13. Chiny i Japonia w XX-leciu międzywojenym

LEKCJA NR 13. CHINY I JAPONIA W XX- LECIU MIĘDZYWOJENNYM

CHINY

W 1912r. została w Chinach obalona dynastia Cing. Chiny stały się republiką. Jednocześnie, twórca republiki, Sun Yat Sen założył 1912r. Kuomintang, czyli Narodową Partię Chin. Sun Yat Sen został ogłoszony prezydentem, ale był nim zaledwie kilka miesięcy.

Sun Yat Sen

W Chinach zaczęła się całkowita anarchia, wywołana głównie przez generałów chińskiej armii. Każdy z nich uważał, że to on powinien zostać prezydentem. Generałowie rozpoczęli między sobą wojnę domową i praktycznie Chiny rozpadły się na kilka niezależnych obszarów. Brak stabilizacji i anarchia wewnętrzna spowodowały wzrost sympatii w stosunku do komunistów, co natychmiast zaczęli wykorzystywać emisariusze przysłani przez Stalina. W 1921r. powstała Chińska Partia Komunistyczna, na czele której stanął Chen Duxiu. W 1924r. Sun Jat Sen, aby ratować Chiny przed całkowitym rozpadem, zdecydował się ogłosić nowy program partii, który opierał się o trzy zasady: współpracy z komunistami, współpracy z ZSRR, zachowania jego przyjaźni, zasadę działania w interesie ludu, czyli robotników oraz chłopów.

W 1925r. zmarł Sun Yat Sen. Na czele Partii stanął jego zięć- Czang Kaj Szek, który miał odmienne poglądy. Współpracę z komunistami uważał za błędną.

Na razie jednak ta współpraca trwała. W 1927r. komuniści postanowili przejąć władzę. Doszło do wybuchu powstania w Szanghaju. Zostało ono bardzo krwawo stłumione przez armię chińską, którą poprosił o pomoc Kuomintang. Od tego w 1927r. rozpoczyna się walka Kuomintangu z komunistami. Zaczęła przynosić Kuomintangowi sukcesy. W 1931r. zmarł pierwszy przywódca Chińskiej Partii Komunistycznej i na czele Partii staje Mao Zedong. Stwierdził, że aby partia nie uległa całkowitemu rozbiciu należy się przenieść z nią do płn- zach. prowincji, tych, które znajdują się tuż przy granicy z ZSRR, ponieważ w ten sposób będzie łatwiej utrzymać armię i uzyskać pomoc ZSRR. Dlatego podjęto ten forsowny marsz, który w historii Chin nazywa się Wielkim Marszem. Tam partia zaczęła odbudowywać swoje szeregi stosując agitację wśród miejscowego chłopstwa. W ciągu następnych kilku lat Chińska Partia Komunistyczna wzrosła do 100 tyś. członków.

Mao Zedong w 1927r. Długi Marsz 1934- 1935r.

W Chinach w tym samym czasie ciągle trwała wojna domowa. Postanowili to wykorzystać Japończycy. W 1931r. doszło do japońskiej prowokacji w Mandżurii. Stacjonująca w Mandżurii japońska armia, tzw. Armia Kwantuńska, ogłosił, że czuje się zagrożona ze strony Chin i dlatego w 1932r. oderwała całkowicie Mandżurię od Chin i ogłosiła powstanie tam Cesarstwa Mandżukuo (oficjalnie działo się to bez wiedzy rządu japońskiego). W 1937r. Japończycy już bezpośrednio zaatakowali Chiny i w ciągu zaledwie kilku miesięcy zajęli większość Chin Płd.- Wsch. Wiadomość o japońskiej agresji spowodowała reakcje Zedonga. Zdecydował się powrócić do prowincji wschodnich i podjąć wspólną walkę wraz z Kuomintangiem przeciwko Japończykom.

Położenie Cesarstwa Mandżukuo

Kiedy komuniści wrócili do tych wschodnich prowincji Czang Kaj Szek zgodził się zawrzeć z nimi porozumienie i do 1945r. obie partie walczyły razem przeciwko Japończykom. Kiedy tylko jednak Japonia skapitulowała i tym samym musiała wyprowadzić swoje oddziały z Chin, wojna między Kuomintangiem a komunistami odżyła na nowo. W 1949r. zwyciężyli komuniści. Armia Kuomintangu została zepchnięta na Tajwan (dawną Formozę). Natomiast Mao Zedong na Placu Niebiańskiego Spokoju ogłosił powstanie Chińskiej Republiki Ludowej.

JAPONIA

Po konferencji waszyngtońskiej w Japonii zaczęły narastać tendencje szowinistyczne. Coraz większe znaczenie zdobywała armia. W 1926r. cesarzem został Hirohito, który popierał armię i środowiska wojskowe. To nieformalne poparcie cesarza na tyle ośmieliło armię, że zdecydowała się na bunt w 1931r. W 1933r. Japonia wystąpiła z Ligi Narodów. 25 XI 1936r. zawarła pakt z Niemcami i Włochami, i tak powstała Oś Berlin- Rzym- Tokio. Mając poparcie tych państw Japończycy nie wahali się przystąpić do wojny z Chinami w 1937r., co tak naprawdę rozpoczęło wojnę w Azji.

Cesarz Hirohito