2. Księstwo Warszawskie
LEKCJA NR 2. KSIĘSTWO WARSZAWSKIE
Księstwo Warszawskie zostało utworzone na ziemiach II i III zaboru pruskiego, nie przyznano mu Gdańska, który został wolnym miastem pod rządami Prus, Francji, Saksonii.
Księstwo Warszawskie w latach 1807-1809r. Godło i flaga Księstwa Warszawskiego
Księstwo liczyło 104 tyś. km2 i było zamieszkane przez 2 mln 600 tyś ludzi. 22 VII 1807r. Napoleon nadał księstwu konstytucję, na mocy której powstała unia personalna z Saksonią. K. W nie miało połączenia terytorialnego z Saksonią. Księciem został król Saksonii Fryderyk August Wettin, wnuk króla polskiego Augusta III Wettina. Władza ustawodawcza była sprawowana przez 2 – izbowy parlament. Izba wyższa to Senat, senatorzy byli mianowani przez króla dożywotnio, izba poselska była wybierana : 60 posłów spośród szlachty, 20 spośród mieszczaństwa. Posłów mieszczańskich nazywano deputowanymi.
Władza wykonawcza spoczywała w rękach księcia, ale on rzadko przebywał na terenie Księstwa, w jego imieniu władzę wykonawczą sprawowała Rada Ministrów i Rada Państwa. Rada Ministrów była podzielona na pięć ministerstw - komisji: skarbu, sprawiedliwości, oświecenia, wojska, spraw wewnętrznych. Księstwo nie mogło jednak prowadzić samodzielnej polityki zagranicznej, w jego imieniu prowadził ją francuski minister spraw zagranicznych Charles Maurice Talleyrand. Władza sądownicza miała być niezawisła i niezależna. W 1808r. wprowadzono Kodeks Cywilny Napoleona. Konstytucja dzieliła Ks. Warszawskie na 6 departamentów. Armia liczyła 30 tyś., ministrem wojny był książę Józef Poniatowski. Napoleon postanowił dodatkowo utworzyć 1O- tyś Legię Nadwiślańską, która została oddana do jego dyspozycji. W XII 1807r. minister sprawiedliwości Feliks Łubieński, na rozkaz Napoleona, wydał dekret grudniowy, w którym potwierdzono wolność osobistą chłopa, ale jednocześnie zaznaczono, że ziemia i wszelkie narzędzia do jej uprawy należą do szlachty. Dlatego też mówiono, że konstytucja i dekret grudniowy zdjęły chłopom z nóg kajdany razem z butami. Ks. Warszawskie jest często nazywane przez historyków państwem suwerenie zależnym, bo teoretycznie byliśmy wolni (rząd, wyznaczone granice), ale o wszystkim decydował Napoleon i wykorzystywał Księstwo pod względem militarnym i finansowym. Legia Nadwiślańska, pod gen. Józefem Zajączkiem, musiała walczyć, u boku Napoleona, w Hiszpanii. W XI 1808r. polscy szwoleżerowie pod dowództwem Jana Kazimierza Kozietulskiego wsławili się, przebijając się przez wąwóz Somosierra i otwierając drogę do Madrytu armii francuskiej.
Bitwa pod Samosierrą
Przykładem wyzysku ekonomiczne są słynne sumy bajońskie. Napoleon przejął wierzytelności( zadłużenie) polskiej szlachty w pruskich bankach, stwierdził że ten dług wynosi ponad 4 mln franków i że odsprzeda je za połowę, czyli 20 mln franków. Rząd Księstwa musiał się zgodzić. Umowę podpisano w Bajonie ( Francja). Do końca istnienia Księstwa Warszawskiego jego budżet był obciążony tym zadłużeniem.
Los Ks. Warszawskiego został zagrożony w 1809r. kiedy zawiązała się V koalicja. Armia austriacka w liczbie 30 tyś. pod dowództwem arcyksięcia Ferdynanda d’ Este wkroczyła do Ks. Warszawskiego, w Warszawie wybuchła panika. Minister wojny Józef Poniatowski postanowił bronić miasta. W IV 1809r. rozegrała się bitwa pod Raszynem, która nie została rozstrzygnięta. Poniatowski wycofał się poza Księstwo, Austriacy zajęli Warszawę. W tym samym czasie Poniatowski wkroczył na tereny zaboru austriackiego, wyzwolił Lublin, Zamość, Kraków. Polskie oddziały zagroziły odcięciem armii austriackiej stacjonującej w Księstwie. Dlatego d’ Este musiał się wycofać z Księstwa. W VII 1809r. Napoleon pokonał pod Wagram Austrię i zmusił do zawarcia pokoju w Schonbrunn. Małopolskę przekazano Ks. Warszawskiemu, które rozszerzyło swoje terytorium do 155 tyś km2, a ludność do 4 mln 600 tyś. W 1812r. Napoleon przegrał wojnę z Rosją, w lutym 1813r. do KW wkroczyły oddziały rosyjskie. Na Kongresie Wiedeńskim Car złożył propozycję aby całe KW przekazać Rosji, nie zgodzono się na to. Wobec ziem polskich zapadły następujące postanowienia.-130 tyś km2 przekazano Rosji. Car obiecał stworzyć tam Królestwo Polskie połączone z Rosją unią personalną. - 27 tyś km2 przekazano Prusom, które utworzyły lokalne Wielkie Księstwo Poznańskie i nadały mu autonomię. -Kraków z 1000 km2 wokół przekształcono w Rzeczpospolitą Krakowską, nadano mu status wolnego miasta.
Podział ziem Księstwa Warszawskiego na Kongresie Wiedeńskim