4. Konferencja paryska. Traktaty pokojowe

LEKCJA NR 4. KONFERENCJA PARYSKA. TRAKTATY POKOJOWE

W styczniu 1919r. została zwołana konferencja pokojowa. Niemców nie zaproszono, ale na razie ich to nie niepokoiło. Przybyły delegacje 27 państw. Miejscem obrad był Pałac Luksemburski.

Pałac Luksemburski miejsce obrad Konferencji Paryskiej

W Paryżu największą rolę będą odgrywały państwa „grubej czwórki:

• ANGLIA –premier David Lloyd George
• FRANCJA - premier George Clemenceau
• WŁOCHY – premier Vittorio Orlando
• USA – prezydent Thomas Woodrow Wilson

Tzw. Rada Czterech, która miała decydujący wpływ na kształt Europy po I wojnie światowej

Od razu ustalono, że przy zajmowaniu się Europą powojenną będą się kierować względami etnicznymi. Ten sposób uważano za sprawiedliwy. Zasada ta będzie zbyt konsekwentnie stosowana, co doprowadzi do jeszcze większych konfliktów w XX -leciu międzywojennym, niż zasady ustalone przez Kongres Wiedeński. Konferencja obradowała pół roku. W VI 1919r. zakończyła się i został podpisany traktat wersalski składający się z 14 części.

I- dotyczyła statusu Ligii Narodów

II i III-dotyczyła nowych granic

IV - dotyczyła Niemiec i dopiero wtedy zaproszono ich do Wersalu, aby im przeczytać traktat. George Clemenceau odczytanie tej części zorganizował, specjalnie, w Sali Lustrzanej Pałacu Wersalskiego – tam gdzie 18 I 1871r. Wilhelm I został koronowany na cesarza niemieckiego i proklamowano powstanie II Rzeszy. Oczywiście chodziło o upokorzenie Niemiec. Traktat pokazywał wyraźnie, że to Niemcy zostały obarczone całą winną za wywołanie wojny. Za I wojnę światową odpowiedzialne są wszystkie mocarstwa, a najbardziej Austro – Węgry, a nie same Niemcy.

Traktat składał się z XIV części.

I część traktatu dotyczyła Ligii Narodów

Miała to być organizacja, która strzegła by pokoju na świecie i pokojowo rozstrzygała wszystkie spory. Pomysłodawcą Ligii Narodów był prezydent USA Woodrow Wilson. Liga Narodów miała swoją siedzibę w Genewie, w statucie był zapis, ze nie może mieć własnego wojska, co okazało się poważnym błędem. Liga oficjalnie przejęła wszystkie kolonie, które utraciły Niemcy, a także te utracone przez Turcję i podzieliła je na 3 mandaty.

• Typu A: które powinny odzyskać niepodległość w najbliższym czasie

n p. Palestyna, Syria

• Typu B: które na niepodległość miały jeszcze poczekać
• Typu C: państwa które nie były zdolne do samodzielności politycznej, miały być pod zarządzaniem Ligi Narodów

Liga podzieliła mandaty między państwa i w rzeczywistości był to nowy krypto- kolonialny podział świata np.:

• Liban i Syria zostały przekazane Francji
• Włochom oddano turecką Libię
• Palestyna i Transjordania ( dzisiaj Jordania ) przekazano Wielkiej Brytanii.

Na czele Ligi Narodów miało stać Zgromadzenie Ogólne zwoływane co rok. Pomiędzy sesjami zgromadzenia władzę sprawowała Rada Bezpieczeństwa składająca się z 4 członków stałych, a od 1926r. z pięciu. Do członków stałych zaliczamy: Anglię, Francję, Włochy, Japonię. Następnie do Rady należało 4 członków zmienianych co 2 lata. Do Ligi Narodów należało również kilka innych instytucji takich jak:

• Trybunał Sprawiedliwości obradujący w Hadze ( istnieje do dzisiaj )
• Światowa Organizacja Zdrowie ( WHO )
• Organizacja do Spraw Wyżywienia Świata (FAO)

Mały Traktat Wersalski. W tym traktacie Liga Narodów zapowiadała, że będzie chroniła mniejszości narodowe w państwach Europy Środkowej ( szczególnie w tych nowych ). Wszystkie te państwa zmuszono do podpisania Traktatu Mniejszościowego natomiast te większe, łącznie z Niemcami, tego nie musiały robić.

