1. IDEOLOGIE I DOKTRYNY. DEFINICJE. IMPLIKACJE ZNACZENIOWE.
IDEOLOGIE, DOKTRYNY, PROGRAM POLITYCZNY
LEKCJA 1. IDEOLOGIE, DOKTRYNY, PROGRAM POLITYCZNY- DEFINICJE
IMPLIKACJE ZNACZENIOWE
Ideologia to uporządkowany zbiór idei (wartości) objaśniających rzeczywistość społeczną lub interesy określonej grupy społecznej. Ideologia tworzy teoretyczne podstawy doktryn. Po raz pierwszy terminu ideologia użył w 1796 roku Antoine Destutt de Tracy twierdząc, że ideologia to nauka o ideach. Karol Marks w dziele „ Ideologia niemiecka” wydanej w 1927 roku nadał pojęciu ideologia negatywne brzmienie nazywając ją „świadomością społeczną” lub „ mistyfikacją rzeczywistości.
Karl Mannheim, niemiecki socjolog w pracy „Ideologia i utopia” rozróżniły te dwa pojęcia: ideologia interpretuje aktualną rzeczywistość, a jej podstawą jest racjonalizm, utopia to styl myślenia oderwany od istniejących realiów, a jej podstawą jest irracjonalizm.
W opracowaniach publicystycznych pojęcie ideologia jest zamiennie stosowana z pojęciem doktryna. Uważa się je za synonimy. W rzeczywistości są to różne pojęcia chociaż zachodzi pomiędzy nimi, jak twierdzą politolodzy, implikacja.
( Implikacja- określenie stosunku logicznego ”jeśli...,to...”. Implikować- zawierać, mieścić w sobie)
Ideologia> doktryna> program polityczny
Doktryna- od łac. słowa „doctrina” oznaczającego naukę lub ogół twierdzeń z określonej dziedziny wiedzy.
Doktryna polityczna- zbiór uporządkowanych idei, wyznaczających cele i kierunki działania politycznego. Doktryna zawiera wskazania nie tylko teoretyczne, ale także praktyczne, jak realizować idee odnoszące się do społeczeństwa, władzy czy ustroju politycznego. Określa zatem zasady działania, które ułatwiają zdobycie lub utrzymanie władzy w danym państwie lub społeczeństwie. Doktryna pozwala w praktyce zastosować teorię zawarte w ideologii, jest konkretyzacją ideologii.
Program polityczny- nie zawiera ogólnych założeń filozoficznych ideologii, ma najczęściej charakter sytuacyjny, ponieważ tworzony jest na potrzeby konkretnych wydarzeń, w określonym czasie np. z okazji wyborów parlamentarnych.
SPRAWDŹ SWOJĄ WIEDZĘ:
|
L. P |
PRAWDA |
FAŁSZ |
|
|
1. |
Twórcą pojęcia ideologia był Karol Marks |
F |
|
|
2. |
Karol Marks uważał, że wszystkie ideologie mają charakter racjonalny |
F |
|
|
3. |
Utopia to zespół poglądów na rzeczywistość społeczno- polityczną opartą o nieracjonalne przesłanki |
P |
|
|
4. |
Pomiędzy ideologią, a doktryną zachodzi zjawisko implikacji |
P |
|
|
5. |
Doktryna jest teoretyczną podstawą ideologii |
F |
|
|
6. |
Program polityczny zawiera teoretyczne i praktyczne przesłanki |
F |
|
|
7. |
Jedna doktryna może czerpać z różnych ideologii |
P |
|
|
8. |
Karl Mannheim oddzielił ideologię od utopii |
P |
Poprawne odpowiedzi: 1/F, 2/F, 3/P, 4/P, 5/F, 6/F, 7/P, 8/P