III ETAP –PODBÓJ KRÓLESTW HELLENISTYCZNYCH I BARBARZYŃSKICH PLEMION

W EUROPIE ZACHODNIEJ I NA BAŁKANACH

Po II wojnie punickiej Rzymianie zainteresowali się państwami hellenistycznymi, które będą podbijać po kolei i przekształcać w rzymskie prowincje. Równocześnie podbijali barbarzyńskie plemiona w Europie Zachodniej. Proces ten będzie trwał jeszcze w okresie Cesarstwa, kiedy to w prowincje będą zamieniane ziemie plemion na Bałkanach.

W 168 p.n.e. pod Pydną wojska rzymskie pokonały Macedonię, w czasie której rzymska taktyka okazała się lepsza od macedońskiej falangi. Macedonia w 146 r. p.n.e, wraz z Grecją, stały się rzymską prowincją.

Bitwa pod Pydną 168 p.n.e.

W 133 p.n.e. ostatecznie pokonały Hiszpanię. W tym samym roku król Pergamonu Attalos III zapisał Rzymianom swoje państwo w testamencie( jedyny taki wypadek w historii), ale jego poddani nie zgodzili się z decyzją króla i wybuchło powstanie, które Rzymianie stłumili i w 129 p.n.e. i Pergamon stał się prowincją o nazwie Azja.

Położenie państwa Pergamon w Azji Mniejszej

Miasto Pergamon - stolica państwa o tej samej nazwie

W 31 p.n.e. w bitwie pod Akcjum pokonali flotę egipską dowodzoną przez Kleopatrę VII i Marka Antoniusza. W następnym roku wojska rzymskie pod wodzą Oktawiana wkroczyły do Egiptu. Kleopatra i Marek Antoniusz popełnili samobójstwo, a Egipt został przekształcony w prowincję.

Bitwa pod Akcjum 31 p.n.e. 

Transport Antoniusza do grobowca

W 64 p.n.e. przekształcono w prowincję Syrię, rzymski wódz Gnejusz Pompejusz, który ją zdobył, narzuciła także rzymski protektorat Izraelowi. Kiedy po śmierci Heroda Wielkiego, jego synowie podzielili Izrael na 3 części ułatwiło to Rzymianom przekształcenie w 7 r. Izraela w prowincję Judeę.

Położenie Syrii

Prowincje rzymskie: Syria i Judea

Rzymianie zaczęli też rozszerzać imperium na tereny Celtów. W latach 58 – 51 p.n.e. została przyłączona Galia. Dokonał tego Juliusz Cezar, mimo oporu Galów, którzy w 52 p.n.e. rozpoczęli powstanie pod wodzą Wercyngetoryksa. Powstanie zakończyło się klęską Wercyngetoryksa w bitwie pod Alezją w 52 p.n.e. W walki w Galii Juliusz Cezar opisał w słynnym dziele historycznym „ Wojna galijska".

Bitwa pod Alezją 52 p.n.e.

Wojny imperialne spowodowały rozwój terytorialny Rzymu. Prowincje stały się podstawowym źródłem bogactwa państwa rzymskiego, dostarczały kruszców, taniego zboża i niewolników. Ludność prowincji nie pełniła służby wojskowej, była traktowana jak poddani Rzymu i z tego powodu była zobowiązana do świadczeń materialnych- podstawowym była dziesięcina( dekuma) czyli oddawanie 10% zbiorów obok niej wiele innych, jak również byli zobowiązani do licznych świadczeń osobistych na rzecz namiestnika i jego otoczenia. Na początku na czele prowincji stali pretorowie, których liczbę zwiększono.

Lucjusz Sulla podjął decyzję,że prowincjami będą zarządzali byli konsulowie (prokonsule). Przydziału prowincji dokonywał senat. Wyzysk prowincji stał się jednym ze źródeł dochodu dla nobiles ( tak nazywano wszystkich, którzy mieli prawo do sprawowania urzędów). Namiestnik otrzymywał znaczną sumę na cele reprezentacyjne, a ludność prowincji i tak musiała go utrzymywać. Z tego powodu w Rzymie zaostrzyła się walka o urzędy, szczególnie o urząd konsula po którym można było zostać namiestnikiem prowincji.

Lucjusz Sulla