3. Rząd polski na emigracji
LEKCJA NR 3. RZĄD POLSKI NA WYCHODŹSTWIE
Po internowania rządu polskiego w Rumunii, prezydent Mościcki wykorzystał swoje konstytucyjne prawo do rezygnacji z urzędu i wyznaczenia następcy. Prawo to dawała mu konstytucja kwietniowa z 1935r. Najpierw wyznaczył ambasadora Polski w Rzymie, Bolesława Wieniawę- Długoszowskiego, który jednak był z rezerwą przyjęty przez Francuzów. Wieniawa- Długoszowski był bowiem przyjacielem hrabiego Ciano, zięcia Mussoliniego. Francuzi obawiali się więc, że na nowego prezydenta Polski zbyt duży wpływ będą mieli faszyści włoscy i dlatego zaprotestowali, w związku z czym prezydentem został Władysław Raczkiewicz, przewodniczący Ogólnoświatowego Związku Polonii. 30 września 1939 Raczkiewicz wyznaczył na premiera nowego rządu gen. Władysława Sikorskiego, który od 1936r. działał we Froncie Morges, antysanacyjnej nieformalnej organizacji, w której oprócz niego, działał też Ignacy Paderewski i Roman Dmowski. Nazwa pochodziła od willi szwajcarskiej Ignacego Paderewskiego. Sikorki utworzył rząd koalicyjny, który często był nazywany „grubą czwórką”, ponieważ w jego składzie znalazły się 4 najważniejsze partie: SN, SL, SP oraz PPS. Przyznano również teki ministerialne kilku piłsudczykom, ponieważ ten rząd, w zamyśle, miał być rządem zgody narodowej. W manifeście rządowym wyznaczono cele rządu narodowego:
- kontynuowanie walki z Niemcami u boku państw zachodnich
- powołanie Wojska Polskiego
- utrzymywanie stałych kontaktów z krajem po to, by koordynować opór przeciwko okupantowi i podtrzymywać społeczeństwo na duchu
- zapewnienie sobie udziału w pokojowej konferencji po to, by sami Polacy mogli decydować o swojej powojennej przyszłości, a także po to, by odzyskać przedwojenne granice polskie
- ustalenie winnych klęski wrześniowej i pociągnięcie ich do odpowiedzialności, ale dopiero po zwycięskim zakończeniu wojny.
Władysław Sikorski- premier Władysław Raczkiewicz- prezydent
Sikorski w tym rządzie był Wodzem Naczelnym (od 7 XI 1939r.), premierem, ministrem wojny i Generalnym Inspektorem Sił Zbrojnych, natomiast jego zastępcą był piłsudczyk, Kazimierz Sosnkowski. Przez kilka dni siedzibą rządu był Paryż, później rząd francuski zaproponował miasto Angers jako siedzibę. Budynki polskiego rządu otrzymały w Angers status eksterytorialności, czyli zostały wyłączone spod francuskiej jurysdykcji.
Siedziba rządu polskiego w Angers XII 1939- VI 1940r.
Na emigracji powołano również 24-osobową Radę Narodową Rzeczypospolitej Polskiej, której przewodniczącym został mianowany Ignacy Paderewski. Miała ona spełniać rolę emigracyjnego parlamentu, ale jej funkcje zostały ograniczone do doradztwa.
Dekret Prezydenta RP o powołaniu Rady Narodowej i jej posiedzenie
Sikorski przystąpił do organizowania Polskich Sił Zbrojnych, były one organizowane z polskich emigrantów, którzy przybywali masowo z USA, Kanady, z tych przebywających we Francji i uciekinierów z Polski. 9 IX 1939r. podpisano umowę o utworzeniu polskiej dywizji we Francji. Praktycznie do wiosny 1940r. udało się Sikorskiemu powołać pod broń 80 tyś. żołnierzy. Do najsłynniejszych jednostek należały: Samodzielna Brygada Strzelców Karpackich płk. Stanisława Kopańskiego, która wkrótce została przeniesiona do Syrii; następnie Samodzielna Brygada Strzelców Podhalańskich, płk. Zygmunta Szyszko- Bohusza, I Dywizja Grenadierów, gen. Bronisława Ducha, X Brygada Kawalerii Pancernej, gen. Stanisława Maczka.