11. Dekompozycja obozu sanacji

LEKCJA NR 11. DEKOMPOZYCJA OBOZU SANACJI 1935- 1939

Mimo, że na kilka lat przez śmiercią, Józef Piłsudski na swojego zastępcę wyznaczył Walerego Sławka, to po śmierci nastąpiła dekompozycja sanacji. Prezydent Mościcki odmówił ustąpienia z urzędu prezydenta, gdy zażądał tego od niego Sławek. W ten sposób wykształciły się trzy frakcję w sanacji.

Pierwsza to tzw. grupa zamkowa, która była skupiona wokół Mościckiego ale wkrótce jej najważniejszym liderem został Eugeniusz Kwiatkowski. Grupa ta opowiadała się za liberalizacją polityki wewnętrznej, z dopuszczeniem do udziału w rządach opozycji. Druga, to grupa pułkowników, skupiona wokół Walerego Sławka, która nadal pragnęła prowadzić system rządów autorytarnych. Trzecia grupa to ugrupowanie ulicy Wierzbowej, na której mieściło się ministerstwo spraw zagranicznych, kierowane przez Józefa Becka.

We wrześniu 1935r. wybory do sejmu IV kadencji. Frekwencja była wyjątkowo niska, wynosiła 46%. W związku z czym, te wybory powinny być unieważnione, ale BBWR uzyskało 75% mandatów poselskich i 90% w senacie. Dlatego Sławek nie unieważnił wyborów, ale ich wyniki ujawniono dwa tygodnie po wyborach, dlatego też ten sejm został przez prasę nazwany” sejmem mianowańców”. Złą frekwencję Sławek uznał za brak poparcia dla BBWR i dlatego w 1936r. rozwiązał BBWR i sam podał się do dymisji. Nowym premierem został mianowany, należący do grupy zamkowej, Marian Zyndram- Kościałkowski. Grupa pułkowników po odejściu Sławka była osłabiona, dopiero gdy nowym liderem został Edward Rydz-Śmigły, pomiędzy pułkownikami i grupą zamkową doszło do kompromisu.

Edward Rydz- Śmigły

Grupa zamkowa obsadziła swoimi ludźmi wszystkie ministerstwa związane ze sprawami gospodarczymi. Grupa pułkowników powołała premiera płk. Felicjana Sławoj- Składkowskiego. Był to ostatni premier II RP. Pułkownicy obsadzili też ministerstwa: wojny, sprawiedliwości i spraw wewnętrznych. Mościcki wydał dekret, na mocy którego uznał Śmigłego II osobą w państwie, został też uznany marszałkiem.

W 1936r. wicepremier i minister gospodarki Eugeniusz Kwiatkowski przygotował 4-letni plan inwestycyjny, którego celem było wyciągnięcie Polski z Wielkiego Kryzysu. Piłsudski bowiem, który nie znał się na gospodarce, był przeciwny interwencjonizmowi, pozwalał tylko na działania doraźne. Plan inwestycyjny miał wyrównać dysproporcje między Polską A (centralna) a Polską B (między Wisłą a Bugiem). Polska C była między Bugiem a Słuczem i Zbruczem.

Eugeniusz Kwiatkowski Inwestycje 4- letniego Planu Inwestycyjnego

Plan został wprowadzony w życie w VII 1936 r. miał być realizowany do VI 1940r. Osiągnięto jego założenia w ciągu 3 lat. W ramach tego planu założono Centralny Okręg Przemysłowy (tam gdzie kiedyś był Staropolski Okręg Przemysłowy ) i wybudowano następujące fabryki:

• fabrykę samochodów ciężarowych Star w Starachowicach.
• nowe miasto Stalową Wolę i tam hutę stali.
• hutę żelaza w Ostrowcu Świętokrzyskim.
• fabrykę maszyn rolniczych w Ursusie pod Warszawą.
• zaporę wodną w Rożnowie

W dalszej kolejności Kwiatkowski przewidywał wprowadzenie 15-letniego planu modernizacji państwa.

W 1937r. Rydz-Śmigły uznał, że rozwiązanie BBWR było błędem, dlatego też na miejsce BBWR zorganizował Obóz Zjednoczenia Narodowego (OZON), najpierw na czele stał płk. Stanisław Skwarczyński, potem płk. Adam Koc. OZON głosił hasła solidaryzmu narodowego i był jedyną organizacją powołaną przez sanację, która była akceptowana przez narodowców. W 1937r. Mościcki zatwierdził ustawę o powołaniu Funduszu Obrony Narodowej i Pożyczki Obrony Przeciwlotniczej.