3. KLASYFIKACJA PARTII
LEKCJA 3. TYPOLOGIA PARTII
Partie można dzielić według różnych kryteriów:
- Podział ze względu na grupę interesów, które dana partia reprezentuje, wyróżniamy:
- partie burżuazyjno- parlamentarne- reprezentują interesy klasy średniej i uważają, że cele polityczne partia musi realizować tylko i wyłącznie w parlamencie, dlatego też zwykle przestają działać, jeżeli nie wejdą do parlamentu, np: polska Unia Wolności
- partie totalitarne, które dzielimy na komunistyczne i faszystowskie. Reprezentują one zwykle interesy proletariatu w wypadku partii komunistycznych i bardzo różnych grup społecznych w wypadku partii faszystowskich. Obecnie nigdzie na świecie partia faszystowska nie sprawuje władzy. Partia komunistyczna rządzi w Chinach, Korei Północnej, Wietnamie i na Kubie.
- partie narodowo-niepodległościowe- reprezentują interesy konkretnego narodu, charakterystyczne dla krajów azjatyckich i afrykańskich w czasach walki o niepodległość. Po osiągnięciu niepodległości przekształcają się w partie burżuazyjno- parlamentarne
2.Podział partii ze względu na sposób wewnętrznego zorganizowania, wyróżniamy
- partie scentralizowane- mają wyraźną wewnętrzną strukturę, zarówno centralną jak i lokalną, lidera wybieranego według określonych zasad,wymagają od swoich członków dyscypliny i uczestniczenia w działalności partii
- partie zdecentralizowane- nie mają wyraźnej struktury, ani stałego lidera, nie wymagają zdyscyplinowania, działają na zasadzie komitetów wyborczych, czyli uruchamiają się, kiedy trzeba obsadzić jakiś urząd lokalnie lub centralnie, liderami są zwykle kandydaci na określone stanowiska państwowe
3. Podział partii ze względu na charakter członkostwa
-
- partie kadrowe- wymagają od swoich członków faktycznego zaangażowania w realizację programu.
- partie masowe- za członków uważają nawet tych, którzy jedynie płacą składki i głośno popierają działalność partii.
4. Podział ze względu na radykalizm
-partie prawicowe- przeciwne zmianom, uznające tylko legalne środki działania,
- partie centrowe- akceptują zmiany o charakterze ewolucyjnym, uznają tylko legalne
środki działania
-partie lewicowe- dążą do szybkich, dogłębnych zmian, także rewolucyjnych
uznają legalne i nielegalne środki działania
SPRAWDŹ SWOJĄ WIEDZĘ:
|
L. P |
PRAWDA |
FAŁSZ |
|
|
1. |
Partie lewicowe są przeciwne szybkim zmianom, akceptują tylko zmiany wynikające „ z planów bożych” |
F |
|
|
2. |
Partie kadrowe za członków uznają tylko osoby aktywnie działające nad realizacją programu danej partii |
P |
|
|
3. |
Partie scentralizowane nie mają wyraźnej struktury i działają jak komitety wyborcze |
F |
|
|
4. |
Partie lewicowe akceptują zmiany na drodze rewolucji |
P |
|
|
5. |
Partie centrowe akceptują zmiany na drodze rewolucji |
F |
|
|
6. |
Partie narodowo- niepodległościowe reprezentują interesy klasy średniej |
F |
|
|
7. |
Obecnie nigdzie nie rządzi partia faszystowska |
P |
|
|
8. |
Obecnie nigdzie na świecie nie rządzi partia komunistyczna |
F |
|
|
9. |
Partie burżuazyjno- parlamentarne reprezentują interesy klasy średniej |
P |
|
|
10. |
Partie burżuazyjno- parlamentarne nie działają poza parlamentem |
P |
1/F, 2/P, 3/P, 4/F, 5/F, 6/P, 7/F, 8/P, 9/P, 10/P