33. Chiny w XIX wieku

1. SYTUACJA POLITYCZNA CHIN W XIX WIEKU

a. rządy dynastii mandżurskiej

b. izolowanie się cesarzy z dynastii mandżurskiej od poddanych w Zakazanym Mieście

c. zacofanie Chin

d. ubóstwo ludności

e. problemy społeczne związane z powszechnym paleniem opium

2. Walka o wpływy w Chinach Anglii, Francji, Niemiec, Rosji, Stanów Zjednoczonych i Japonii

a.1839-1842r. I wojna opiumowa

• strony: Anglia przeciwko Chinom
• przyczyna: wydanie przez chiński rząd zakazu sprowadzania opium do Chin
• klęska Chin w wojnie
• 1842r. Pokój w Nankinie: wyspa Hongkong dla Anglii, określenie wielkości eksportu opium do Chin

b. II wojna opiumowa 1856-1858r.

• strony: Anglia, Niemcy, Francja, USA przeciwko Chinom
• przyczyny: dążenie mocarstw do zmuszenia Chin do uległości
• klęska Chin
• 1858r. Pokój w Tiencin: legalizacja handlu opium, otwarcie wszystkich portów chińskich dla cudzoziemskich statków

c. 1859- 1860r. III wojna opiumowa

• strony: Anglia, Niemcy, Francja, Rosja, USA przeciwko Chinom
• przyczyny: nieratyfikowanie przez Chiny traktatu z Tiencin
• klęska Chin, zdobycie przez cudzoziemców Pekinu
• 1860r. Pokój w Pekinie: ratyfikacja przez Chiny traktatu w Tiencin, uzyskanie przez Rosję ziem nad rzeką Amur, zgoda Chin na otwarcie przez obce mocarstwa ambasad w Chinach zgoda Chin na udostępnienie portów oraz rzeki Jangcy dla obcych statków

d.1894- 1895r. wojna chińsko-japońska

• pokój w Simonoseki
• Japonia otrzymała Tajwan, Port Artur i wpływy w Korei

f. „bitwa o koncesje” w Chinach między państwami kolonialnymi (1895-1899 r.)

2.1895-1899r.„bitwa o koncesje” w Chinach między państwami kolonialnymi

a. zmuszenie Chin do wydzierżawienia:

• Rosji Portu Artura
• Anglii Wei-hai-wei
• Niemcom Kiaoczou

b.1899r. nota amerykańska do głównych mocarstw w spawie tzw. „otwartych drzwi”

• wprowadzenie równouprawnienia wszystkich mocarstw w handlu z Chinami
• zagwarantowanie suwerenności i integralności terytorialnej Chin
• wzajemne poszanowanie przez mocarstwa własnych stref wpływów

4. SPOŁECZEŃSTWO CHIŃSKIE WOBEC OBCEJ EKSPANSJI

a.1851-1864r. Powstanie tajpingów

• ogłoszenie się przez nauczyciela Hong Xiuquan- Synem Człowieczym
• proklamacja Niebiańskiego Królestwa Wielkiego Pokoju ( Taj ping)
• wyzwalanie z poddaństwa chłopów
• wprowadzanie równości wobec prawa

b. 1899- 1902r. Powstanie bokserów

• próba wyrzucenia cudzoziemców z Chin
• wystąpienie przeciwko dynastii Cing
• krwawe stłumienie powstania przez mocarstwa

L. P

PRAWDA

FAŁSZ

1.

W Chinach od XVI wieku rządziła dynastia mandżurska

P

2.

Japonia broniła Chiny przed europejską i amerykańską agresją

F

3.

Pierwsza wojna opiumowa miała miejsce w latach 1839- 1842r.

P

4.

Pokój kończący I wojnę opiumową został podpisany w Tiencin

F

5.

W I wojnie opiumowej uczestniczyły wszystkie państwa europejskie

F

6.

Po I wojnie opiumowej Wielka Brytania uzyskała Hongkong

P

7.

II wojna opiumowa miała miejsce w latach 1856- 1858r.r.

P

8.

II wojna opiumowa zakończyła się podpisaniem pokoju w Nankinie

F

9.

Na mocy pokoju w Tiencin Chiny musiały otworzyć wszystkie porty dla statków cudzoziemskich

P

10.

III wojna opiumowa zaczęła się i zakończyła w 1860r.

F

11.

III wojna opiumowa zakończyła się pokojem podpisanym w Pekinie

P

12.

Na mocy pokoju w Pekinie Chiny zgodziły się na otwarcie ambasad mocarstw europejskich i USA w Pekinie

P

13.

Pierwszym powstaniem, które wybuchło w Chinach przeciwko cudzoziemcom było powstanie bokserów

F

14.

Powstanie bokserów miało miejsce w latach 1899-1902r.

P

15.

Przywódca powstania tajpingów w Chinach nazwała siebie Synem Człowieczym

P

16.

Powstanie tajpingów w Chinach zaczęło się w 1851r. I trwało do 1864r.

P

17.

Przyjęcie tzw. „polityki otwartych drzwi” wobec Chin miało miejsce w 1899r.

P

18.

Chiny wygrały wojnę z Japonią w latach 1904- 1905r.

F