6. Frankowie
LEKCJA 6. FRANKOWIE
Frankowie w 355 r. uzyskali status federati (sprzymierzonych) i zostali osiedleni w Galii przy Renie. Mieli bronić granicy na Renie. Nie spełnili zadania jak należy. W 406 r. granica została przerwana pod Moguncją. Barbarzyńskie plemiona germańskie w targnęły w granice imperium. Na jej przerwaniu skorzystali także Frankowie, którzy przejęli w posiadanie całą północną Galię. Razem z nimi w Galii osiedlili się także Burgundowie oraz Wizygoci, którzy dodatkowo przejęli także kontrolę nad Hiszpanią. Frankowie od tych plemion różnili się tym, że nie chcieli przyjąć chrześcijaństwa. Inne plemiona germańskie przejęły chrześcijaństwo, ale w obrządku ariańskim (heretyckim). Około roku 481 r. wodzem Franków został Chlodwig. Jego marzeniem było zjednoczenie całej Galii pod panowaniem Franków. W 496 r. zdecydował się przyjąć chrzest z Rzymu, co zapewniło mu poparcie galijskiego duchowieństwa i koronę. Dało mu ono także pieniądze na kontynuacje walki o zjednoczenie Galii.
Chrzest Chlodwiga
Podboje Chlodwiga
Wojownik frankijski
W roku 507 r.Chlodwig stoczył ostateczną bitwę z Wizygotami pod Poitiers i cała Galia znalazła się w rękach Franków. Barbarzyńskie państwa, które wtedy powstawały w Europie były państwami patrymonialnymi (patrimonium – ojcowizna), co oznaczało, że panująca dynastia uważała je za swoją prywatną własność. Za taka prywatną własność uważał też swoje państwo Chlodwig, dlatego zdecydował się je podzielić między swoich czterech synów. Powstały w ten sposób cztery państwa.
Na płn.-wsch. – Austrazja, na płn.-zach – Neustria, na płd.-wsch – Burgundia, a na płd.-zach. – Akwitania. Niemalże od samego początku, synowie Chlodwiga zaczęli prowadzić między sobą wojnę, która te państwa osłabiła. Dynastia założona przez Chlodwiga szybko uległa fizycznej i psychicznej degeneracji, co było związane z małżeństwami, zawieranymi między bliskimi krewnymi, w ciągu kilku pokoleń. Przejawiało się to upośledzeniem umysłowym i fizycznym. Mimo to nadal panowali, choć już nie rządzili. Prawdziwa władza w państwie przeszła w ręce majordomów. Majordomus wcześniej był zarządca dworu, a z czasem stał się kimś w rodzaju premiera, dodatkowo urząd majordoma stał się urzędem dziedzicznym. W 656 r. majordomus Austrazji Grimaldi postanowił skończyć z fikcją i strącić z tronu panującego Merowinga i samemu ogłosić się królem. Nie docenił jednak przywiązania społeczeństwa do dynastii. Przypłacił to życiem. Jego ród został odsunięty od urzędu majordoma. Jego wnuk Pepinz Heristalu odzyskał ten urząd ale zrezygnował z politycznych ambicji i godził się na to, że jest tylko majordomem. W roku 687 r. Pepinz Heristalu pokonał w bitwie pod Tertry pokonał majordoma Neustrii i Burgundii i zjednoczył na nowo państwo Franków. Jedynie Akwitania była niezależnym państwem. Pepinz Heristalu zmarł w 711 r. Na urzędzie majordoma zasiadł jego syn- Karol Młot (był synem Pepina, ale z nieprawego łoża, będzie założycielem nowego rodu- Karolingów). Wsławił się tym, że w 732 r. pokonał pod Poitiers Arabów, uniemożliwiając im tym samym ekspansję poza Pireneje.
Karol Młot w bitwie pod Poitiers 732 r.
Pepin III Mały- syn i następca Karola Młota
Niektórzy zaliczają tą bitwę do dwudziestu najważniejszych w dziejach świata. Karol Młot zmarł w 741 r. Na urzędzie majordoma zasiadł jego syn Pepin III Mały. W tym czasie Longobardowie znowu zaczęli zagrażać Rzymowi. Papież zaczął szukać przeciw nim sprzymierzeńca. To germańskie plemię wtargnęło do Italii w 568 r. i rozpoczęło podbój Egzarchatu Raweńskiego. Praktycznie podbili całą Italię, z wyjątkiem samego Rzymu. Wkrótce wodzowie Longobardów pokłócili się i zamiast stworzyć jednolite państwo utworzyli kilka zwalczających się królestw i księstw. Pod koniec lat 40 – tych VIII w. Longobardowie zjednoczyli się i postanowili zdobyć Rzym, aby cała Italia znalazła się pod ich panowaniem. Papieżem był wtedy Zachariasz III, który zaczął gorączkowo szukać sprzymierzeńca. Pomoc z Bizancjum była niemożliwa, patriarcha Konstantynopola bowiem chętnie widział by zniszczenie Rzymu. Papież zwrócił się więc z prośbą o pomoc na zachód do Franków. Papież wiedział doskonale, że prawdziwym władcą Franków jest majordom Pepin III Mały, który za pomoc chciał koronę.
