1. DEFINICJE POLITYKI. RODZAJE KULTUR POLITYCZNYCH

LEKCJA 1. DEFINICJE POLITYKI. KULTURA POLITYCZNA I JEJ RODZAJE

I Polityka to termin pochodzenia greckiego, pochodzi od słowa polis i był rozumiany w starożytności jako sztuka rządzenia państwem. Ta definicja nadal obowiązuje i uważa się ja za klasyczną definicję polityki.

Dzisiaj istnieją inne definicje zależnie od koncepcji:

1. Koncepcja politologiczna- polityka to zorganizowana działalność mająca na celu zdobycie i utrzymanie władzy

2. Koncepcja socjologiczna- polityka to strefa realizacji interesów i zaspakajania potrzeb społecznych

3. Koncepcja konsensualna- polityka to sztuka rozstrzygania sporów na drodze kompromisu

4. Koncepcja konfliktowa- sposób rozstrzygania sporów w drodze walki

5. Koncepcja regulacyjno- represyjna- polityka to strefa legalnego stosowania przymusu

6. Koncepcja dyrektywno -organizatorska- polityka to sztuka dokonywania wyboru celów i podejmowania decyzji w skali państwa oraz skutecznej ich realizacji

POJĘCIA ZWIĄZANE Z POLITYKĄ:

• Podmiotowość polityki- jest to zdolność jednostek, grup społecznych i organizacji do tworzenia polityki. Wśród podmiotów polityki wyróżnia się podmioty ostateczne ( wielkie grupy zespolone wspólnotą interesów i dążeń, tworzące zorganizowane wspólnoty) i podmioty bezpośrednie ( organizujące i prowadzące działalność polityczną oraz uczestniczące w sprawowaniu władzy i rządzeniu)

• Przedmiotowość polityki- odnosi się do jej treści, tzn. dotyczy sfer, które obejmuje i w których jest realizowana np. polityka globalna, polityka wewnętrzna, polityka zagraniczna, polityka mieszkaniowa, polityka kadrowa, polityka oświatowa itp.

II KULTURA POLITYCZNA- odnosi się do życia publicznego, a więc do zachowania rządzących i rządzonych w procesie funkcjonowania władzy.

Pojęcie upowszechnione w XX wieku przez politologów amerykańskich według Gabriela Almonda i Sidneya Verba:

Do kultury politycznej zalicza się:

• Wiedzę o polityce

• Znajomość faktów

• Ocenę zjawisk politycznych

• Sądy wartościujące dotyczące sprawowania władzy

• Wzory zachowań politycznych, uznawanych w danym społeczeństwie, które określają jak należy postępować w życiu

TYPY KULTURY POLITYCZNEJ (z punktu widzenia podmiotów ostatecznych)

1. Kultura zaściankowa- całkowita obojętność na sprawy polityczne, niska świadomość polityczna ( np. plemiona afrykańskie)

2. Kultura poddańcza- społeczeństwo ma świadomość polityczną ale nie wykazuje aktywnych postaw, nastawione jest na adaptację i podporządkowanie się w decyzjach politycznych różnych ośrodków władzy np. Azja

3. Kultura uczestnictwa- obywatele wykazują duży stopień aktywności i wiedzy o mechanizmach politycznych

TYPY KULTURY POLITYCZNEJ ( z punktu widzenia podmiotów bezpośrednich)

1. Kultura mieszczańska- społeczeństwo ludzi wolnych i równych, akceptowania podstawowych praw i wolności osobistych

• Liberalno- postępowa- kreowanie profesjonalizmu w polityce, stopniowe odchodzenie od głoszonych wartości

• Autokratyczno- konserwatywna- awans do elit politycznych, poczucie bycia wybranym

2. Kultura autorytarna- wypaczony typ kultury politycznej

sięgający rodowodem XIX wieku, występuje w ustrojach faszystowskich i

militarystycznych, zrywa z klasyczną demokracją parlamentarną, eliminuje

podstawowe prawa obywatelskie

3. Kultura obywatelska- stwarza różnorodne szanse dla aktywności politycznej ludzi, w granicach przewidywanych prawem. Jej charakter zależy od osobistej kultury obywateli i polityków

TYPY KULTUR POLITYCZNYCH( według metod działania)

1.Tradycyjna kultura polityczna- opiera się na zasadach regulujących w sposób całościowy i sztywny życie polityczne społeczeństwa. Występuje w państwach totalitarnych

2.Pragmatyczna kultura polityczna- charakteryzuje się praktycznym, elastycznym podejściem do polityki. Tego typu kulturę polityczną reprezentują wyspecjalizowane instytucje i grupy zajmujące się polityką ( np. partie polityczne)

ZNACZENIE KULTURY POLITYCZNEJ

• daje poczucie tożsamości i przynależności do określonej grupy politycznej

• zapewnia orientację w sferze polityki

• integruje społeczeństwo