20. Zjednoczenie Niemiec

LEKCJA NR 20. ZJEDNOCZENIE NIEMIEC

Prusy, już za Fryderyka II, stały się mocarstwem i od tego okresu datuje się antagonizm prusko- austriacki. Władca dotychczas drugorzędnych Prus stał się zbyt silny, aby mógł pozostać podporządkowany Austrii, która tradycyjnie stała na czele Rzeszy. W wojnie przeciwko Napoleonowi nie Austria, ale właśnie Prusy stanęły na czele Niemiec. Na Kongresie Wiedeńskim nie spełniono nadziei Niemców na zjednoczenie. Utworzono Związek Niemiecki składający się z 34 państw i 4 wolnych miast.

Związek Niemiecki Związek Niemiecki na mapie Europy

Decyzję Kongresu Wiedeńskiego próbowali zmienić karbonariusze, ale rewolucje karbonarskie, wybuchające w różnych państwach niemieckich od 1817r. aż do połowy lat 30- tych nie przyniosły zjednoczenia. Nie powiodła się również próba oddolnego zjednoczenia Niemiec wokół Prus przez Parlament Frankfurcki, w czasie Wiosny Ludów. Mimo, że król pruski ze wzgardą odrzucił „ koronę z błota” w 1849r. to Prusy konsekwentnie od 1815r. wzmacniały swoją pozycję w Związku Niemieckim. Z inicjatywy Prus od roku 1834r. zaczął działać Związek Celny. Od 1811r. Przeprowadzono rozłożoną na etapy reformę uwłaszczenia wszystkich chłopów, która ostatecznie zakończyła się w 1850r. Reformę wojskową przeprowadzona w 1858r., w wyniku której wprowadzono powszechną służbę wojskową. W 1861r. roku zmarł król Fryderyk Wilhelm IV,

któremu obłęd od 1858r. w rzeczywistości nie pozwalał na sprawowanie osobistych rządów. Władzę po nim przejął jego brat Wilhelm I, który w roku 1862r. mianował kanclerzem Prus Otto von Bismarcka.

Król Wilhelm I Kanclerz Bismarck

W swoim pierwszym przemówieniu Bismarck powiedział, że „wielkie sprawy ludzkości załatwia się krwią i żelazem, a nie słowami” i tym będzie się kierował w swojej polityce. Miał jasno sformowany plan jak zjednoczyć Niemcy. Uważał, że najpierw trzeba doprowadzić do wzmocnienia pozycji Prus w Związku Niemieckim, a potem wyeliminować zewnętrznych wrogów zjednoczenia czyli Austrię i Francję, w ostatnim etapie trzeba dokonać wewnętrznej konsolidacji i unieszkodliwić wrogów wewnętrznych do których zaliczył katolików i mniejszości narodowe. Do wzmocnienia autorytetu Prus posłużył się sprawą Szlezwiku i Holsztynu. Te dwa niemieckie księstwa, leżące nad Łabą, od 1460r. roku były połączone unią personalną z Danią. W 1863r. roku nowy król pruski Chrystian IX ogłosił inkorporację tych księstw do Danii. W obronie niezależności Szlezwiku i Holsztynu wystąpiły Prusy i Austria.

Szlezwik i Holsztyn na mapie Niemiec

W lutym 1864r. roku rozpoczęła się wojna z Danią. W październiku tego roku pokonana Dania podpisała pokój w Wiedniu, którym zrzekła się Szlezwiku, Holsztynu i Lauenburga. 14 VIII 1865r. roku Austria i Prusy podpisały umowę w Gastein- Holsztyn na mocy tej umowy przypadł Austrii, Szlezwik i Lauenburg Prusom. Umowa ta była zarzewiem konfliktu pomiędzy Prusami, a Austrią, bo państwo pruskie było oddzielone od Szlezwiku terytorium zarządzanym przez Austrię.

Umowa w Gastein

Prusy w swoim księstwie rządziły autorytarnie, Austria w Holsztynie liberalnie. Prusy wystosowały ostrą notę dyplomatyczną do Wiednia zarzucając Austrii, że jej polityka w Holsztynie godzi w żywotne interesy Prus, jednocześnie Bismarck doprowadził do przymierza włosko-pruskiego . Wojna austriacko-pruska rozpoczęła się w VI 1866r. Armia pruska dowodzona przez gen. Helmuta von Moltke pokonała 2 VII 1866r. roku armią austriacką pod Sadową(Konigratz).

Strony konfliktu w 1866 ciemnoniebieski Prusy, jasnoniebieski – sojusznicy Prus,

ciemnoczerwony Austria, jasnoczerwony- sojusznicy Austrii

Austria w sierpniu 1866r. podpisała pokój w Pradze na mocy którego nie tylko zrzekła się na rzecz Prus Holsztynu, ale również przywództwa w Związku Niemieckim. Prusy zwycięstwo to wykorzystały do przeprowadzenia w Niemczech licznych zaborów m. in. zaatakowały Hanower, księstwo Nassau. Frankfurt nad Menem. Bezpośrednim skutkiem wojny było powstanie w 1867r. roku Związku Północnoniemieckiego, w którym prezydentem został król pruski. Był on także naczelnym wodzem, a jego kompetencje obejmowały wszystkie kwestie wojskowe, polityczne i handlowe.

Związek Północnoniemiecki- na czerwono Herb Związku Północnoniemieckie

Przystąpienia do Związku odmówiły jedynie 4 królestwa południowo-niemieckie: Badenia, Bawaria, Hesja, Wirtembergia. Bismarck zmusił jednak te państwa do podpisania przymierza zaczepno-odpornego i unii celnej ze Związkiem Północnoniemieckim. Teraz trzeba było pokonać Francję. Sprytna prowokacja jaką była depesza emska nakłoniła Napoleona III do wypowiedzenia wojny. O zwycięstwie Prus zdecydowała klęska Francji pod Sedanem 2 IX 1870r. roku. Już 19 IX 1870r. wojska niemieckie zamknęły oblężenie Paryża. Na początku roku 1871r. cztery południowoniemieckie państwa zgłosiły akces do Związku Płn. 18 I 1871r. roku, dokładnie w 170 rocznicę koronowania się pierwszego króla pruskiego, w Sali Lustrzanej Wersalu Wilhelm I koronował się na cesarza II Rzeszy Niemieckiej. Tak dokonało się zjednoczenie Niemiec.

II Rzesza Niemiecka