37. Rewolucja naukowo-techniczna

I. Rozwój nowych gałęzi przemysłu

1. Rozwój przemysłu hutniczego

a. 1856r. skonstruowanie tzw. gruszki do produkcji stali – Henry Bessemer

b. 1864r. piec martenowski – Pierre-Émile Martin

c. opracowanie technologii produkcji aluminium

2. Powstanie przemysłu chemicznego

a. pozyskiwanie gazu w procesie destylacji węgla

b. Ignacy Łukasiewicz

• destylacja ropy naftowej
• 1853r. wynalezienie lampy naftowej

c. produkcja nawozów sztucznych

d. rozwój przemysłu farmaceutycznego i medycyny

• 1882r. odkrycie bakterii przez Roberta Kocha
• 1885r. Pierwsza szczepionka ochronna dla ludzi przeciwko wściekliźnie Ludwika Pasteur
• 1899r. Wynalezienie aspiryny

e. produkcja środków czystości

3. Wynalazki z zakresu przemysłu elektrotechnicznego

a. Michael Faraday

• 1831r. Prądnica elektryczna, tzw. dysk Faradaya
• 1831r. silnik elektryczny

c. 1871r. Pierwsza prądnica prądu stałego- Zenobe Gramme

d. 1879r. pierwszy elektrowóz- Werner von Siemens

b.1879r. Wynalezienie żarówki- Tomasz Edison

• zastosowanie sieci przewodów elektrycznych do przekazywania energii elektrycznej
• 1882r. budowa pierwszej elektrowni- Nowy Jork

II. Rewolucja w komunikacji

1. Rewolucja w komunikacji

a. 1840r. telegraf Samuela Morse’a – narodziny telekomunikacji

b. 1876r. skonstruowanie telefonu  – Alexander Graham Bell

c. 1899r. skonstruowanie radia- Gugliemlo Marconi

2. Rewolucja w transporcie

a. 1860r. silnik spalinowy- Étienne Lenoir

b. 1879r. tramwaj elektryczny -Werner von Siemens

c. 1885r. samochód - Karl Benz, Gottlieb Daimler

• 1899r. Uruchomienie zakładów Fiata w Turynie
• 1913r. Henry Ford – taśmowa produkcja samochodów

d. 1892r. silnik spalinowy wysokoprężny – Rudolf Diesel

e. 1903r. samolot – Wilbur Wright i Orville Wright

f. 1851r. Sterowiec( statek powietrzny napędzany silnikiem parowym)- Henry Jules Giffard

V. Kapitalizm monopolistyczny

1. Intensywna industrializacja

2. Koncentracja produkcji (powstawania spółek)

a. koncentracja pionowa – spółki skupiające przedsiębiorstwa łącznie realizujące wszystkie fazy produkcyjne określonego produktu (od wydobycia surowca do produktu finalnego)

b. koncentracja pozioma – spółki skupiające wszystkie przedsiębiorstwa produkujące określony produkt

c. formy koncentracji produkcji

• spółki akcyjne- rodzaj powszechnej w gospodarce wolnorynkowej spółki kapitałowej, której forma opiera się na obiegu akcji będących w posiadaniu akcjonariuszy.
• monopol- jedna firma dostarcza całą produkcję dóbr i usług w naszym kraju lub na danym obszarze
• koncern- gospodarcza forma organizacji skupiającej przedsiębiorstwa o odrębnej osobowości prawnej należące do jednego właściciela.
• kartel- porozumienie( zmowa) kilku producentów w celu podjęcia różnych działań aby utrzymać cenę danego produktu
• trust- jest to forma porozumienia monopolistycznego powstała w drodze połączenia samodzielnie istniejących dotychczasowo firm (fuzja) lub w drodze przejęcia jednego przedsiębiorstwa przez drugie
• syndykat( konsorcjum)- podmioty gospodarcze łączą się w większe struktury organizacyjne i dążą do coraz dalej idącej integracji działań w celu maksymalizacji zysków, w skład którego wchodzą także instytucje finansujące

VI. Rozwój rolnictwa

1. Mechanizacja rolnictwa

a. pługi

b. siewniki rzędowe

c. żniwiarka mechaniczna

d. młockarnie

e. sieczkarnie

f. ciągniki

2. Użyźnianie gleby

a. regulacja nawodnienia gruntów ornych – melioracja

b. zastosowanie płodozmianu

• rośliny okopowe (ziemniaki, buraki)
• rośliny przemysłowe (len)
• rośliny motylkowe (koniczyna)

c. zastosowanie nawozów sztucznych

3. Rozwój przemysłu spożywczego

a. nowe gałęzie przemysłu spożywczego

• gorzelnie
• cukrownie
• browary
• olejarnie
• mleczarnie

b. nowe sposoby przechowywania żywności

• pasteryzacja- technika konserwacji za pomocą odpowiednio dobranego podgrzewania produktów spożywczych, tak aby zniszczyć lub zahamować wzrost drobnoustrojów chorobotwórczych lub enzymów przy jednoczesnym zachowaniu smaku produktów i uniknięciu obniżenia ich wartości odżywczych
• peklowanie- konserwowanie żywności specjalną solanką na mokro lub na sucho
• konserwowanie- przedłużanie trwałości poprzez dodanie różnego rodzaju substancji konserwujących

VII Zmiany demograficzne

1. Dynamiczny wzrost ludności w II poł. XIX wieku

a. pocz. XIX wieku- ok. 1mld ludności

b. 1900r. ok. 1mld 650 mln ludności

2. Wielkie migracje ludności

a. wewnętrzne

• z Rosji centralnej na Syberię- wymuszona politycznie
• ze wschodnich stanów USA na Dziki Zachód

b. zewnętrzne

• z Europy do USA i Kanady
• z Europy do Ameryki Płd.

3. Nowe szlaki przemieszczania się ludzi

a. linie kolejowe transkontynentalne

• USA- z Omaha do San Francisco
• Rosja- z Moskwy do Władywostoku

b. 1838r. Pierwsza linia transoceaniczna z Europy do USA

L. P

PRAWDA

FAŁSZ

1.

Michał Faraday wynalazł pierwszy silnik elektryczny

P

2.

Tomasz Edison w 1879r. wynalazł żarówkę

P

3.

Pierwsze zakłady produkujące samochody w Europie to General Motor Forda

F

4.

W zakładach Fiata po raz pierwszy w świecie powstała taśmowa produkcja samochodów

F

5.

II faza rewolucji przemysłowej nazywa się rewolucja naukowo- techniczną

P

6.

Efektem rewolucji naukowo- technicznej było powstanie kapitalizmu monopolistycznego

P

7.

Pierwsze radio skonstruował Guglielmo Marconi

P

8.

Samuel Morse zrewolucjonizował sposób przekazywania informacji w 1876r.

F

9.

Efektem II fazy rewolucji była mechanizacja rolnictwa

P

10.

W II fazie rewolucji przemysłowej prąd stał się nowym źródłem energii

F

11.

Jednym z wynalazców samolotu był Wilbur Wright

P

12.

Koncentracja pionowa to spółki skupiające wszystkie przedsiębiorstwa produkujące określony produkt

F

13.

Jedną z form koncentracji produkcji jest monopol

P

14.

Tomasz Edison wynalazł lampę naftową

F

15.

Melioracja to regulacja nawodnienia gruntów ornych

P

16.

Pierwszy samochód został skonstruowany w 1887r.

F

17.

Pasteryzacja to jeden ze sposobów przechowywania żywności

P

18.

Konserwowanie żywności polega na przedłużeniu jej trwałości dzięki dodaniu różnych substancji chemicznych

P