4. ZASADY I WARTOŚCI DEMOKRATYCZNE
LEKCJA NR 4. PODSTAWOWE ZASADY WSPÓŁCZESNEGO PAŃSTWA DEMOKRATYCZNEGO. WARTOŚCI DEMOKRATYCZNE
Zasada suwerenności (ludu)
Władza zwierzchnia w państwie należy do ogółu obywateli
Wszystkie organy państwa wywodzą się z woli społeczeństwa
Naród jest najwyższym prawodawcą( tylko on ustanawia konstytucję, wszystkie inne ustawy muszą być z nią zgodne
Zasada podziału władz
Władza ustawodawcza, wykonawcza i sądownicza są równoprawne, równoległe i wzajemne
Zasada ta zapewnia równowagę
Zasada pluralizmu
Odnosi się do zróżnicowania społeczeństwa i gwarantuje możliwość ujawnienia i reprezentacji interesów różnych grup poprzez tworzenie partii politycznych, organizacji społecznych, zakładanie stowarzyszeń
Zasada państwa prawa
Mówi o podporządkowaniu istniejącemu systemowi prawnemu stosunków pomiędzy przedstawicielami władzy a obywatelami oraz pomiędzy organami państwowymi
Państwo prawa zakłada sądową kontrolę administracji państwowej
Prawa człowieka uznaje się za nieprzekraczalną granicę działań władzy państwowej
Zasada poszanowania prawa mniejszości
Politycznych- prawo do zachowania i obrony swojego stanowiska pokojowymi metodami
narodowych i etnicznych- prawo do tworzenia własnych instytucji, zachowania kultury i tożsamości religijnej
Zasada konstytucjonalizmu - sprawowania władzy zgodnie z ustawą zasadniczą.
Zasada praworządności- dobrowolne poddanie się obowiązującemu prawu
Zasada przedstawicielstwa (reprezentacji) - władza pośrednia, przedstawiciele są wybierani w cyklicznych, wolnych i tajnych wyborach. Lud nie sprawuje swojej władzy bezpośrednio, a wybiera do jej sprawowania swoich przedstawicieli przed nim odpowiedzialnych.
Zasada ograniczonych rządów większości- rządy większości z zastrzeżeniem, że żadna mniejszość nie może być represjonowana
Zasada subsydiarności (pomocniczości)- opiera się na założeniu, że zadania, które mogą być realizowane przez jednostkę nie powinny być realizowane przez państwo.
Zasada prymatu konstytucji- konstytucja jest najwyższym aktem prawnym, któremu muszą być podporządkowane wszystkie inne
z
Tylko zalogowani użytkownicy mogą oceniać artykuły.
DEMOKRATYCZNE WARTOŚCI. IDEA CHRZEŚCIJAŃSKA A DEMOKRATYCZNE WARTOŚCI.
WOLNOŚĆ- rozróżniamy dwa rodzaje wolności:
-negatywną( wolność od czegoś)- brak ograniczenia wolności
-pozytywną(wolność do czegoś)- wszystkie prawa, które posiadamy
W demokracji oba rodzaje wolności istnieją i uzupełniają się
RÓWNOŚĆ- rozumiana w demokracji jako:
- równość formalna czyli równość wszystkich wobec prawa
-równość wynikająca z praw naturalnych, które przynależą każdej jednostce ludzkiej z racji urodzenia
-równość szans- stworzenie każdej jednostce podobnych warunków do rozwoju
SPRAWIEDLIWOŚĆ-
-ze względu na stosunek do dóbr rozróżnia się sprawiedliwość:
dystrybutywną( rozdzielczą)-równy podział urzędów, godności, premii itp., komutatywną (wyrównawczą)- występuję w stosunkach między ludzkich i opiera się na równej wartości wymienianych dóbr oraz na zadośćuczynieniu za krzywdy
-sprawiedliwość formalna- domaga się bezwzględnego stosowania przyjętych zasad
-sprawiedliwość materialna- obok obowiązujących zasad bierze pod uwagę także inne czynniki
-sprawiedliwość społeczna- przyznanie człowiekowi tego, co z tytułu jego wkładu pracy lub zasług słusznie mu się należy lub w ujęciu prawnym przyznanie każdej jednostce należnych jej praw wynikających z zasad demokracji
TOLERANCJA-współistnienie z jednostkami odmiennymi, ale posiadającymi te same prawa
POKÓJ- wywodzi się z idei irenizmu, demokracja nie może istnieć bez tej wartości