7. Sprawa polska 1940r.

gLEKCJA NR 6. ZIEMIE POLSKIE POD OKUPACJĄ W 1940R.

DZIAŁALNOŚĆ RZĄDU POLSKIEGO NA EMIGRACJI

Hitler od początku 1940r.,. wzmógł terror na ziemiach G.G. Ludność polska w G.G.,według niego, miała być przeznaczona do ciężkiej fizycznej pracy na rzecz Niemców, ewentualnie całkowicie eksterminowana, ale Hitler nie powziął jeszcze ostatecznej decyzji. Na terenie G.G. wydano również zakaz posiadania radioodbiorników. Wszyscy mieli zdać je na posterunkach niemieckich, jedynym oficjalnym źródłem informacji miały być niemieckie megafony ustawione na ulicach, które przez Polaków były nazywane szczekaczkami.

Szczekaczka w Warszawie

Zlikwidowano też wszystkie polskie niezależne gazety, Niemcy wydawali kilka tytułów po polsku, ale informacje były tam odpowiednio spreparowane, dlatego też Polacy nazywali je prasę gadzinową. 24 II 1940r. doszło do spotkania przedstawicieli ‘grubej czwórki’, czyli czterech najważniejszych partii działających w rządzie Sikorskiego (Pużak PPS-WRN, Dębski- SN, Korboński- SL, oraz Tokarzewski, Rowecki, którzy reprezentowali Związek Walki Zbrojnej). Na tym spotkaniu założono Polityczny Komitet Porozumiewawczy, czyli PKP, który miał być czymś w rodzaju podziemnego parlamentu, na którym uchwalano by wspólne działania przeciwko Niemcom i sprawy dotyczące polskiego państwa podziemnego. Na czele stanął Aleksander Dębski. W czerwcu 1940r. PKP zostało przemianowane na Główny Komitet Polityczny (GKP).

27 III 1940r. Heinrich Himmler wydał rozkaz o wybudowaniu w Polsce pod Oświęcimiem dwóch obozów: koncentracyjnego, który był przeznaczony dla więźniów politycznych, niebezpiecznych dla Rzeszy, których zmuszano do niewolniczej pracy na rzecz Niemiec oraz obozu zagłady, który był przeznaczony dla ludności żydowskiej i cygańskiej, nie tylko z terenów Polski, ale z całej Europy. W Polsce wybudowano również obozy zagłady w Treblince, Majdanku i Sobiborze (w powojennej światowej historiografii bardzo długo toczył się spór, dlaczego akurat na terenie Polski Hitler kazał umieścić obozy zagłady. Historycy żydowscy twierdzili, że Hitler wiedział o antysemityzmie Polaków i liczył na to, że wspomożemy Niemców przy likwidacji Żydów. Ten pogląd jest całkowicie błędny i niesprawiedliwy. Były 3 powody, dla których Hitler właśnie tu umieścił obozy zagłady. Po pierwsze Polska znajdowała się na europejskiej prowincji, co ułatwiało ukrycie zagłady przed światem, po drugie w Polsce było największe skupisko Żydów w Europie (ponad 6 mln), po trzecie Polska miała bardzo dobrze rozwiniętą linię kolejową, która umożliwiała sprawne dostarczanie ludzi do obozów). Obok obozów koncentracyjnych istniały również obozy jenieckie (dla żołnierzy): oflagi (obozy dla oficerów) oraz stalagi (obozy dla zwykłych żołnierzy).

Także w marcu 1940r. Ławrientij Beria, który stał na czele NKWD, wysłał do dowódców NKWD, działających w terenie, okólnik, w którym zalecał przystąpienie do likwidacji polskich oficerów, którzy znaleźli się w niewoli radzieckiej po 1939r. 4 IV 1940r. dokonano pierwszego mordu w Katyniu, na grupie polskich oficerów (4253 zamordowanych).

Masowe groby w Katyniu

Rosjanie zaczęli również wywozić ludność z kresów do obozów pracy na Syberii. Aresztowano polską inteligencję, księży, nauczycieli, jak również strażaków, polskich panów oraz tych, o których wiedziano, że brali udział w wojnie polsko- bolszewickiej w 1920r. Pierwsza grupa wywiezionych liczyła sobie 200 tyś. Ludzi.

Atak Niemiec na Norwegię, a potem na Francję spowodował, że armia polska utworzona we Francji miała okazję do ponownego, bezpośredniego starcia z wojskami niemieckimi. 28 V 1940r. Samodzielna Brygada Strzelców Podhalańskich, pod dowództwem płk. Szyszko- Bohusza, wylądowała pod Narwikiem i tutaj razem z wojskami alianckimi będą brali, do 8 VI 1940r., udział w walkach. We Francji, I Dywizja Grenadierów, brała udział w walkach w Szampanii, natomiast nie do końca jeszcze sformowana I Brygada Pancerna gen. Maczka brała udział w walkach nad Loarą.

W tym samym czasie 20 VI 1940r. Niemcy rozstrzelali w Palmirach pod Warszawą 378 osób, przedstawicieli inteligencji. Wśród zabitych były tak znane osoby jak: marszałek sejmu II RP Maciej Rataj, Mieczysław Niedziałkowski (działacz PPS-u) oraz znany olimpijczyk Janusz Kusociński. Była to pierwsza z 20 egzekucji, które odbyły się w Palmirach. Kiedy klęska Francji była już pewna, premier Winston Churchill zaprosił Sikorskiego do przeniesienia rządu z Angers do Londynu. Sikorski zgodził się na to i 5 VIII 1940r. została podpisana polsko- angielska umowa o utworzeniu w Anglii polskich sił zbrojnych. Miejscem ich utworzenia miała być Szkocja. Powstawał tam I Korpus Polski, którego dowódcą był gen. Marian Kukiel. Obok sił lądowych tworzono również siły powietrzne. Najpierw dwa dywizjony: 302i 303, później 306, 307, 308. Anglia w tej umowie zobowiązała się również do finansowania tych sił zbrojnych i wyposażania ich w angielski sprzęt.

Hotel Rubens- siedziba rządu polskiego w Londynie

Ponieważ Sikorskiemu bardzo zależało na rozdzieleniu pionu wojskowego od pionu spraw cywilnych, dlatego też 3 XII 1940r. powołał nowe stanowisko w polskim państwie podziemnym, urząd Delegata Rządu na kraj. Pierwszym Delegatem został Cyryl Ratajski, przedstawiciel SP. W 1940r. ZWZ wydzielił specjalną jednostkę sabotażowo- dywersyjną, Związek Odwetu, która miała podejmować doraźną walkę z Niemcami. Ponieważ ZWZ świadomie unikał takiej walki, chcąc oszczędzać siły na przyszłe powstanie, które miało wybuchnąć wtedy, kiedy Niemcy zaczną przegrywać wojnę, ale terror prowadzony przez Niemców był tak wielki, że polskie społeczeństwo oczekiwało od podziemia jakiegoś kontrnatarcia.

Cyryl Ratajski