4. Etapy kariery Napoleona

LEKCJA NR 4. ETAPY KARIERY NAPOLEONA

Napoleon nie był Francuzem tylko Korsykaninem. W 1768r. Korsyka została podbita przez Francję, ale Korsykanie do dzisiaj zachowali poczucie odrębności narodowej. Ich kultura i język skłaniały się raczej w stronę Włoch niż Francji.

Położenie Korsyki Dom Bonaparte w Ajaccio

Rodzice Napoleona najpierw brali udział w walkach przeciwko Francji, ale potem ojciec Napoleona, Karol Bonaparte, przeszedł na stronę najeźdźców. W zamian otrzymał stanowisko głównego sędziego Korsyki w Ajaccio, a synowie mogli się kształcić we francuskich szkołach wojskowych. Napoleon skończył francuską szkołę wojskową w stopniu podporucznika artylerii. W 1792r. zapisał się do jakobinów. W 1793r. wsławił się jako dowódca batalionu artylerii pod Tulonem, gdzie trzymał stanowisko generała brygady. Kiedy obalono jakobinów stracił tytuł i stanowisko w armii. Dzięki znajomości z Józefiną de Beauharnais, która była kochanką Paula Barrasa, otrzymał stanowisko głównodowodzącego wojskami w Paryżu, stłumił powstanie w Paryżu o charakterze promonarchistycznym w październiku 1795r.

Napoleon Bonaparte jako kapral Napoleon pod Tulonem

W ten sposób zaufanie Dyrektoriatu wobec Napoleona wzrosło. W marcu 1796r. poślubił Józefinę, miesiąc później otrzymał stanowisko głównodowodzącego na froncie włoskim. Zaskoczył Austriaków przedostając się do Włoch krawędzią Alp Nadmorskich i pokonał w V 1796r. Austriaków pod Lodi i wkroczył do Mediolanu. Front włoski jako jedyny stał dzięki Napoleonowi zwycięskim dla Francji.

Napoleon utworzył w maju 1796r. w Włoszech Republikę Lombardzką ( inna nazwa Republika Transpadańska) ze stolicą w Mediolanie – państewko pod protektoratem francuskim. Obok Mediolanu w jej skład wchodziły tereny położone na północ od rzeki Pad, Bergamo, Brescia, Cremona. W listopadzie 1796r. Napoleon odniósł kolejne po Lodi strategiczne zwycięstwo pod Arcole, a w styczniu 1797r. zwyciężył Austriaków pod Rivoli i rozszerzył terytorium Republiki Transpadańskiej , która 29 czerwca 1797r. Została przekształcona w Republikę Cisalpińską.

Republika Cisalpińska

Napoleon we Włoszech Powołał bataliony kulturalne, które szukały dzieł sztuki i wywoziły je do Francji. Akcją kierował Henri de Beyle( słynny później, romantyczny powieściopisarz francuski, który pisał pod pseudonimem Stendhal). W kwietniu 1797r. Napoleon bez zgody Dyrektoriatu rozpoczął rozmowy pokojowe z Austrią, kilka miesięcy później, znowu bez zgody Dyrektoriatu, podpisał pokój z Austrią w Campoformio, który kończy walki I koalicji z Francją. Postanowiono w nim, że Austria wycofa się z Włoch i Belgii, które staną się strefą wpływów francuskich. Cesarz niemiecki zgodził się na granicę między Austrią i Francją na wschodnim brzegu Renu. Za to co zrobił Napoleon powinien być postawiony przed sądem wojennym, bo zawarł pokój bez zgody, a nawet konsultacji, z Dyrektoriatem. Dyrektoriat nie odwołał jednak Napoleona bo dzięki niemu Francja odnosiła zwycięstwa, a ponadto Włochy były jedynym frontem przynoszącym także korzyści finansowe. Ponadto społeczeństwo francuskie przyjęło pokój z wielkim entuzjazmem.

Europa po pokoju w Campoformio

Napoleon wrócił do Francji jako bohater narodowy i Dyrektoriat nie mógł go ukarać. Ale zaczęto się go obawiać, postanowiono usunąć go na bok, dostał polecenie przygotowania ofensywy na Anglię ( od czasów rzymskich nie zdobytej przez obce wojska). Napoleon postanowił rozkaz zrealizować po swojemu i wyprawić wyprawić się na Egipt, który był częścią Imperium Tureckiego, ale przez niego biegł szlak do Indii, a tam dominowali Anglicy. Zajęcie Egiptu skomplikowałoby interesy Anglii. Wyprawa wyruszyła w maju 1798r., oficjalnie podano komunikat, że wyprawa jest przeciwko Turcji i, że flota francuska płynie do Stambułu, obawiano się bowiem angielskiej floty na Morzu Śródziemnym, którą dowodził Horatio Nelson. Angielski admirał nie dał się zwieść, pewien że to wyprawa na Egipt, ruszył w pościg, Francuzi jednak bezpiecznie dopłynęli do Aleksandrii. W wyprawie obok żołnierzy i marynarzy brało udział 175 uczonych i artystów, którzy mieli badać kulturę i historię Egiptu. Ich zasługą było odkrycie na nowo dla Europy historii starożytnego Egiptu dzięki czemu narodziła się egiptologia.

