LEKCJA NR 14. WIOSNA LUDÓW NA ZACHODZIE EUROPY

WIOSNA LUDÓW WE FRANCJI

Król Ludwik Filip Orleański ograniczał swobody obywatelskie chcąc coraz bardziej kontrolować społeczeństwo. W 1840r. został zdymisjonowany premier Adolf Thiers, który uchodził we Francji za przywódcę liberalnej burżuazji i za człowieka, który starał się, ograniczyć uprawnienia króla na rzecz parlamentu. Thiers sprawował swój urząd od 1836r. jego dymisja była spowodowana nieudolną polityką zagraniczną, która o mało co, w roku 1840r. nie doprowadziła do wojny europejskiej, kiedy to Francja ponownie wystąpiła z planami rozbioru Turcji, a w obronie Turcji stanęła Rosja i Anglia. Po dymisji Thiersa nowym premierem został François Guizot - konserwatysta, który był premierem do 1848 roku. Za jego urzędowania Francji dały się we znaki afery korupcyjne, najczęściej z udziałem członków rządu. Do tego w 1847r. Francję dotknęła klęska nieurodzaju. Zubożała wieś przestała zakupywać towary w miastach, co wywołało ogólny kryzys, który uważa się za pierwszy kapitalistyczny kryzys w Europie. Kryzys roku 1847r. był charakterystyczny dla całej Europy Zachodniej, tak samo jak klęska nieurodzaju. To wszystko powodowało, że Ludwik Filip i jego rząd, coraz częściej byli krytykowani w prasie, aby temu zapobiec król wydał ustawę o cenzurze prewencyjnej.

Karykatura Ludwika Filipa I przekształcającego się w gruszkę

Francuzi z tą ustawą poradzili sobie w ten sposób, że zaczęli organizować bankiety polityczne na których pod pozorem wznoszenia toastów wygłaszano krytyczne uwagi na temat króla i rządu. Na 22 lutego 1848r. zapowiedziano kolejny bankiet. Król zabronił zorganizowania go, co stało się bezpośrednią przyczyną rozruchów w Paryżu zwanych rewolucją lutową. Walki uliczne trwały do 24 lutego 1848r.

ś

Rewolucja lutowa w Paryżu w 1848 roku

W wyniku rewolucji Ludwik Filip zdecydował się abdykować 28 lutego 1848r. Najpierw chciał abdykować na rzecz wnuka. Francuski parlament zmusił go do bezwarunkowej abdykacji i we Francji została proklamowana II republika francuska. Rewolucja lutowa była tak naprawdę dziełem biedoty paryskiej, w jej efekcie jednak władzę przejęła burżuazja, aby ułagodzić robotników obiecano im utworzyć warsztaty narodowe, w których każdy, kto się zgłosi dostanie pracę. 4 marca I848r. we Francji wprowadzono powszechne prawo wyborcze dla mężczyzn. 24 kwietnia odbyły się wybory do Zgromadzenia Narodowego w którym, po raz pierwszy mandat uzyskał socjalista - Louis Blanc oraz zwykły robotnik Albert. Po wyborach powołano rząd na czele którego stanął słynny poeta romantyczny- Alfons de Lamartine. Zgromadzenie Narodowe zatwierdziło ustawę o warsztatach narodowych. Powołano Komisję Luksemburską, której pracami mieli kierować Albert i Blanc.

Obwieszczenie o utworzeniu Komisji Luksemburskiej i jej siedziba: Pałac Luksemburski

Komisja Luksemburska utworzyła warsztaty dla wszystkich. Po kilku tygodniach działalności warsztatów zgłosiło się 100 tys. robotników, okazało się że brakuje pieniędzy, aby ratować warsztaty próbowano podwyższyć podatki chłopom, co o mało nie doprowadziło do rozruchów na wsi. Dlatego w czerwcu wydano dekret o rozwiązywaniu warsztatów narodowych, stało się to bezpośrednim powodem wybuchu 23 czerwca 1848r. powstania robotników, które nazywa się Dni Czerwcowe.

Powstanie czerwcowe w Paryżu

Rząd udzieliła specjalnych pełnomocnictw ministrowi wojny gen. Louis Cavaignac, który w okrutny sposób rozprawił się z powstańcami. Powstanie Czerwcowe doprowadziło do rozwiązania rządu. W lipcu I848r. weszła w życie nowa konstytucja francuska, na mocy której, władze wykonawczą miał sprawować prezydent Francji wybierany w powszechnych wyborach na 4 - letnią kadencję. Wybory zapowiedziano na grudzień 1848r. Do najpoważniejszych kandydatów należał Louis Cavaignac, Alphonse de Lamartine, Ludwik Napoleon Bonaparte. Zwycięstwo Bonapartemu przyniosły głosy chłopów, którzy często byli przekonani, że głosują na Napoleona I. Wybory Bonapartego na prezydenta Francji kończą Wiosnę Ludów we Francji.

