4. Wielka Wojna Północna

LEKCJA NR 4. POLITYKA ZAGRANICZNA PIOTRA WIELKIEGO. WIELKA WOJNA PÓŁNOCNA

Wielka Wojna Północna, to kolejna odsłona konfliktu o Dominium Maris Baltici, który rozpoczął się w XVI wieku wojną o Inflanty. Dlatego inna nazwa tej wojny to III wojna północna.

W 1698r. Piotr I spotkał się w Rawie Ruskiej z elektorem saskim, a zarazem polskim królem Augustem II Mocnym i postanowili wspólnie założyć koalicję, do której przystąpiła także Dania wraz z Norwegią, przeciwko Szwecji.

Karol XII August II Mocny

Ta koalicja nazywała się Liga Północna i powstała w 1699r. Jej celem było odebranie Szwecji Inflant. Szwecja wydawała się łatwym łupem, ponieważ objął tam rządy szesnastoletni król Karol XII. Piotr II i August II uznali, że nie ma on żadnego doświadczenia, ani militarnego, ani politycznego i dlatego będzie można dokonać częściowych rozbiorów Szwecji. W 1700r. wojska rosyjskie wkroczyły do Inflant. Zaczęła się wojna północna- nazywana wielką. Dania zaatakowała Szwecję. Karol XII okazał się geniuszem militarnym. Błyskawicznie przeniósł wojska szwedzkie do Inflant i pokonał w 1700r. w bitwie pod Narwą wojska rosyjskie.

Bitwa pod Narwą 1700r. I faza Wielkiej Wojny Północnej

1700- 1709r.

Po bitwie po Karol XII uznał, że Piotr nie jest groźnym przeciwnikiem. Dlatego Karol XII postanowił odłożyć ostateczną rozprawę z rosyjskim carem. Za najgroźniejszego przeciwnika uznał Augusta II Mocnego. Jego wojska wkroczyły na tereny Rzeczypospolitej, mimo że państwo polsko- litewskie nie było stroną w wojnie, to do 1706r. Walki będą toczyć się na terenie Rzeczpospolitej. Piotr I wykorzystał ten czas, aby zreformować Rosję. Sprowadził kilkudziesięciu oficerów z Europy Zachodniej. Na bezpiecznym terenie, czyli na Uralu, kazał budować manufaktury produkujące broń i amunicję. Na nowo zreorganizował armię. W 1709r. Karol XII, po pokonaniu Augusta II Mocnego, wkroczył na rosyjską Ukrainę. Wspomagali go rosyjscy kozacy, którymi dowodził Iwan Mazepa. W 1709r. doszło do bitwy pod Połtawą. Szwedzi zostali pokonani, wpływ na to miał na pewno fakt, że Karol XII przed bitwą został ranny w nogę i nie mógł bezpośrednio dowodzić, bo nie mógł jechać konno.

Bitwa pod Połtawą Ranny w nogę Karol XII po przegranej pod Połtawą

Po przegranej bitwie Karol uciekł do Turcji, gdzie próbował namówić tureckiego sułtana Ahmeda III do wypowiedzenia wojny Rosji i mimo że mu się to udało, to nie mogło zmienić przewagi rosyjskiej. Rosjanie kilka razy zagrozili samemu Sztokholmowi. W 1718r. do wojny przyłączyła się Brandenburgia i Królestwo Pruskie. W roku 1718r. Karol XII zginął w czasie działań wojennych.

Transport ciała Karola XII

Jego siostra i następczyni Eleonora Ulryka rozpoczęła pertraktacje pokojowe, które 1721r. doprowadziły do podpisania pokoju w Nystadt, który kończy wojnę północną. Na mocy tego pokoju Rosja uzyskała Ingrię i Karelię, czyli uzyskała dostęp do Bałtyku. To wybrzeże Bałtyku, które współcześnie należy do Rosji zostało zdobyte za Piotra I.

Podpisanie Traktatu w Nystadt Tereny przyłączone do Rosji po wojnie