Posiadłości Longobardów w Italii
Z tego powodu w 751 r. papiestwo oficjalnie ogłosiło detronizację Merowingów, ostatniego króla z tej dynastii- Childeryka III odesłano do klasztoru. Na zjeździe możnowładztwa frankijskiego w Soissons koronowano na króla Pepina Małego. Dokonał tego arcybiskup Moguncji Bonifacy, tyle tylko, że Pepin nie był z tej koronacji zadowolony i nie chciał pomóc papieżowi. Sakra królewska została przyznana tylko jemu, a nie jego rodzinie. Oznaczało to, że tron Franków z dziedzicznego stał się elekcyjnym, czyli zyskało możnowładztwo, a władza królewska została osłabiona. Dlatego Pepin nie zamierzał wyruszyć, aby pomóc papieżowi. W 754 r. do państwa Franków przybył, nowo wybrany papież Stefan II (III), który rozumiejąc, o co chodzi Pepinowi III namaścił świętymi olejami całą jego rodzinę. W ten sposób Karolingowie stają się dynastią panującą, a PepinIII Mały pokonał Longobardów w 756 r., zabrał im wiele ziem, które oni wcześniej zabrali papiestwu. Ofiarował je papieżowi jako Patrimonium Sancti Petri, czy Ojcowiznę Świętego Piotra. Ziemie te popularnie były nazywane Państwem Kościelnym, które przetrwało do XIX w. (do zjednoczenia Włoch).
Położenie Państwa Kościelnego
W 768 r. zmarł Pepin III Mały. Przed śmiercią podzielił państwo między dwóch synów: Karlomana oraz Karola później nazywanego Wielkim. Pomiędzy braćmi doszłoby do wojny domowej, gdyby nie to, że w 772 r. Karloman zmarł. Karol Wielki stał się więc jednowładcą i największym władcą średniowiecznej Europy. To on stworzył nową organizację społeczną, gospodarczą i polityczną, która zastąpiła wzory rzymskie. Niektórzy uważają, że to jego panowanie rozpoczyna prawdziwe średniowiecze. Karol Wielki przede wszystkim rozszerzył państwo terytorialnie. Już w 772 r. wyprawił się przeciwko Sasom, których pokonano dopiero w 804 r. ich ziemie zostały przyłączone do państwa Franków. W 773 r. Karol zaatakował państwo Longobardów. W 774 r. pokonał pod Pawią króla Longobardów Dezyderiusza i sam koronował się na króla tego plemienia. W 778 r. Karol wyprawił się na Arabów w Hiszpanii, nie udało mu się jednak zdobyć żadnego z obleganych miast. Natomiast w drodze powrotnej jego wojska zostały zaatakowane w wąwozie Roncevaux przez Basków i wspomagających ich Arabów. W czasie tej bitwy zginął Roland, najsłynniejszy rycerz tych czasów bohater „Pieśni o Rolandzie".
Śmierć Rolanda w bitwie pod Roncevaux
Karol Wielki
Przez następne lata Karol Wielki ponawiał wyprawy na Hiszpanię, ale dopiero w 812 r. udało mu się zdobyć Barcelonę i utworzyć tam hrabstwo Barcelony. W 788 r. Karol Wielki pokonał Bawarów, a ich ziemie włączył do państwa Franków. W 796 r. zniszczył państwo Awarów nad środkowym Dunajem. Karol prowadził także wojny ze Słowianami (dwie wyprawy: 782 r. i 789 r.), ale nie zamierzał ich podbijać. Chciał tylko zabezpieczyć granicę swojego państwa od wschodu i powstrzymać Słowian od najazdów. Musiał wzbudzać przerażenie, bo jego imię, w językach słowiańskich, oznacza do dziś władcę. Na wschodzie granica państwa Franków oparta była o Łabę, na zachodzie – Pireneje, a na południu obejmowało północną Italię. połączenie wschodu z zachodem i odrodziło by się Cesarstwo Rzymskie.
Państwo Chlodwiga 
Państwo Karola Wielkiego