3. W.Ks. Poznańskie i RzKr.

LEKCJA NR 3. WIELKIE KSIĘSTWO POZNAŃSKIE I RZECZPOSPOLITA KRAKOWSKA W LATACH 1815- 1830R.

WIELKIE KSIĘSTWO POZNAŃSKIE 1815-1830

Prusy uzyskały na Kongresie Wiedeńskim dwa departamenty Księstwa Warszawskiego: bydgoski i poznański i przekształciły go w autonomiczne Wielkie Księstwo Poznańskie, którego namiestnikiem uczyniły księcia Antoniego Radziwiłła ,przez żonę związanego z Hohenzollernami.

Wielkie Księstwo Poznańskie

Generalnie do powstania listopadowego Prusy nie prowadziły akcji wynarodawiających wobec Polak z kilkoma wyjątkami. W 1817r. wprowadzono obowiązek używania języka niemieckiego w sądach, na Księstwo zostało również rozciągnięte pruskie ustawodawstwo, w 1819r. rozpoczęto germanizację szkolnictwa. W 1823r. roku władze pruskie ogłosiły reformę uwłaszczeniową dla bogatych chłopów w Wielkim Księstwie Poznańskim. Reforma dotyczyła tylko gospodarstw powyżej 6 ha i posiadających sprzężaj ( własne narzędzia, konia i wóz). Była to reforma za odszkodowaniem. Chłop musiał przekazać panu 1/3 swojego gospodarstwa jako zapłatę za uzyskany akt własności ziemi. Reforma ta przyspieszyła pojawienia się kapitalizmu w Wielkopolsce. W 1824r. roku król pruski Fryderyk Wilhelm III wydał dekret o powołaniu sejmów prowincjonalnych w prowincjach nie-pruskich. W Wielkim Księstwie Poznańskim taki sejm, po raz pierwszy, zebrał się w 1827r. roku. Miał jedynie prawo do zwracania się z adresami tronowymi do władcy. Posłowie starali się walczyć jedynie o prawa języka polskiego. Jednym z najbardziej zasłużonych w tym względzie był Tytus Działyński, jeden z najbogatszych ludzi w Wielkopolsce. W swojej rodowej posiadłości, w Kórniku, założył bibliotekę, gdzie przechowywano wiele cennych dla kultury i historii polskiej dzieł. Należy zaznaczyć, że do wybuchu powstanie listopadowego Prusy nie podejmowały wyraźnych działań antypolskich. Dopiero wybuch powstania listopadowego zmienił pruska politykę. Pierwszym jej przejawem była dymisja namiestnika Antoniego Radziwiłła i powołanie na stanowisko naczelnego prezesa księstwa Edwarda Flottwela jako nadprezesa prowincji poznańskiej

RZECZPOSPOLITA KRAKOWSKA

Rzeczpospolita Krakowska nazywana także Wolnym Miastem Krakowem została utworzona na Kongresie Wiedeńskim.

11 XI 1818r. roku ogłoszono konstytucję Rzeczypospolitej Krakowskiej. Władzę ustawodawcza miało sprawować Zgromadzenie Reprezentantów, które składało się z 41 członków. Władzę wykonawczą w Rzeczpospolitej sprawował Senat składający się z 12 senatorów i prezesa. Prezesem został Stanisław Wodzicki. W Krakowie faktyczna władza należała do trzech rezydentów, którzy reprezentowali państwa zaborcze.

Nadanie Konstytucji Rzeczypospolitej Krakowskiej

GALICJA W LATACH 1815-1830

Ziemie zaboru austriackiego nadal były nazywane Galicją ( oficjalnie Królestwo Galicji i Lodomerii). W 1817r. roku cesarz Franciszek I powołał sejm stanowy o niewielkich kompetencjach opiniodawczo-doradczych. W tym samym roku zatwierdził statut Ossolineum, fundacji biblioteki we Lwowie, założonej przez hr. Jerzego Maksymiliana Ossolińskiego.