I RZYM KRÓLEWSKI 753 P.N.E- 508 P.N.E. LEGENDY RZYMSKIE. ORGANIZACJA PAŃSTWA

Legendarna data założenia Rzymu to 21 kwietnie 753 p.n.e Tego dnia 7 wiosek nad Tybrem otoczyło się wspólnym murem i utworzyło państwo- miasto. Legendarnym założycielem Rzymu i pierwszy królem był Romulus, wywodzący się z plemienia Latynów. Protoplastą rodu z którego wywodził się pierwszy król Rzymu był trojański królewicz Eneasz. Wioski leżały na 7 wzgórzach: Awentyn, Palatyn, Wiminał, Kwirynał, Kapitol, Eskwilin, Celius.

Siedem wzgórz nad Tybrem

Wykopaliska archeologiczne przesuwają datę powstanie Rzymu na X wiek p.n.e. Miasto rozwijało się bo leżało na Via Salaria czyli Drodze Solnej, która biegła znad Morza Tyrreńskiego wzdłuż Tybru w głąb lądu. Rzymem rządziło 7 królów. Pierwszy z nich Romulus miał bliźniaczego brat Remusa. Bliźniaków urodziła westalka/ kapłanka bogini Westy/ Rea Sylwia, z miasta Alba Longa, ojcem był bóg wojny Mars. Westalki były zobowiązane, pod groźbą kary śmierci, zachować dziewictwo. Dlatego też Rea Sylwia została skazana na śmierć, a bliźnięta zostały w koszu wrzucone do rzeki. Uratował je pasterz, a wykarmiła wilczyca, dlatego do dzisiaj wilczyca karmiąca bliźnięta jest herbem Rzymu.

Odnalezienie bliźniąt przez pasterza 

Wilczyca Kapitolińska- herb Rzymu

Remus i Romulus pokłócili się kto będzie pierwszym królem Rzymu. Romulus zabił brata. Następni trzej królowie są legendarni tak jak Romulus. Trzej ostatni królowie: Tarkwiniusz Priskus (Stary), Serwiusz Tulliusz, Tarkwiniusz Superbus (Pyszny) pochodzili z Etrusków i byli postaciami historycznymi.

Królowie etruscy zapoczątkowali budowę największej świątyni rzymskiej na Kapitolu. Wspaniały posąg Jowisza z tej świątyni wykonał największy rzeźbiarz etruski VI w. p.n.e, znany w całej Italii, Wulka z Weje. Świątynia została poświęcona w 509 p.n.e. Jest to pierwsza historyczna, zapisana data z historii miasta. Rok później albo jeszcze w tym samym roku ustanowiono republikę w Rzymie.

W początkach królestwa, społeczeństwo rzymskie, było podzielone na rody. Każdy ród sprawował kontrole nad określonym majątkiem ziemskim. Według tradycji było 300 rodów. 10 rodów tworzyło tzw. kurię, 10 kurii stanowiło tribus. Naczelnicy rodów wchodzili w skład Senatu czyli rady starszych ( senex- starzec). Z czasem wykształcił się zwyczaj, że naczelnika rodu zawsze wybierano z tej samej rodziny, tak narodziła się pierwsza warstwa rzymskiego społeczeństwa- patrycjusze czyli arystokracja. Nazwa pochodzi od pojęcia „patres conscripti senatus" co znaczy „ ojcowie zapisani na listę senatu". Było to związane z postępującym zróżnicowaniem majątkowym wśród rzymskich rodów. Senat zajmował się sprawami kultu religijnego, finansami, dbał o bezpieczeństwo państwa, prowadził politykę zagraniczną, przyjmował obce poselstwa, rozdzielał dowództwa i zadania dla urzędników, od czasów wojen punickich przyznawał prowincje namiestnikom. Była to instytucja konserwatywna, niechętna zmianom w państwie. Druga warstwa to plebejusze, nazwa pochodzi od słowa„plein" co znaczy pełny. Wywodzili się oni prawdopodobnie z ludności sąsiednich podbitych przez Rzym osad. Plebejusze nie mieli pełnych praw politycznych, tworzyli piechotę w armii rzymskiej. Trzecia grupa to proletariat czyli biedota, nazwa pochodzi od słowa „proles" co znaczy „ dający państwu dzieci".Rekrutowali się zwykle z bezrolnych chłopów, którzy opuszczali swoje rodzinne strony i przybywali do Rzymu w poszukiwaniu zajęcia oraz utrzymania bo w Rzymie patrycjusze i nobiles dawali im darmowe posiłki, a oni w zamian popierali politycznie swojego patrona. Ostatnią warstwą społeczną, która wykształciła się Rzymie, w czasie budowy imperium byli niewolnicy.

Rozpowszechnienie się niewolnictwa nie dotyczyło jednak całego imperium, było charakterystyczne dla Italii. Król(rex) był wybierany, co miało zapobiec ustanowieniu w Rzymie monarchii despotycznej. Monarcha był naczelnym wodzem , sędzią i kapłanem.

Obok senatu, drugą instytucją, która wykształciła się w okresie królewskim było zgromadzenie ludowe czyli comitia curiata, złożone z wszystkich członków kurii. Kurie to jednostki terytorialne na które podzielony był Rzym. Najpierw było 10 kurii potem ich ilość zwiększyła się do 30. Komicja kurialna wybierała króla. Senat i zgromadzenie przetrwało do końca istnienia państwa rzymskiego. Pod koniec istnienia królestwa, za panowania Serwiusza Tulliusza, przeprowadzona reformę. Król podzielił społeczeństwo na 5 klas majątkowych. Każda klasa miała obowiązek wystawiania centurii(jednostek wojskowych)odpowiednio do stanu swojej majętności. W sumie było 193 centurii. Najbogatsi obywatele tworzyli 18 centurie jazdy i byli nazywani ekwitami. Członkowie centurii tworzyli comitia centuriata czyli zgromadzenie centurialne ( komicja centurialna), które w okresie republiki stanie się jedną z najważniejszych instytucji. Zgromadzenie Centurialne wybierało wyższych urzędników, decydowało o wojnie i pokoju, było sądem apelacyjnym w sprawach gardłowych, było także najwyższym organem prawodawczym czyli ustalało ustawy. Po powołaniu komicji centurialnej rola zgromadzenia kurialnego polegała tylko na nadaniu imperium ( symboliczne nadanie zakresu władzy danego urzędnika).W III p.n.e pojawiła się jeszcze jedna odmiana zgromadzenia ludowego comitia tributa czyli zgromadzenie tribusowe, na których wybierano niższych urzędników państwowych. Tribus to jednostka administracyjno- terytorialna według której w starożytnym Rzymie wyznaczano podatki, a którą tworzyło 10 kurii. W 508 p.n.e. wygnano z Rzymu Tarkwiniusza Pysznego i ustanowiono republikę.