LEKCJA NR 10. EUROPEJSKIE SYSTEMY OCHRONY PRAW CZŁOWIEKA

PODSYSTEM UNII EUROPEJSKIEJ

1. SYSTEM EUROPEJSKI

System europejski jest najbardziej rozbudowanym systemem regionalnym. Tworzą go 3 podsystemy:

-podsystem Rady Europy

-podsystem Unii Europejskiej

-podsystem OBWE

2. INFORMACJE OGÓLNE O UNII EUROPEJSKIEJ

Organizacja, która powstała w 1993r. na podstawie Traktatu z Maastricht

3. DOKUMENTY UNII EUROPEJSKIEJ STANOWIĄCE INSTRUMENT OCHRONY PRAW CZŁOWIEKA:

a. Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Gospodarczą z 1957 roku pojawiły się w nim przepisy odnoszące się do prawa pracy, ochrony i bezpieczeństwa pracowników.

b. Jednolity Akt Europejski z 1986 roku mówił o demokracji opartej na prawach człowieka za wartych w Konwencji o ochronie praw człowieka.

c. Karta Wspólnotowa Podstawowych Praw Socjalnych Pracowników ustalona w 1989 roku, ma moc prawa obowiązującego.

d. Traktat o Unii Europejskiej dotyczył m.in. ustalenia obywatelstwa w unii zagwarantował prawo do swobodnego poruszania się.

e. Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską ustalony w 1993 roku odnosiły się do klauzuli zwalczania dysproporcji ze względu na płeć, rasę pochodzenie, religię itp.

f. Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej podpisana w Nicei w 2000 roku odnosi się do stosowania praw zawartych w Konwencji praw człowieka, zawiera uznane dotychczas prawa w Unii o charakterze osobistym, politycznym, społecznym i gospodarczym.

3. ORGANY STOJĄCE NA STRAŻY PRAW CZŁOWIEKA W UE

a. Parlament Europejski wszyscy obywatele zamieszkujący Unię mają prawo złożyć skargę w sprawach będących w zakresie prawodawstwa unii.

b. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej ma siedzibę w Luksemburgu, bada zgodność aktów prawnych z dokumentami unii, czyli przyjętych przez Parlament, Radę Europy, Komisję Europejska i Centralny Bank Europejski.

c. Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich został powołany w 1995 roku, który ma siedzibę w Strasburgu. Od 2013 funkcję rzecznika pełni Emily O' Really. Celem działalności Europejskiego Rzecznika jest:

• ochrona praw zamieszczonych w Karcie Praw Podstawowych

• zapewnienie odpowiedzialnej administracji

• przyjmowanie skarg od osób fizycznych i indywidualnych

• przeprowadzenie kontroli w tych państwach, które zostały naznaczone

• poprawienie jakości świadczonych usług, ochrona praw pracowników unijnych.

d. Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej -

• utworzona 15 lutego 2007 r., zastępująca funkcjonujące od 1998 r. Europejskie Centrum Monitoringu Rasizmu i Ksenofobii

• Jest niezależnym organem doradczym, którego celem jest dostarczanie pomocy i wiedzy fachowej w zakresie praw podstawowych odpowiednim instytucjom, organom, biurom i agencjom Unii oraz jej państwom członkowskim przy wdrażaniu przez nie prawa unijnego

• zapewnienie pełnego poszanowania praw podstawowych przez te instytucje i organy przy podejmowaniu przez nie środków lub określaniu kierunków działań w dziedzinach należących do ich kompetencji

e. Specjalny Przedstawiciel Unii Europejskiej ds. Praw Człowieka -

• zwiększanie skuteczności, obecności i widoczności Unii w zakresie ochrony i propagowania praw człowieka, zwłaszcza poprzez pogłębianie dialogu w dziedzinie współpracy politycznej Unii z krajami trzecimi, podmiotami gospodarczymi, społeczeństwem obywatelskim oraz organizacjami międzynarodowymi i regionalnymi,

•  działania na forach międzynarodowych oraz poprawa spójności unijnych działań w zakresie praw człowieka i szersze uwzględnianie kwestii praw człowieka we wszystkich obszarach działań zewnętrznych Unii.

f. Grupa Robocza ds. Praw Człowieka (COHOM)

• utworzona w 1987 r. (jej mandat został odnowiony w 2003 r.)

• odpowiedzialna za kwestie związane z prawami człowieka w stosunkach zewnętrznych UE

• zbieranie i ocena bieżących informacji o naruszeniach praw człowieka w różnych częściach świata oraz przedstawianie propozycji reakcji Unii na takie naruszenia

• W skład grupy wchodzą eksperci z zakresu praw człowieka z poszczególnych państw członkowskich oraz z Komisji Europejskiej.