8. Kongres Wiedeński

LEKCJA NR 7. KONGRES WIEDEŃSKI

We wrześniu 1814r. 150 monarchów zjechało do Wiednia na kongres. Najważniejszą rolę jednak miało odgrywać 5 państw tzw. pentarchia, do której należała Rosja (car Aleksander I oraz minister spraw zagranicznych Karol von Nesselrode), Prusy (król Prus Fryderyk Wilhelm II, kanclerz Karol von Humboldt), Wielka Brytania(premier Robert Castlereagh), Cesarstwo Austriackie(cesarz Austrii Franciszek I oraz minister spraw zagranicznych, a od 1821r. kanclerz Austrii, Klemens Metternich, Francja (Karol Maurycy Talleyrand).

Do pentarchii dopuszczono Francję, mimo, że to ona była przyczyną europejskiego zamieszania się. To Anglia nalegała aby dopuścić Francję do obrad – wymagała tego polityka równowagi sił stosowana przez Anglię od XVIw. Oblicza się, że ok. 150 tyś. ludzi brało udział w kongresie, ale mimo ustaleń, które będą obowiązywały przez pół wieku, nie odbyło się nawet jedno oficjalne spotkanie, tylko bale i polowania, dlatego mówiono o tym spotkaniu monarchów i polityków Tańczący Kongres. Obrady Kongresu zostały przerwane przez ucieczkę Napoleona z Elby.

Karykatura odnosząca się do Kongresu Wiedeńskiego

9 VI 1815r. gotowy był Akt Końcowy Kongresu Wiedeńskiego. Ustanowiono następujące zasady:

• LEGITYMIZM – ( łac. legitymus – prawowity ) nikt nie ma prawa strącić z tronu dynastii przed jej wymarciem, zasada ta była pierwszym w świecie aktem prawnym, który uprawomocniał władzę królów
• RESTAURACJA – ( łac. restaurare- odnawiać) na tron powracały obalone przez Napoleona dynastie, z wyjątkiem Szwecji, gdzie królem został były marszałek Napoleona Jean- François Bernadotte oraz księstewek w płn. Włoszech gdzie władzę przejmowali Habsburgowie.
• EUROPEJSKA RÓWNOWAGI SIŁ – mocarstwa będą strzec Europy przed pojawieniem się nowego hegemona.

POSTANOWIENIA TERYTORIALNE :

• Rosja uzyskała Finlandię oraz ziemie II i III zaboru pruskiego z wyjątkiem Wielkopolski, którą odzyskały Prusy i okręgu tarnopolskiego, który przekazała Austrii
• Prusy -2/5 Saksonii, Wielkopolska( okręg bydgoski i poznański z byłego Księstwa Warszawskiego)
• Austria – Salzburg, Innsbruck, płn. Włochy (Lombardia) – utworzyła tam Królestwo Lombardzko- Weneckie połączone z Austrią unią personalną
• powołano Związek Niemiecki, który składał się 35 państw i 4 wolnych miast: Kolonia, Frankfurt n. Menem, Brema, Hamburg
• utworzono 8 państewek na terenie Włoch, reaktywowano Państwo Kościelne
• połączono unia personalna następujące państwa: Belgię z Holandią, Norwegię ze Szwecją, Królestwo Polskie z Rosją, Królestwo Lombardzko- Weneckie z Cesarstwem Austriackim

POSTANOWIENIA DYPLOMATYCZNE KONGRESU WIEDEŃSKIEGO:

• uchwalono deklarację o zniesieniu handlu niewolnikami. Sama instytucja trwała nadal (w koloniach brytyjskich niewolnictwo zniesiono ostatecznie 1843, we francuskich w 1848, w innych jeszcze później).
• Opracowano regulamin dyplomatyczny, który po zmianach dokonanych w 1818 r. obowiązywał do XX w.
• ogłoszono akt wieczystej neutralności Szwajcarii (zabroniono jej też wystawiania najemników, dopuszczając jedynie służbę w Gwardii Papieskiej).
• Na skutek starań Cara Aleksandra I, 26. 09.1815r. Rosja, Prusy i Austria zawarły sojusz nazwany potem potocznie: Święte Przymierze do którego potem przystąpiły także inne państwa Europy poza”

Podpisania aktu Świętego Przymierza odmówili:

• Państwo Kościelne ( papież Pius VII
• Wielkiej Brytanii - książę- regent Jerzy
• Imperium Osmańskie

Sygnatariusze zobowiązali się do kierowania się w polityce zagranicznej i wewnętrznej zasadami religii chrześcijańskiej i sprawiedliwości, a także do wspólnej walki z liberalizmem i ruchami rewolucyjnymi oraz w obronie porządku politycznego ustalonego na kongresie wiedeńskim (1815). Potocznie nazwą Święte Przymierze określano państwa założycielskie, których porozumienie wzmocniła obawa przed polskim ruchem niepodległościowym.