11. Sprawa polska 1942

LEKCJA NR 10. SPRAWA POLSKA 1942R.

5 I 1942r. członkowie Grupy Inicjatywnej założyli Polską Partię Robotniczą. Była to partia komunistyczna, chociaż jej komunistyczny charakter był ukrywany i dlatego w nazwie nie pojawił się przymiotnik komunistyczna. I sekretarzem został Marceli Nowotko. PPR powołała swoje siły zbrojne, które nazwała Gwardią Ludową. Pod tą samą nazwą działały w podziemiu oddziały PPS-u. Komuniści zrobili tak specjalnie, aby jeszcze bardziej zdezorientować Polaków i zatrzeć różnice pomiędzy socjalistami, a komunistami. Naczelnym dowódcą GL został Franciszek Jóźwiak. Każdy nowo sformowany oddział był natychmiast rzucany do walki, nawet jeśli partyzanci z GL nie posiadali żadnego doświadczenia wojennego. Dlatego już w III 1942r. najliczniejszy oddział GL pod przywództwem Małego Franka (Franciszek Zubrzycki) został całkowicie rozbity w lasach kieleckich. Komuniści jednak nie liczyli się ze stratami, które ponosili w walkach z Niemcami. Zależało im bowiem na jak najszybszym rozpropagowaniu wśród społeczeństwa wiadomości o tym, iż powstałą nowa partia, która prowadzi aktywną walkę z Niemcami, podczas gdy ZWZ takiej walki doraźnej nie podejmował. Już wtedy komuniści zaczęli zarzucać ZWZ, a później AK, że stoi „z bronią u nogi” patrząc na eksterminację polskiego społeczeństwa.

Ulotka o powstaniu PPR

14 II 1942r. na rozkaz wodza naczelnego i zarazem premiera, Władysława Sikorskiego, doszło do akcji scalania z ZWZ i polskiego podziemia zbrojnego. Tak powstała Armia Krajowa, której komendantem został Stefan „Grot”- Rowecki. Scalania z AK odmówiły Bataliony Chłopskie, które jednak zamierzały współpracować z AK. Nie chciały się jednak łączyć, ponieważ przywódcy Stronnictwa Ludowego „Roch” uważali, że BCh powinny prowadzić doraźną walkę z Niemcami, aby mścić się za represje na polskiej wsi. Odmówiła także scalenia z AK część Narodowej Organizacji Wojskowej (siły zbrojne Stronnictwa Narodowego). Ta część, która nie weszła w skład AK przyjęła nazwę Narodowe Siły Zbrojne. Nie połączyli się z AK, ponieważ uważali, że celem walki są nie tylko hitlerowcy, ale także komuniści oraz Żydzi.

23 III 1942r. rozpoczęła się akcja ewakuacji polskiej armii z ZSRR. Dopiero wiosną zgodę na tę ewakuację wyraził Churchill, nie zamierzał jej się także przeciwstawić Stalin, ponieważ wiedział, iż nie będzie mógł wykorzystać tej armii do walki z Niemcami. Ewakuacja odbyła się w dwóch etapach. W marcu jedna grupa, w lipcu druga. Najpierw przedostali się do Baku, później przez Morze Kaspijskie do Persji, stamtąd na Bliski Wschód, gdzie wojsko Andersa połączyło się z Brygadą Strzelców Karpackich, dowodzoną przez Stanisława Kopańskiego i utworzono II Korpus Polski, którego dowódcą był gen. Władysław Anders.

Ewakuacja armii Andersa z ZSRR

5 VIII 1942r. nowym delegatem rządu na kraj na miejsce chorego Cyryla Ratajskiego (sam zrezygnował z tej funkcji) został Jan Piekałkiewicz. 29 IX 1942r. Zofia Kossak- Szatkowska oraz Wanda Filipowiczowa utworzyły Tymczasową Radę Pomocy Żydom, która otrzymała kryptonim „Żegota”. Jesienią 1942r. Niemcy przystąpili do realizacji największej akcji przesiedleńczej na ziemiach polskich: wysiedlania Zamojszczyzny. Na miejsce wysiedlonych rodzin miano sprowadzić 200 tyś. osadników niemieckich. Przy okazji tej akcji zabierano rodzicom dzieci o cechach aryjskich, aby wychować je na Niemców. Niemcy realizację akcji rozpoczęli 11 XI 1942r. Starały się jej przeszkodzić BCh. Od X 1942r. była realizowana przez polskich partyzantów operacja „Wachlarz”, której celem było niszczenie wszystkiego, co Niemcy wysyłali na front wschodni. 15 X 1942r. doszło do nowej reorganizacji w polskim podziemiu. Związek Odwetu połączył się z Akcją „Wachlarz” i powstało Kierownictwo Dywersji, na czele którego stanął gen. August Nil „Fieldorf”.

August Nil- Fieldorf

Kierownictwo Dywersji to w skrócie KEDYW. 24 XI 1942r. został zamordowany I sekretarz PPR-u Marceli Nowotko. Przez kilka dni uważano, że został zamordowany przez Niemców. Na jego miejsce nowym I sekretarzem został Bolesław Mołojec. Śledztwo przeprowadzone po 3 tygodniach wykazało, że Nowotkę zastrzelił brat Mołojca- Zygmunt. Bolesława Mołojca pozbawiono funkcji I sekretarza. Na jego miejsce został mianowany Paweł Finder. Na obu braci Mołojców wydano wyrok śmierci, który z ostał wykonany przez Janka Krasickiego.

Marceli Nowotko Paweł Finder

XII 1942r. w getcie warszawskim powstała Żydowska Organizacja Bojowa (ŻOB), na czele której stał Mordechaj Anielewicz i która zaczęła się przygotowywać do podjęcia zbrojnej walki z Niemcami.

Plakat ŻOB Mordechaj Anielewicz