12. Działania zbrojne 1943r.

LEKCJA NR 11. DZIAŁANIA ZBROJNE 1943R.

W styczniu 1943r. odbyła się konferencja w Casablance (Maroko), w której nie brali udziału przedstawiciele ZSRR. Uczestniczył w niej tylko Roosevelt i Churchill. USA potwierdziły na tej konferencji, że również uważają za priorytetowe pokonanie Niemców, a później dopiero zakończenie wojny na Pacyfiku. Stalin nie był na tej konferencji, ponieważ Roosevelt i Churchill starali się między sobą ułożyć pewne kwestie.

Roosevelt i Churchill w Casablance

Drugim powodem nieobecności Stalina było to, że właśnie rozstrzygała się bitwa pod Stalingradem. Rosjanie byli pewni całkowitego zwycięstwa i dlatego Stalin nie chciał opuszczać ZSRR. 2 II 1943r. wojska niemieckie kapitulowały pod Stalingradem. 90 tyś. niemieckich żołnierzy znalazło się w niewoli (to ponad ¼ wojska). Do niewoli poszło też 23 wyższych oficerów niemieckich, w tym sam feldmarszałek Friedrich von Paulus. Klęska pod Stalingradem ma charakter przełomowy- Niemcy od tego momentu przejdą na pozycję defensywną.

Niemiecki jeniec prowadzony w niewolę i feldmarszałek von Paulus po kapitulacji

12 V 1943r., w rejonie przylądka Bon, kapitulowały wojska niemieckie i włoskie w Afryce i w ten sposób na jednym z frontów wojska niemieckie przegrały i wojna w Afryce zakończyła się.

Na początku lipca Hitler wydał rozkaz przegrupowania wojsk niemieckich na terenie ZSRR i podjąć kolejna akcję ataku na Moskwę. Aby jednak można było zorganizować atak na Moskwę, należało rozbić silne zgrupowanie AC stacjonującej pomiędzy miejscowością Kursk a Orzeł, czyli na tzw. Łuku Kurskim. 5 VII 1943r. rozpoczęła się bitwa na Łuku Kurskim, która trwała do 23 VIII 1943r. Była to największa pancerna bitwa II wojny światowej. Rosjanie w tej bitwie użyli 9 tyś. czołgów, natomiast Niemcy posiadali 2,8 tyś. czołgów. Niemcy stracili tam ¼ sprzętu wojskowego. Najcięższe walki toczyły się w rejonie wsi Prochorowka. Dlatego bitwa na Łuku Kurskim jest nazywana także bitwą pod Prochorowką.

Niemiecki plan ataku pod Kurskiem Marszałek Żukow- radziecki dowódca pod Kurskiem

10 VII 1943r. oddziały aliantów z Afryki dokonały na Sycylii inwazji. Operacja dowodził amerykański gen. Dwight Eisenhower. Jego zastępcą był angielski gen. Bernard Montgomery.

Operacja Husky czyli lądowanie aliantów na Sycylii

25 VII 1943r. w Rzymie doszło do rozruchów, w wyniku których obalono i aresztowano Mussoliniego. Władzą wykonawczą, czyli premierem, oraz wodzem naczelnym został marszałek Pietro Badoglio. Hitler oczywiście nie zamierzał się pogodzić z faktem, iż Włochy przechodzą na stronę aliantów. W Rzymie wylądował korpus niemieckich spadochroniarzy, pod dowództwem Otto Korzenny, który odbił Mussoliniego. Włoski rząd wraz z królem Wiktorem Emanuelem III uciekli na południe Włoch i tam 8 IX 1943r. doszło do kapitulacji Włoch wobec aliantów. Jednocześnie Włochy przeszły na stronę aliantów. Na północy Włoch Hitler powołał marionetkowe państewko: Włoską Republikę Socjalną, popularnie nazywaną Republiką Saló, ponieważ jego stolicą było miasto Saló. Prezydentem został Mussolini.

Przemiany terytorialne Włoskiej Republiki Socjalnej

W listopadzie 1943r. maszerujące na Rzym z południa oddziały aliantów zostały zatrzymane przez dwie linie potężnych umocnień: Linię Gustawa i Linię Hitlera, które zbiegały się na szczycie wzgórza Monte Cassino. Przez następnych 5 miesięcy alianci będą walczyli o ich przełamanie. Trzy kolejne szturmy na Monte Cassino zakończyły się klęską. Od 25 do 30 X 1943r. odbywała się w Moskwie konferencja ministrów spraw zagranicznych Wielkiej Trójki: USA, Wielkiej Brytanii i Rosji. Ta konferencja miała przygotować pierwsze spotkanie Wielkiej Trójki, które odbyło się w dniach 28 XI- 1 XII 1943r. w Teheranie (stolica Iranu).

Stalin, Roosevelt i Churchill w Teheranie

Na konferencji Wielkiej Trójki Anglia i USA zobowiązały się wiosną 1944r. otworzyć drugi front przeciwko Niemcom w Europie Zachodniej. Znowu ustalono jako priorytet pokonanie Niemców w Europie, zakończenie wojny na Dalekim Wschodzie. Po wojnie miała powstać Organizacja Narodów Zjednoczonych, która strzegła by pokoju na świecie. W sprawie Polski ustalono, że wschodnia granica będzie przebiegała na Linii Curzona. Jako rekompensatę za utracone Kresy Polska miała otrzymać Prusy Wschodnie, Pomorze Zachodnie i cały Śląsk: Górny i Dolny.

Decyzje wobec Polski w Teheranie