Rzym cesarski. Dominat

II FAZA CESARSKIEGO RZYMU

I DOMINAT 284 R.- 476 R.

• Reformy Dioklecjana:

- wprowadzenie nowej- nową formę ustrojową- wprowadzenie systemu rządów despotycznych, zerwanie z komedią republiki czyli pryncypatem to DOMINAT (dominus = dominus et deus- pan i bóg). Nazwa pryncypat występowała w źródłach rzymskich, nazwa dominat została wprowadzona przez historyków nowożytnych

• Cesarz przestał być pierwszym obywatelem, zaczął być uważany za namiestnika boga, żył w izolacji od swoich poddanych, jego pojawienie było traktowane jak wielka łaska i wydarzenie, wszystko co było związane z cesarzem było święte
• ceremoniał dworski stał się niezwykle wymyślny, dotyczyło to także ubioru- ozdobionego drogimi kamieniami naszywanymi na purpurowe szaty( purpura była zastrzeżona tylko dla cesarza i jego rodziny)
• prowadzenie systemu tetrarchii tzn. rząd czterech- cesarstwo zostało podzielone tylko administracyjnie( nie był to podział polityczny) na dwie części: wschód i zachód. Każdemu cesarzowi przysługiwał tytuł augusta, który dobierał sobie regenta z tytułem cezara, a ten wspomagał go w rządach, a jednocześnie przejmował władzę po śmierci augusta. Unikano w ten sposób bezkrólewia.

Tetrarchowie

• armię podzielono na armię graniczną i fortyfikacyjną
• 302 r. - prześladowanie chrześcijan w celu przywrócenia jedności ideologicznej imperium.
• uporządkowano system monetarny, jednolita złota moneta nazywana aureusem
• wprowadzono nowy podział administracyjny na 4 prefektury( Italia, Galia, Iliria, Orient)14 diecezji,110 prowincji)
• 305 r. Dioklecjan i jego współrządca abdykowali w po 20 latach panowania. Jego przekonanie, że reformy zlikwidują kryzys było błędne. Po abdykacji cesarza odżyła wojna domowa.
• W 312 r. bitwa na Moście Mulwijskim, koniec wojny domowej, którą wygrał ją Konstantyn Wielki (jego matka św. Helena była chrześcijanka)
• 313 r. wydanie przez Konstantyna „Edyktu Mediolańskiego", w którym wprowadził równouprawnienie chrześcijaństwa z innymi religiami w cesarstwie (pierwszy edykt tolerancyjny na świecie)
• W 332r. cesarz Konstantyn przywiązał kolonów do ziemi
• 336r. zakazał zmieniać zawody
• 333r. Przeniósł dwór do nowo wybudowanej, na miejscu dawnej greckiej kolonii – Bizantion. stolicy- Konstantynopolu , w której nie byłoby ani jednej pogańskiej świątyni
• 336r.- śmierć Konstantyna Wielkiego -na łożu śmierci przyjął chrzest w obrządku ariańskim. Kolejny okres niepokojów w imperium
• około 374 r.- przybycie Hunów do Europy- początek Wielkiej Wędrówki Ludów, czyli okres przemieszczania się plemion azjatyckich na teren Europy, oraz europejskich uciekających przed azjatyckimi
• Hunowie to lud azjatycki pochodzili z Azji Środkowej, gdzie prowadzili koczowniczy tryb życia. Ok. 360 r. rozpoczęła się tam susza i w poszukiwaniu żyznych pastwisk wyruszyli w kierunku północno- zachodnim i tak trafili do Europy. Natknęli się na Ostrogotów (odłam Germanów najbardziej wysunięty na wschód Europy. Przybycie Hunów rozpoczęło Wielką Wędrówkę Ludów, która będzie trwała do X w. ostatni lud azjatycki, który dzięki niej przybędzie do Europy, to Madziarowie.
• 375 r. osiedlenie w Mezji uciekających przed Hunami Wizygotów
• 378 r. bunt Wizygotów w Mezji, pokonanie przez barbarzyńców pod Adrianopolem cesarza Walensa
• 382 r. cesarz Teodozjusz opanował powstanie Wizygotów, uznał chrześcijaństwo religią państwową
• 392 r. Teodozjusz ustanowił chrześcijaństwo jedyną religią, prześladowania pogan przez chrześcijan
• 395 r. Teodozjusz Wielki na łożu śmierci podzielił imperium pomiędzy dwóch synów. Starszy Arkadiusz otrzymał część wschodnią Konstantynopolem (miał wtedy 11 lat, więc dostał opiekuna- barbarzyńcę Rufina. Młodszy – Honoriusz (9 lat) otrzymał część zachodnią ze stolicą w Rzymie; opiekun -barbarzyńca Stylichon

Podział imperium rzymskiego przez Teodozjusza Wielkiego

II CESARSTWO ZACHODNIORZYMSKIE 395 R. -476 R.

• 406 r. -bitwa pod Moguncją- Germanie z prawego brzegu Renu wdarli się do Galii. W wyniku przerwania granicy, Rzym stracił kilka prowincji: pn. i środkową Galię, Hiszpanię, Brytanię, Afrykę Płn.
• 408r.- zamordowanie Stylichona, bunt barbarzyńców służących w armii rzymskiej
• 410 r.- zdobycie i splądrowanie Rzymu przez Wizygotów pod wodza Alaryka
• 423 r.- zmarł cesarz Honoriusz, zaczęła się kolejna wojna domowa.
• 447 r.- Attyla, król Hunów narzuciła Imperium Zachodniorzymskiemu daninę
• 451 r. -Hunowie wdarli się do Galii, do bitwy doszło na Polach Katalaunijskich.
• 453 r.- śmierć Attyli kres istnieniu państwa Hunów.
• 455 r. -Rzym zdobyli Wandalowie -jedno z tych plemion germańskich, które w granice Rzymu wtargnęły po przerwaniu granicy pod Moguncją. Straty były tak wielkie, że nazwa plemienia „Wandalowie" jest do dzisiaj synonimem zniszczenia. Potem przedostali się do Afryki Płn. i założyli tam swoje państwo na ziemiach dawnej Kartaginy
• 475 r. -Patrycjusz Orestes obalił cesarza Juliusza Neposa i na tronie osadził 4 – letniego syna Romulusa, którego nazwano Augustulusem ( Cesarzątkiem).
• 476 r. barbarzyńca Odoaker zabił Orestesa, później strącił z tronu Romulusa Augustulusa.

KONIEC CESARSTWA ZACHODNIORZYMSKIEGO

SPRAWDŹ SWOJĄ WIEDZĘ:

1/P, 2/P, 3/F, 4/F, 5/P, 6/P, 7/P, 8/F, 9/P, 10/P, 11/F, 12/F