Trasa floty Napoleona

Napoleon ogłosił, że przybył by Egipt wyzwolić spod tyranii tureckiej. Zapomniał, że Turcja i Egipt to kraje muzułmańskie. Arabowie bojkotowali zarządzenia Francuzów. Egipt był wtedy zarządzany przez mameluków, którzy od XI wieku stanowili gwardię przyboczną sułtanów. Słowo „mameluk” pochodzi od arabskiego „al-mamluk” co znaczy „ niewolnik”. Mamelucy byli niewolnikami państwowymi, wykorzystali słabość imperium osmańskiego i przejęli władzę w Egipcie.

Mameluk

Napoleon pokonał mameluków w bitwie pod Piramidami 21 lipca 1798r. Przed rozpoczęciem tej bitwy Bonaparte powiedział: „Żołnierze ,czterdzieści wieków spogląda dziś na was z wierzchołków tych piramid.”

Bitwa pod piramidami

Po zwycięstwie wojska francuskie wkroczyły do Kairu i tam dowiedział się, że 1 sierpnia 1798r., że jego flota została całkowicie zniszczona w bitwie pod Abukirem, dokonał tego admirał Nelson.

Horatio Nelson Eksplozja francuskiego okrętu flagowego

Armia francuska została odcięta od Europy. W październiku 1798r. wybuchło antyfrancuskie powstanie w Kairze, krwawo stłumione przez Napoleona. W grudniu 1798r., w związku z działaniami Napoleona w Egipcie zawiązała się II koalicja antyfrancuska. Sytuacja wojsk francuskich w Egipcie stawała się coraz trudniejsza przez choroby żołnierzy wywołane klimatem, bierny opór ludności i brak możliwości powrotu do Europy. Napoleon postanowił wrócić przez Syrię i Izrael, wejść do Azji Mniejszej, zdobyć Stambuł i w ten sposób wrócić jako zwycięzca. Kiedy jednak wkroczył do Palestyny, jego wojska zostały zatrzymane pod Akką, kiedy nie udało się jej zdobyć, Napoleon zarządził odwrót do Kairu. Następnie Napoleon porzucił armię w Egipcie i sam ze swoim sztabem wrócił do Europy, na pocztowym statku, jednym z dwóch jakie mu zostały po klęsce po Abukirem. W Egipcie pozostawił armię pod dowództwem gen. Kleber, praktycznie bez pieniędzy i możliwości szybkiego powrotu do Europy. Armia z Egiptu wróciła dopiero w 1801r. po podpisaniu francusko- angielskiego pokoju w Amiens. Wyprawa do Egiptu to pierwsza wielka klęska. Napoleona. Z Egiptu wrócił samowolnie jako oficjalny powód powrotu podał zaniepokojenie klęskami Francji w walce z II koalicją. W rzeczywistości po powrocie do Francji powinien był stanąć przed sądem wojennym za dezercję. Tak się jednak nie stało. Faktycznie skutkiem wkroczenia Napoleona do Egiptu było zawiązanie się II koalicji antyfrancuskiej w jej w składzie znalazła się Anglia, Turcja i Królestwo Neapolu, później Rosja i Austria, wojska austriackie i rosyjskie wkroczyły do Włoch, wojska neapolitańskie zajęły Rzym, ale Francuzi rozbili armię neapolitańską pod Civita Castellana 4 XII 1798r., następnie wkroczyli do Państwa Kościelnego i pomaszerowali na Neapol, który zdobyli 23 I 1799r. i utworzyli na miejsce Królestwa Neapolu i Sycylii- Republikę Partenopejską. W następnych miesiącach Francuzów opuściło szczęście, w czerwcu 1799r. zostali pokonani przez Aleksandra Suworowa w bitwie nad rzeką Trebbią. Wieści o tych klęskach docierały do Napoleona w Egipcie i posłużyły mu jako pretekst do powrotu do Francji. Napoleon wrócił do Europy w dobrym dla siebie momencie. Dyrektoriat był skłócony, dwóch dyrektorów (Sieyès, Talleyrand) przygotowywało zamach stanu i potrzebne im było poparcie wojska, dlatego wtajemniczyli Napoleona w spisek. Zamach przeprowadzono 9 listopada 1799 roku( 18 brumaire’a., data uważana za oficjalny koniec rewolucji francuskiej.

Napoleon w Radzie 500. Zamach 18 brumaire’a