4. Rodzaje państw. Monarchie
LEKCJA NR 4. RODZAJE PAŃSTW. KRYTERIUM FORMY PAŃSTWA. MONARCHIE
1.Definicja monarchii
Definicja nr 1
Monarchia- stanowisko głowy państwa jest dziedziczone i spoczywa w rękach jednostki, która piastuje je z reguły dożywotnio
Definicja nr 2
Monarchia to państwo, w którym władza należy do dziedzicznego z reguły monarchy. Pełni on swoje funkcje dożywotnio i ma zazwyczaj przyrodzone prawo do tronu. Nie podlega on prawu, jest wyniesiony ponad pozostałych członków społeczeństwa.
2. Klasyfikacja monarchii
- podział ze względu na zakres władzy króla
- Monarchia despotyczna władza panującego jest nieograniczona a on sam jest uznawany za żywego boga albo za syna boga.
- Monarchia absolutna jest państwem, w którym monarchia sprawuje pełnię władzy - władzy w zakresie stanowienia prawa, władzy wykonawczej i sądownictwa. Monarcha jest tu ponad prawem i poza wszelką kontrola.
- Monarchia konstytucyjna to państwo, w którym władza monarchy jest ograniczona przez obowiązującą konstytucję.
- Monarchia parlamentarna- państwo, w którym władza monarchy jest symboliczna, a władzę sprawuje wybrany w wyborach powszechnych parlament i odpowiedzialny przed nim politycznie rząd.
b) podział ze względu na sposób przejmowania tronu
- monarchia dziedziczna- tron przechodzi najczęściej z ojca na syna np. Wielka Brytania
- monarchia elekcyjna- władca jest wybierany przez obywateli bądź upoważniony do tego organ np. Państwo Watykan, Malezja, Kambodża
3. Najważniejsze współczesne monarchie


Państwo | Forma monarchii | ustrój monarchii | |
|---|---|---|---|
| księstwo | parlamentarna | Współksiążę francuski |
współksiążę episkopalny | |||
| królestwo | absolutna | król |
| królestwo | parlamentarna | królowa |
| królestwo | parlamentarna | Król/ Koburg |
| królestwo | parlamentarna | królowa |
| królestwo | konstytucyjna | król |
| sułtanat | absolutna | sułtan |
| królestwo | konstytucyjna | królowa/Glücksburg |
| królestwo | parlamentarna | Król/ Burbon |
| królestwo | parlamentarna | Król/ orańska |
| cesarstwo | parlamentarna | cesarz |
| królestwo | konstytucyjna | król |
| królestwo | konstytucyjna | król |
| królestwo | parlamentarna | królowa |
| emirat | absolutna | emir |
| emirat | konstytucyjna | emir |
| królestwo | konstytucyjna | król |
| księstwo | konstytucyjna | Książę/ Liechtenstein |
| księstwo | parlamentarna | wielki książę/ Burbon |
| federacja sułtanatów | parlamentarna | sułtan |
| królestwo | konstytucyjna | król |
| księstwo | konstytucyjna | Książę/ Grimaldi |
| królestwo | parlamentarna | Król/ Glücksburg |
| królestwo | parlamentarna | królowa |
| sułtanat | absolutna | sułtan |
| królestwo | parlamentarna | królowa |
| królestwo | parlamentarna | Król/ Bernadotte |
| królestwo | parlamentarna | król |
Państwo Watykan | królestwo | absolutna | papież |
| królestwo | parlamentarna | Królowa/ Windsor |
| federacja emiratów | konstytucyjna | Prezydent |
SPRAWDŹ SWOJĄ WIEDZĘ:
L. P | PRAWDA | FAŁSZ | |
1. | Państwo Watykan to jedyna w Europie monarchia elekcyjna | P | |
2. | Elżbieta II, panująca w Wielkiej Brytanii, jest przedstawicielką dynastii Windsor | P | |
3. | Na świecie większość monarchii ma charakter elekcyjny | F | |
4. | Tajlandia nie jest monarchią | F | |
5. | Większość monarchii europejskich to monarchie parlamentarne, gdzie król jest tylko głową państwa, a prawdziwą władzę ma parlament | P | |
6. | Najpopularniejszym tytułem monarszym w Europie jest tytuł króla | P | |
7. | Największą władzą król dysponował w monarchii konstytucyjnej | F | |
8. | Jedną z najbardziej charakterystycznych cech monarchii jest to, że władca panuje dożywotni | P |
Poprawne odpowiedzi: 1/P, 2/P, 3/F, 4/F, 5/P, 6/P, 7/F, 8/P
Andora
Arabia Saudyjska
Australia
Belgia
Belize
Bhutan
Brunei
Dania
Hiszpania
Holandia
Japonia
Jordania
Kambodża
Kanada
Katar
Kuwejt
Lesotho
Liechtenstein
Luksemburg
Malezja
Maroko
Monako
Norwegia
Nowa Zelandia
Oman
Papua-Nowa Gwinea
Szwecja
Tajlandia
Wielka Brytania
Zjednoczone Emiraty Arabskie