Ludwik Napoleon Bonaparte

Książę - prezydent (oficjalny tytuł Ludwika Napoleona) od razu popadł w konflikt ze Zgromadzeniem Narodowym, które pragnęło jak najbardziej ograniczyć jego władzę. Prezydent skupił wokół siebie bonapartystów i wraz z nimi w grudniu 1851r. przeprowadził zamach stanu. Parlament został rozwiązany. Ludwik Napoleon ogłosił się dożywotnim prezydentem Francji. W 1852r. we Francji przeprowadzono plebiscyt na temat przywrócenia cesarstwa. Większość Francuzów odpowiedziała pozytywnie, chociaż są dowody że przynajmniej częściowo plebiscyt był sfałszowany. Ludwik Napoleon ogłosił się cesarzem- Napoleonem III. Tak zakończyła się II republika francuska

WIOSNA LUDÓW W NIEMCZECH

W lutym I848r. w poszczególnych państwach niemieckich: w Bawarii, Wirtembergii i Hesji rozpoczęły się chłopskie rozruchy. Chłopi domagali się zmniejszenia obciążeń pańszczyźnianych i nadania praw własności do ziemi. 18 marca 1848r. doszło do rozruchów w Berlinie. Te rozruchy miały charakter solidarnościowy z wydarzeniami w Austrii.

PRUSY

Wiosna Ludów w Berlinie

Rewolucjoniści uwolnili wszystkich więźniów politycznych z pruskiego więzienia w Moabicie (m.in. Polaków Karola Libelta i Ludwika Mierosławskiego), a następnie na ramionach ponieśli ich przed pałac królewski i zmusili króla Fryderyka Wilhelma IV do oddania więźniom honorów wojskowych. Chcąc powstrzymać rozwój wydarzeń pruski król obiecał nadać konstytucję, zgodził się też na powołanie pruskiego Zgromadzenia Narodowego. W tym okresie radykalizowały się wydarzenia w całym Związku Niemieckim. W 18 maju 1848r. rozpoczął obrady Parlament Frankfurcki. Zebrało się 594 posłów ze wszystkich państewek niemieckich, od razu też postanowiono, że ten parlament musi doprowadzić do zjednoczenia Niemiec. Pojawiły się dwie koncepcje zjednoczenia: Małe Niemcy (bez Austrii) i Duże Niemcy(z Austrią). Zwolennicy pierwszej argumentowali, że w skład Austrii wchodzi cała masa narodów nie-germańskich, że tak naprawdę Austriacy są mniejszością we własnym państw i jeżeli się Austrię włączy do Niemiec to doprowadzi to do niekorzystnego układu narodów w zjednoczonych Niemczech. Koncepcja Małych Niemiec zwyciężyła. 29 czerwca 1848r. we Frankfurcie, powołano Tymczasowy Rząd Centralny, na czele stanął jako regent- arcyksiążę Jan Habsburg, skłócony z resztą rodziny Habsburgów. Parlament we Frankfurcie zaczął pracować nad konstytucją przyszłych Niemiec.

Obrady parlamentu frankfurckiego

W tym samym czasie w Prusach 5 grudnia 1848r. Fryderyk Wilnem IV oktrojował dosyć liberalną konstytucję, w której wprowadzono wolność prasy sumienia i wyznania. 28 marca 1849r. w Parlamencie Frankfurckim uchwalono konstytucję na mocy której reaktywowano cesarstwo niemieckie, w którym dziedziczną władzę miałaby dynastia Hohenzollernów pruskich. Władzę ustawodawczą sprawowałby Reichstag wybierany na 6 - letnią kadencję. Po uchwaleniu tej konstytucji we Frankfurcie nad Menem wybrano delegację, która pojechała do Berlina, by ofiarować koronę cesarską Fryderykowi Wilhelmowi IV. Hohenzollernowie marzyli o zjednoczeniu Niemiec pod swoją władzą, ale nie chcieli uznać zasady, że władza pochodzi od ludu. Król pruski obawiał się również, co powiedziałby na to car Mikołaj I gdyby przyjął koronę z rąk rewolucjonistów i dlatego odmówił, uzasadniając, że nie będzie przyjmował korony z błota. W obronie zjednoczenia Niemiec zaczęły wybuchać powstania w różnych państwach niemieckich, ale w 1849 r. Wiosna Ludów już wszędzie była stłumiona i Parlament Frankfurcki został rozwiązany, a rewolucję w państwach niemieckich stłumiono represjami. Jednymi państwami gdzie nie było Wiosny Ludów to Rosja i Anglia.