4. Kształtowanie się granicy z Czechosłowacją
LEKCJA NR 4. KSZTAŁTOWANIE SIĘ GRANICY Z CZECHOSŁOWACJĄ
Z Czechosłowacją sporny był teren Śląska Cieszyńskiego, Spiszu i Oławy. Na Śląsku Cieszyńskim, już w X 1918r. powstały dwa rządy lokalne: polski- Rada Narodowa Śląska Cieszyńskiego, na czele której stanęło trzech prezydentów oraz czeski-Zemsky Narodni Vybor pro Slezsko. Wydawało się, że sprawa przynależności tych terenów zostanie załatwiona w sposób pokojowy, ponieważ te dwa lokalne rządy zgadzały się, by o przynależności tych ziem zadecydowała konferencja paryska. Śląsk Cieszyński, Spisz i Orawa zostały podzielone linią demarkacyjną.
Śląsk Cieszyński i linia demarkacyjna
W 1919 zebrała się konferencja paryska, na której Czechosłowację reprezentowali Tomasz Masaryk i Edward Benesz. Polskę reprezentowali Dmowski i Paderewski. Dmowski i Benesz podpisali porozumienie, na mocy którego ustalono, że o przynależności Śląska Cieszyńskiego zadecyduje plebiscyt 27 IX 1919r. Kiedy w połowie I 1919r. armia polska rozpoczęła ofensywę na wschodzie, a Piłsudski zabrał ze Śląska Cieszyńskiego polskie wojsko, pozostawiając tylko niewielkie oddziały porządkowe, Czesi natychmiast to wykorzystali, przekroczyli linię demarkacyjną i wkroczyli na tereny kontrolowane przez Polaków. Czechosłowacka ofensywa została dopiero zatrzymana 23 I 1919r. pod Frysztatem i Skolimowem, a konferencja paryska znów podjęła uchwałę o plebiscycie.
Front działań wojennych w wojnie polsko- czeskiej
W lipcu 1920r. Armia Czerwona podjęła swój marsz na Warszawę. 4 lipca 1920r. premier Grabski pojechał na konferencję Ententy do miejscowości Spa w Belgii, po to by prosić Ententę o pomoc. Jedyną pomocą, jaką nam zaofiarowano było pośredniczenie w rokowaniach, pod warunkiem, że Polska zgodzi się na arbitraż międzynarodowy w sprawie Śląska Cieszyńskiego, Spiszu i Orawy. 10 VII 1920r. premier Grabski podpisał deklarację w sprawie arbitrażu. W wyniku tego arbitrażu Polska musiała się zgodzić na niekorzystny podział Śląska Cieszyńskiego, Spiszu i Orawy. Ta sprawa spowodowała, że nasze stosunki z Czechosłowacją będą w XX- leciu międzywojennym bardzo złe.
Podział Śląska Cieszyńskiego