Materiał do nauki

Starożytny Izrael

IZRAEL

STAROŻYTNY IZRAEL

Według Biblii historia Izraela rozpoczęła się wtedy, kiedy Jahwe rozkazał opuścić Abrahamowi jego rodzinne miast (najprawdopodobniej Ur) i udać się do ziemi Kanaan (Ziemia Obiecana). Miało to nastąpić w pierwszej połowie II tysiąclecia. Ta wędrówka rozpoczyna pierwszy okres w historii Izraela. 

I Okres Patriarchów 

  • Po wielu latach i przygodach udało się Abrahamowi dotrzeć do Kanaan, tam na górze Moria Jahwe zawarł Przymierze z Abrahamem i nazwał Żydów Narodem Wybranym. Abraham był pierwszym patriarchą, drugim jego syn Izaak, potem syn Izaaka Jakub 
  • Klęska głodu zmusiła Żydów do przeniesienia do sąsiedniego Egiptu, gdzie jeden z synów Jakuba- Józef zdobył wysoką pozycję. Później jednak, Hebrajczycy zostali zrzuceni do statusu niewolniczych robotników 
  • Mojżeszowi wyprowadził współbraci z niewoli. Izraelici przeszli bezpiecznie przez Morze Trzcin (część Morza Czerwonego), które zwarło swoje wody nad armią egipską ścigającą Mojżesza. Hebrajczycy doszli do góry Synaj, gdzie Jahwe zawarł drugie Przymierze ze swoim ludem. Przymierze zostało określone w prawie wyrażonym w Dziesięciorgu Przykazań (Dekalog), które złożono w Arce Przymierza. Nastąpiło to około 1200 r. p.n.e. Żydzi po raz drugi weszli do Kanaan 
ARKA PRZYMIERZA

II Okres Sędziów 1200 p.n.e. - 1040 p.n.e. 

  • Wypełniony jest walką Izraelitów z plemionami zamieszkującymi Kanaan, najpotężniejszym wrogiem Żydów byli Filistyni 
  • Przez okres 200 lat nie miał centralnego rządu ani aparatu państwowego. Scalało ten system jedynie przymierze z Jahwe. Nie było stolicy ani administracji. Jedynym ośrodkiem jednoczącym było miejsce przechowywania Arki- miasto Sychem, gdzie zbierali się przywódcy plemion na wspólne ofiary. Jedynie w czasach grożącego niebezpieczeństwa pojawiał się sędzia czyli mąż posiadający pełnomocnictwo od „Ducha Jahwe" i którego zadaniem było ocalić lud. Sędzia nie był królem. Zagrożenie ze strony Filistynów spowodowało, że Żydzi postanowili wybrać króla i stworzyć państwo. 

III Pierwsza Monarchia 1040 p. n. e.- 586 p.n.e. 

  • Saul- pierwszy król żydowski, drugim został pasterz Dawid (000- 960) 
  • Dawid odniósł decydujące zwycięstwo nad Filistynami, rozszerzył terytorium swojego państwa, zdobył Jerozolimę, z której uczynił stolicę swego kraju, ustanowił monarchię despotyczną 
  • Następcą Dawida był jego syn Salomon (960- 922), który wybudował Świątynię Jerozolimską, w której złożona Arkę Przymierza 
  • Po śmierci Salomona Izrael rozpadł się na dwa państwa- na południowe królestwo Judei ze stolicą w Jerozolimie na północne Królestwo Izraela, które w 721 p.n.e. zostało zniszczone przez Asyrię. Królestwo Judy zniszczył w 587 p.n.e. król babiloński Nabuchodonozor II zburzył Jerozolimę i deportował Żydów do Mezopotamii, zaczęła się niewola babilońska. 

IV Czas zniewolenia 586 p.n.e.- 164 p.n.e. 

  • w czasach niewoli babilońskiej spisano święta księgę Żydów- Torę (czyli Pięcioksiąg Mojżesza), spisano również objaśnienie Tory czyli Talmud 
  • po niewoli babilońskiej następuje perska, macedońska i syryjska 
  • 168 p.n.e. bunt Żydów przeciwko Syryjczykom rozkazuje zastąpić wiarę w czele którego stanął Juda Machabeusz, który w 164 p.n.e. pokonał Syryjczyków, powstaje niepodległy Izrael 
  • W 63 p.n.e. Jerozolima zostaje zdobyta przez wodza rzymskiego Pompejusza, początek rzymskiego protektoratu nad Izraelem 

V Okres rzymski 63 p.n.e.- 135 

  • Najsłynniejszym królem tego okresu jest Herod Wielki (34- 4 p.n.e.), który przez 20 lat rządził lawirując między rzymską zachłannością, a żydowskim fanatyzmem oraz roszczeniami terytorialnymi Egiptu, odbudował zniszczoną przez Rzymian Świątynię Jerozolimską. 

MODEL ŚWIĄTYNI JEROZOLIMSKIEJ Z CZASÓW HERODA
  • W 4 r. Palestyna staje się rzymską prowincją. W 70 roku wybucha powstanie, które zostaje stłumione przez Tytusa. Jerozolimę zdobyto, świątynię spalono. Rzymski wódz wywiózł Arkę Przymierza. Drugie powstanie wybuchło 135 r. po jego stłumieniu, Żydzi zostają wypędzeni z Palestyny. Zaczyna się okres diaspory czyli rozproszenia 
  • Żydzi mieli tylko jedną świątynię, po jej zburzeniu do dnia dzisiejszego modlą się w synagogach 
  • W tym okresie działały w Palestynie trzy stronnictwa religijne: saduceusze, którzy byli konserwatystami odrzucającymi nowe doktryny (np. zmartwychwstanie), faryzeusze, którzy kładli nacisk na ścisłe przestrzeganie przepisów Prawa ustnej tradycji, oczekiwali Mesjasza. Esseńczycy podkreślali wszechmoc Boga. Przepowiadali przyjście Syna Człowieczego, który zapoczątkuje nową epokę 

ŚCIANA PŁACZU, KTÓRA POZOSTAŁA PO ZBURZENIU ŚWIĄTYNI
Ten materiał znajdziesz w:
Rozdział: Starożytny Wschód
© 2026 Powtórki Online – Built with ♥ by <Bartula Code>