1. DEFINICJE POLITYKI. RODZAJE KULTUR POLITYCZNYCH

LEKCJA 1. DEFINICJE POLITYKI. KULTURA POLITYCZNA I JEJ RODZAJE

I Polityka to termin pochodzenia greckiego, pochodzi od słowa polis i był rozumiany w starożytności jako sztuka rządzenia państwem. Ta definicja nadal obowiązuje i uważa się ja za klasyczną definicję polityki.

Dzisiaj istnieją inne definicje zależnie od koncepcji:

1. Koncepcja politologiczna- polityka to zorganizowana działalność mająca na celu zdobycie i utrzymanie władzy
2. Koncepcja socjologiczna- polityka to strefa realizacji interesów i zaspakajania potrzeb społecznych
3. Koncepcja konsensualna- polityka to sztuka rozstrzygania sporów na drodze kompromisu
4. Koncepcja konfliktowa- sposób rozstrzygania sporów w drodze walki
5. Koncepcja regulacyjno- represyjna- polityka to strefa legalnego stosowania przymusu
6. Koncepcja dyrektywno -organizatorska- polityka to sztuka dokonywania wyboru celów i podejmowania decyzji w skali państwa oraz skutecznej ich realizacji

POJĘCIA ZWIĄZANE Z POLITYKĄ:

• • Podmiotowość polityki- jest to zdolność jednostek, grup społecznych i organizacji do tworzenia polityki. Wśród podmiotów polityki wyróżnia się podmioty ostateczne ( wielkie grupy zespolone wspólnotą interesów i dążeń, tworzące zorganizowane wspólnoty) i podmioty bezpośrednie ( organizujące i prowadzące działalność polityczną oraz uczestniczące w sprawowaniu władzy i rządzeniu)
  • Przedmiotowość polityki- odnosi się do jej treści, tzn. dotyczy sfer, które obejmuje i w których jest realizowana np. polityka globalna, polityka wewnętrzna, polityka zagraniczna, polityka mieszkaniowa, polityka kadrowa, polityka oświatowa itp.

II KULTURA POLITYCZNA- odnosi się do życia publicznego, a więc do zachowania rządzących i rządzonych w procesie funkcjonowania władzy.

Pojęcie upowszechnione w XX wieku przez politologów amerykańskich według Gabriela Almonda i Sidneya Verba:

Do kultury politycznej zalicza się:

• Wiedzę o polityce
• Znajomość faktów
• Ocenę zjawisk politycznych
• Sądy wartościujące dotyczące sprawowania władzy
• Wzory zachowań politycznych, uznawanych w danym społeczeństwie, które określają jak należy postępować w życiu

TYPY KULTURY POLITYCZNEJ (z punktu widzenia podmiotów ostatecznych)

• 1. Kultura zaściankowa- całkowita obojętność na sprawy polityczne, niska świadomość polityczna ( np. plemiona afrykańskie)
  2. Kultura poddańcza- społeczeństwo ma świadomość polityczną ale nie wykazuje aktywnych postaw, nastawione jest na adaptację i podporządkowanie się w decyzjach politycznych różnych ośrodków władzy np. Azja
  3. Kultura uczestnictwa- obywatele wykazują duży stopień aktywności i wiedzy o mechanizmach politycznych

TYPY KULTURY POLITYCZNEJ ( z punktu widzenia podmiotów bezpośrednich)

1. Kultura mieszczańska- społeczeństwo ludzi wolnych i równych, akceptowania podstawowych praw i wolności osobistych

• • Liberalno- postępowa- kreowanie profesjonalizmu w polityce, stopniowe odchodzenie od głoszonych wartości
  • Autokratyczno- konserwatywna- awans do elit politycznych, poczucie bycia wybranym

2. Kultura autorytarna- wypaczony typ kultury politycznej

sięgający rodowodem XIX wieku, występuje w ustrojach faszystowskich i

militarystycznych, zrywa z klasyczną demokracją parlamentarną, eliminuje

podstawowe prawa obywatelskie

3. Kultura obywatelska- stwarza różnorodne szanse dla aktywności politycznej ludzi, w granicach przewidywanych prawem. Jej charakter zależy od osobistej kultury obywateli i polityków

TYPY KULTUR POLITYCZNYCH( według metod działania)

1.Tradycyjna kultura polityczna- opiera się na zasadach regulujących w sposób całościowy i sztywny życie polityczne społeczeństwa. Występuje w państwach totalitarnych

2.Pragmatyczna kultura polityczna- charakteryzuje się praktycznym, elastycznym podejściem do polityki. Tego typu kulturę polityczną reprezentują wyspecjalizowane instytucje i grupy zajmujące się polityką ( np. partie polityczne)

 

ZNACZENIE KULTURY POLITYCZNEJ

• daje poczucie tożsamości i przynależności do określonej grupy politycznej
• zapewnia orientację w sferze polityki
• integruje społeczeństwo

SPRAWDŹ SWOJĄ WIEDZĘ:

L. P		PRAWDA	FAŁSZ
1.	Postrzeganie polityki jako strefy legalnego stosowania środków- przymusu to definicja socjologiczna		F
2.	Twórcą terminu polityka był Arystoteles	P
3.	Kultura polityczna to sposób zachowania się rządzących i rządzonych na gruncie polityki	P
4.	Państwach demokratycznych występuje zaściankowa kultura polityczna		F
5.	Podmiotowość polityki to dziedziny, którymi polityka się zajmuje		F
6.	W Polityce wyróżniamy podmioty bezpośrednie i ostateczne	P
7.	Poddańcza kultura polityczna jest charakterystyczna dla państw totalitarnych		F
8.	W obywatelskiej kulturze politycznej rządzący umożliwiają rządzącym pełny udział w życiu politycznym	P
9.	Polityka to sztuka rozwiązywaniu sporów zarówno na drodze walki jak i kompromisu	P
10.	W państwach demokratycznych rządzący kierują się pragmatycznymi metodami rządzenia	P

1/F, 2/P, 3/P, 4/F, 5/F, 6/P, 7/F, 8/P, 9/P, 10/P