34. Japonia w II poł. XX wieku

LEKCJA 34. JAPONIA W II POŁ. XIX WIEKU

O XVII w. władza japońskich cesarzy była całkowicie nominalna (cesarz był żywym bogiem, jego rola sprowadzała się tylko do funkcji religijnych). W rzeczywistości, w Japonii, rządzili szogunowie, którzy kiedyś byli najwyższymi dowódcami, a teraz obok władzy wojskowej sprawowali także cywilną.

Szogun

Od XVI wieku urząd szoguna był obsadzany tylko przez ród Tokugawa, którzy aby wzmocnić władzę, zarządzili by Japonia była państwem całkowicie izolowanym. Japończycy pod kara śmierci nie mogli wyjeżdżać. Mordowano również wszystkich cudzoziemców nawet tych ,którzy przybyli jako rozbitkowie. To powodowało, że Japonia zatrzymała się w rozwoju. W 1853r. do wybrzeży Japonii dopłynęła amerykańska estakada dowodzona przez admirała Matthew Perry. Amerykanie zażądali od Japończyków otwarcia portów pod groźbą zbombardowania Kioto, to spowodowało, że Japonia zerwała z politycznym izolacjonizmem. Amerykanie zmusili Japończyków do podpisania układu gospodarczego i do otwarcia portów dla amerykańskich statków. Otwarcie na cudzoziemskie wpływy spowodowało, że na dworze cesarskim utworzyło się stronnictwo antyszogunackie, które starało się doprowadzić do obalenia szoguna.

W 1867r. wstąpił na tron 12 – letni cesarz Mutsuhito, który mimo młodego wieku, opowiedział się po stronie partii antyszogunowskiej. Szogun, pragnąc zdusić opozycję w 1868r., podjął marsz na Kioto, ale został pokonany w bitwie pod Fushimi, w ten sposób w roku 1868r. urząd szoguna został zlikwidowany. Mutsuhito stał się faktycznym władcą i przyjął przydomek Mejli, co oznacza „światłe rządy”. Epoka Mejli trwała aż do 1912r., czyli do śmierci Mutsuhito. W 1869r. cesarz nakazał arystokracji japońskiej – dajmio, zrzec się majątków ziemskich, a w 1873r. przeprowadzono w Japonii reformę rolną, która objęła również małorolnych i bezrolnych. W 1871r. rozwiązano ugrupowania samurajów, zniesiono prawo na mocy którego tylko samurajowie mogli nosić broń. Po rozwiązaniu samurajów utworzono powszechną służbę wojskową.

Grupa samurajów w XIX wieku

Armia została wyćwiczona na wzór pruski i wyposażona w pruską broń. Tak zdecydował Mutsuhito. W 1885r. utworzono pierwszy rząd. W 1889r. Japonia otrzymała konstytucję, która utrzymywała bardzo silną pozycję cesarza.

Proklamowanie konstytucji przez cesarza

Na mocy konstytucji tylko cesarz miał prawo zwoływania dwuizbowego parlamentu, tylko on zatwierdzał ustawy parlamentu, reprezentował państwo na zewnątrz, kierował polityką zagraniczną oraz zarządzał finansami państwa.

Japonia rozwijała się również pod względem gospodarczym i był to rozwój niezwykle dynamiczny, dlatego też przemysł japoński potrzebował surowców, co było problemem, bo Japonia jest całkowicie pozbawiona bogactw naturalnych. Z tego powodu postanowiono zdobyć własne imperium kolonialne. Tym bardziej, że było to potrzebne ze względu na stale wzrastającą liczbę ludności (w okresie epoki Mejli liczba ludności podwoiła się z 20 mln na 40 mln). Najbliżej archipelagu Wysp Japońskich leżały Chiny, bardzo już wtedy słabe. Japonia w 1894r. wypowiedziała wojnę Chinom i w ciągu roku pokonała je. Zawarto pokój w Simonoseki w 1895r., na mocy którego Korea przechodziła pod protektorat Japonii. Chociaż układ w Simonoseki zabraniał Japonii wprowadzania do Korei swojego wojska, Japonia w 1910r. wykorzystując anarchię w jaką popadły Chiny dokonała aneksji Korei. Wcześniej pokonała w 1905r. Rosję co pozwoliło przejąć jej Port Artur, Sachalin oraz wyspy Kurylskie, uzyskała także protektorat nad Mandżurią.