
REWOLUCJA- to gwałtowna zmiana stosunków społecznych, która zwykle poprzedza zmianę ustroju np. monarchii czy tyranii na republikę. według Karola Marksa wywołuję ją klasa uciskana, cechą charakterystyczną rewolucji jest używanie przemocy przy przeprowadzaniu zmiany
EWOLUCJA- twórcami pojęcia są August Comte i Herbert Spencer. zmiana polega na spokojnym przechodzeniu od form prostych do bardziej skomplikowanych i od chaosu do organizacji
MODERNIZACJA-może mieć charakter ewolucyjny albo rewolucyjny (np. modernizacyjny charakter miała rewolucja przemysłowa)
1.Transformacje społeczeństwa polskiego w II poł. XX wieku
przejście od monocentrycznego( scentralizowanego) realnego socjalizmu do policentrycznego ( zdecentralizowanego) porządku demokracji i kapitalizmu. Transformacji uległy 3 dziedziny życia państwowego:
-gospodarka centralnie sterowana przekształciła się w gospodarkę wolnorynkową, z zagwarantowaniem własności prywatnej, z nieograniczoną przedsiębiorczością jednostek
- polityczny system monopartyjny przekształcił się w wielopartyjny, z demokratycznymi mechanizmami wyłaniania i funkcjonowania władz, z zagwarantowanymi prawami człowieka
-kulturę wypływającą z jednej ideologii zastąpioną kulturą wypływającą z wielu źródeł
wchodzenie Polski w światowy system polityczny, gospodarczy i kulturowy
2.Pozytywne skutki transformacji:
tworzenie się klasy średniej
gospodarka oparta o zasady wolnego rynku
pluralizm polityczny
tworzenie się społeczeństwa obywatelskiego
zagwarantowanie praw obywatelskich
3.Negatywne skutki transformacji:
wysoki poziom bezrobocia i narastające ubożenie dużej części społeczeństwa
upadek wielu państwowych przedsiębiorstw
utrata bezpieczeństwa socjalnego przez wiele warstw społecznych
narastający brak zaufania do władzy
wzrastająca przestępczość
rozumienie rzeczywistości ukształtowane przez środki masowego przekazu i kulturę masową
Społeczeństwo polskie według spisu powszechnego z 2002 roku
Liczebność: 38 230 080 ludzi
Gęstość zaludnienia: 122 mieszkańców na 1 km
Ludność miejska: 61, 8 %
Struktura płciowa: mężczyźni 48,4 %, kobiety 51,6
Struktura narodowa: 96,7% deklaruje polską narodowość, 1, 2% zadeklarowała inną mniejszość, 2,1% nie określiło swojej narodowości.
Mniejszości: niemiecka, białoruska, romska, ukraińska