1. GRUPY SPOŁECZNE I ICH RODZAJE

LEKCJA 1: GRUPA SPOŁECZNA- JEJ CECHY I RODZAJE

1. Podstawowe pojęcia

Grupa społeczna- zbiór jednostek ludzkich połączonych trwałą więzią wynikającą z uznawania wspólnych wartości, poglądów, przekonań, celów i zasad postępowania.

Grupa nie może istnieć bez więzi, która nazywa się więzią społeczną.

Więź społeczna - ogół połączeń i zależności skupiających jednostki i zbiorowości ludzkie.

Pomiędzy członkami grupy zachodzi proces interakcji czy wzajemne oddziaływanie członków grupy na siebie

2.Cechy grupy społecznej:

• celowość – grupa powstaje dla zrealizowania określonego celu

• odrębność – grupy różnią się między sobą pewnymi elementami

• struktura – w każdej grupie mamy przywódcę, wzory postępowania oraz metody kontroli

• wartości – osoby należące do grupy postępują zgodnie z przyjętymi normami, wartościami

• grupę tworzą co najmniej 3 osoby

• trwałość-względna długotrwałość związku

• hierarchia

2 .Klasyfikacja grup społecznych:

• kryterium wielkości grupy:

-małe- kontakty bezpośrednie, osobiste ( grupa przyjaciół, rodzina)

-duże – liczne podgrupy, kontakty pośrednie( naród)

• kryterium rodzaju członkostwa:

-automatyczne – nie trzeba się do nich zapisywać (rodzina, naród)

-dobrowolne - trzeba wyrazić chęć przystąpienia do nich (szkoła)

• kryterium rodzaju więzi:

-pierwotne- kontakty osobiste, postawy emocjonalne, członkostwo

od urodzenia

-wtórne- wspólne zainteresowania i interesy

• kryterium rodzaju zorganizowania:

-formalne- sformalizowane, instytucjonalne ( wojsko, związki zawodowe)

-nieformalne- nieformalne, oddolne ( grupa koleżeńska, gangi młodzieżowe)

• kryterium przeznaczenia grupy:

- wspólnotowe( autoteliczne)- ich członkowie uzewnętrzniają chęć bycia ze sobą, a ponadto wyrażają pragnienie realizowania określonych wartość

( grupa przyjaciół)

- celowe- nastawione są na osiąganie określonego celu ( klasa szkolna)

• kryterium trwałości:

-trwałe- funkcjonujące przez dłuższy czas, niekiedy nawet przez setki lat

( naród, państwo)

-nietrwałe- łączy je jakieś jedno wydarzenie, a po jego ustaniu taka grupa

przestaje istnieć (kibice)

• kryterium stosunku do nowych członków

 

- inkluzywne- łatwo dostępne dla nowych członków (kółko różańcowe)

 

- ekskluzywne- trudno dostępne dla nowych członków

- zamknięte- nie są dostępne dla wszystkich, ale jednocześnie

trudno z nich wystąpić ( więźniowie)

Wszystkie grupy przenikają się uczestnictwo w nich jest dobrowolne z wyjątkiem grup pierwotnych.

Ważnym pojęciem socjologicznym jest pojęcie:

grupy odniesienia-która dla określonej jednostki stanowi osobisty wzór do naśladowania, każdy człowiek określa się względem takich grup, tworzy swój system wartości. Ich istnienie bierze się z jednej z najważniejszych potrzeb człowieka potrzeby przynależności i akceptacji ( zjawisko to opisał Abraham Maslow)

Istnieje kilka rodzajów grup odniesienia:

-grupy odniesienia normatywnego – to te zbiorowości, które wpływają na nasz sposób wartościowania, na kształt norm w oparciu o które funkcjonujemy

-grupy odniesienia porównawczego – to z kolei te zbiorowości, z którymi konfrontujemy nasze osiągnięcia, standard życia, zasób władzy, poziom prestiżu itp.

Istnieje zatem odmienność między oboma typami grup, gdyż do pierwszych najczęściej należymy osobiście, drugie zaś bywają jedynie przedmiotem naszych aspiracji (co niekiedy się ziszcza).

Innym podziałem jest rozróżnienie na

-grupy odniesienia pozytywne- to takie, z którymi się identyfikujemy, porównujemy i których standardy normatywne staramy się naśladować, dążąc do uzyskania pełnego członkostwa.

- grupy odniesienia negatywne- to te, które budzą naszą niechęć i od których staramy się zdystansować poprzez przyjmowanie przeciwnych wzorów i reguł postępowania.

SPRAWDŹ SWOJĄ WIEDZĘ:

L. P		PRAWDA	FAŁSZ
1.	Grupy, w których więź społeczna oparta jest o bardzo silne relacje emocjonalne to grupy pierwotne
2.	Grupy wtórne to wszystkie grupy nieformalne
3.	O członkostwo grup inkluzywnych trzeba się długo starać
4.	Z grupami odniesienia normatywnego jednostka porównuje swój standard życia i prestiż
5.	W grupach wspólnotowych ich członkowie są ze sobą ze względu na cel, który chcą osiągnąć
6.	Grupy odniesienia negatywnego, to grupy do których jednostka się dystansuje
7.	Jednostka konfrontuje swój system wartości z grupami odniesienia pozytywnego
8.	Wzajemne oddziaływanie członków grupy na siebie to więź społeczna
9.	Wzajemne oddziaływanie członków grupy na siebie to interakcje
10.	W specjalnych sytuacjach grupa może być tworzona przez 2 osoby

Odpowiedzi prawidłowe:

1/P, 2/F, 3/F, 4/F, 5/F, 6/P, 7/F, 8/F, 9/P, 10/F