II i III część traktatu – zatwierdzano nowe granice. Upadły 3 wielkie mocarstwa: Imperium Rosyjskie, Cesarstwo Niemieckie, Cesarstwo Austro – Węgierskie. Dlatego też zaistniał konieczność zmian granic i ustroju.

Zatwierdzono istnienie nowych państw w Europie:

• • FINLANDIA
  • LITWA
  • ŁOTWA
  • ESTONIA
  • POLSKA
  • CZECHOSŁOWACJA
  • REPUBLIKA AUSTRII
  • KRÓLESTWO WĘGIER
  • KRÓLESTWO SERBÓW, CHORWATÓW, SŁOWEŃCÓW – SHS; które od roku 1929r. przyjmuje nazwę Jugosławia.

W tej części ustalano także, że o przynależności Warmii i Mazur, Górnego Śląska, Płn. Szlezwiku, Eupen i Malmedy zadecyduje plebiscyt

IV, V, VI, VII części – dotyczyły Niemiec

• • Niemcy traciły swoje kolonie
  • Alzacja i Lotaryngia przechodziła na rzecz Francji.

Niemcy miały wiele konfliktów terytorialnych z państwami więc,

zadecydowano, że o losie Warmii i Mazur oraz Górnego Śląska

( terytoria sporne z Polską ) zadecydują plebiscyty.

• • Tak samo o losie Szlezwiku - spornego z Danią oraz okręgu Eupen i Malmedy -spornego z Belgią.

Plebiscyty z Danią i Belgią Niemcy przegrali, natomiast wygrali na Warmii i Mazurach oraz uzyskali 70% Górnego Śląska.

• • Niemców zmuszono do likwidacji powszechnej służby wojskowej. Niemcy stały się państwem z zawodową armią, mało tego, armia ta nie mogła mieć więcej jak 100 tyś. żołnierzy. Nie mogli posiadać lotnictwa ani marynarki wojennej.
  • Zniesiono Ministerstwo Wojny
  • Zmuszono ich do likwidacji umocnień na wyspie HELGOLAND, która zabezpieczała północne wybrzeże Niemiec.
  • Narzucono kontrybucję wojenną w wysokości 12,5 mln funtów szterlingów. Miało to być zapłacone w ciągu 10 lat

z oprocentowaniem. Do momentu kiedy Niemcy jej nie spłacą

Zagłębie Saary, jedyne po Zagłębiu Ruhry, zagłębie węglowo – hutnicze miało być okupowane przez wojska francuskie i belgijskie.

Ostateczne straty terytorialne Niemiec w wyniku traktatu wersalskiego.

TRAKTATY Z SOJUSZNIKAMI NIEMIEC

10 września 1919 – traktat zawarty z Austrią ,w Saint- Germain en- Laye. Na jego mocy:

• Austria utraciła Czechy, Galicję, Słowenię, Bośnię i Hercegowinę.
• Musiała także podpisać, że nigdy nie będzie dążyć do zjednoczenia

z Niemcami.

• Redukowała armię o 75%
• Musiała zapłacić kontrybucję wojenną

27 XI 1919 - traktat z Bułgarią ,w Neuilly

• Bułgaria straciła Dobrudżę na rzecz Rumunii ( region między Dunajem,

a Morzem Czarnym )

• Musiała zapłacić kontrybucję wojenną
• Zmniejszyła armię do 25% stanu sprzed wojny