14. Narastanie agresji w stosunkach międzynarodowych w latach 30-tych

LEKCJA NR 14. NARASTANIE AGRESJI W STOSUNKACH MIĘDZYNARODOWYCH

W 1936r. Hitler zintensyfikował działania na arenie międzynarodowej, które miały zapewnić Niemcom sojuszników. Wojna włosko- abisyńska i nałożenie przez Ligę Narodów embarga na Włochy spowodowały, że Mussolini wreszcie był zainteresowany sojuszem z Hitlerem. 25 X 1936r. doszło do zawarcia traktatu niemiecko- włoskiego, który doprowadził do powstania „osi Berlin- Rzym”. 25 XI 1936r. III Rzesza podpisała Pakt Antykominternowski z Japonią wymierzony przeciwko ZSRR. W 1937r. Włochy przystąpiły do Paktu Antykominternowskiego, a Japonia do Osi Berlin- Rzym.

Kiedy Niemcy zapewniły sobie sojuszników, zaczęły prowadzić agresywną politykę wobec swoich sąsiadów: Austrii i Czechosłowacji. W III 1938r. Hitler wysłał do rządu austriackiego ultimatum, w którym domagał się dopuszczenia do rządu austriackich faszystów. Kanclerz Austrii, Kurt Schuschnigg, nie odpowiedział na to ultimatum, a sam podał się do dymisji, 11 III 1938r. zastąpił go człowiek podległy faszystom- Arthur Seyss- Inquart. Hitler uznał to za odrzucenie ultimatum, wojska niemieckie w 12 III 1938r. przekroczyły austriacką granicę, witane owacyjnie przez Austriaków.

Przemówienie Hitlera w Wiedniu. Ogłoszenie Anschlussu

Anschluss Austrii również nie wywołał żadnego protestu państw zachodnich, w związku z czym Hitler postanowił sfinalizować także sprawę z Czechosłowacją. Domagał się od niej Sudetów, które były w 90% zamieszkiwane przez Niemców. W Sudetach działała partia faszystowska, na czele której stał Konrad Heinlein. Niemcy Sudeccy oskarżali na forum Ligi Narodów Czechów o prześladowania, czyli o to, że Czechosłowacja łamie traktat mniejszościowy z 1919r. We wrześniu 1938r., na wniosek Mussoliniego, została zorganizowana konferencja w Monachium, w której uczestniczyły Niemcy, reprezentowane przez Hitlera, Włochy-Mussoliniego, Francję-premier Eduard Daladier oraz Wielka Brytania Arthur Neville Chamberlain. Była tam również delegacja czechosłowacka, której przewodził prezydent Eduard Beneš, ale delegacja ta nie została dopuszczona bezpośrednio do stołu obrad, tylko oczekiwała na decyzje wielkich mocarstw, co z punktu widzenia prawa było legalne, ponieważ Czechosłowacja w 1925r. zgodziła się na arbitraż granic.

Uczestnicy konferencji monachijskiej

Mocarstwa zdecydowały, że Niemcy dostaną Sudety, a Hitler ze swojej strony przyrzekł, że jest to jego ostatnie żądanie terytorialne. 10 III 1939r. Hitler wezwał do siebie, do Berlina, nowego prezydenta Czechosłowacji, Emila Hácha (Beneš podał się do dymisji, żeby zaprotestować przeciwko ustaleniom konferencji monachijskiej) i postawił mu ultimatum, że rząd czechosłowacki zgodzi się na powstanie niepodległej Słowacji oraz na protektorat niemiecki nad Czechami i Morawami, w przeciwnym razie niemieckie lotnictwo zbombarduje Pragę. Hácha zgodził się na to. Do Czech wkroczyły wojska niemieckie 15 III 1939r. proklamowano Protektorat Czech i Moraw, natomiast w niepodległej Słowacji prezydentem został ksiądz Józef Tišo.

Rozbiór Czechosłowacji

23 III 1939r. Niemcy dokonali aneksji Kłajpedy, litewskiego portu, który na mocy Traktatu Wersalskiego był ogłoszony wolnym miastem.

Okręg Kłajpedy. Niemieckie Memelland