4. Rodzaje państw. Monarchie
LEKCJA NR 4. RODZAJE PAŃSTW. KRYTERIUM FORMY PAŃSTWA. MONARCHIE
1.Definicja monarchii
Definicja nr 1
Monarchia- stanowisko głowy państwa jest dziedziczone i spoczywa w rękach jednostki, która piastuje je z reguły dożywotnio
Definicja nr 2
Monarchia to państwo, w którym władza należy do dziedzicznego z reguły monarchy. Pełni on swoje funkcje dożywotnio i ma zazwyczaj przyrodzone prawo do tronu. Nie podlega on prawu, jest wyniesiony ponad pozostałych członków społeczeństwa.
2. Klasyfikacja monarchii
podział ze względu na zakres władzy króla
Monarchia despotyczna władza panującego jest nieograniczona a on sam jest uznawany za żywego boga albo za syna boga.
Monarchia absolutna jest państwem, w którym monarchia sprawuje pełnię władzy - władzy w zakresie stanowienia prawa, władzy wykonawczej i sądownictwa. Monarcha jest tu ponad prawem i poza wszelką kontrola.
Monarchia konstytucyjna to państwo, w którym władza monarchy jest ograniczona przez obowiązującą konstytucję.
Monarchia parlamentarna- państwo, w którym władza monarchy jest symboliczna, a władzę sprawuje wybrany w wyborach powszechnych parlament i odpowiedzialny przed nim politycznie rząd.
b) podział ze względu na sposób przejmowania tronu
monarchia dziedziczna- tron przechodzi najczęściej z ojca na syna np. Wielka Brytania
monarchia elekcyjna- władca jest wybierany przez obywateli bądź upoważniony do tego organ np. Państwo Watykan, Malezja, Kambodża
3. Najważniejsze współczesne monarchie
Państwo | Forma monarchii | ustrój monarchii | |
|---|---|---|---|
 Andora | księstwo | parlamentarna | Współksiążę francuski |
współksiążę episkopalny | |||
 Arabia Saudyjska | królestwo | absolutna | król |
 Australia | królestwo | parlamentarna | królowa |
 Belgia | królestwo | parlamentarna | Król/ Koburg |
 Belize | królestwo | parlamentarna | królowa |
 Bhutan | królestwo | konstytucyjna | król |
 Brunei | sułtanat | absolutna | sułtan |
 Dania | królestwo | konstytucyjna | królowa/Glücksburg |
 Hiszpania | królestwo | parlamentarna | Król/ Burbon |
 Holandia | królestwo | parlamentarna | Król/ orańska |
 Japonia | cesarstwo | parlamentarna | cesarz |
 Jordania | królestwo | konstytucyjna | król |
 Kambodża | królestwo | konstytucyjna | król |
 Kanada | królestwo | parlamentarna | królowa |
 Katar | emirat | absolutna | emir |
 Kuwejt | emirat | konstytucyjna | emir |
 Lesotho | królestwo | konstytucyjna | król |
 Liechtenstein | księstwo | konstytucyjna | Książę/ Liechtenstein |
 Luksemburg | księstwo | parlamentarna | wielki książę/ Burbon |
 Malezja | federacja sułtanatów | parlamentarna | sułtan |
 Maroko | królestwo | konstytucyjna | król |
 Monako | księstwo | konstytucyjna | Książę/ Grimaldi |
 Norwegia | królestwo | parlamentarna | Król/ Glücksburg |
 Nowa Zelandia | królestwo | parlamentarna | królowa |
 Oman | sułtanat | absolutna | sułtan |
 Papua-Nowa Gwinea | królestwo | parlamentarna | królowa |
 Szwecja | królestwo | parlamentarna | Król/ Bernadotte |
 Tajlandia | królestwo | parlamentarna | król |
Państwo Watykan | królestwo | absolutna | papież |
 Wielka Brytania | królestwo | parlamentarna | Królowa/ Windsor |
 Zjednoczone Emiraty Arabskie | federacja emiratów | konstytucyjna | Prezydent |