2. System polityczny RFN
LEKCJA NR 2. SYSTEM POLITYCZNY RFN
Republika Federalna Niemiec, RFN – państwo federacyjne położone w zachodniej i środkowej Europie. Składa się z 16 krajów związkowych(landów), a jego stolicą i największym miastem jest Berlin. Państwo ma powierzchnię 357 168 km² i panuje w nim klimat umiarkowany. Z ponad 80 milionami mieszkańców jest najludniejszym państwem Unii Europejskiej. Jest to czołowe pod względem gospodarczym i politycznym państwo Europy. Stanowi część strefy Schengen i strefy euro, jest członkiem ONZ, OECD, G7, G20. Po Stanach Zjednoczonych Niemcy są drugim najbardziej popularnym celem migracji na świecie.


KANCLERZ PREZYDENT
Angela Merkel Frank-Walter Steinmeier
KRYTERIUM | TYP |
FORMA PAŃSTWA | REPUBLIKA |
REŻIM POLITYCZNY | DEMOKRATYCZNY |
SYSTEM POLITYCZNY | PARLAMENTARNY-KANCLERSKI |
SYSTEM TERYTORIALNY- PRAWNY | FEDERACJA( 16 LANDÓW) |
SYSTEM PARTYJNY | WIELOPARTYJNY: DWUIPÓŁPARTYJNY(1) |
1.System dwuipółpartyjny - kategoria wprowadzona przez Jeana Blondela dla oznaczenia takiego typu rywalizacji politycznej, w którym obok dwóch wielkich partii występuje trzecia, zdolna do zdobycia do 20% mandatów i posiadająca potencjał koalicyjny. Najistotniejszą cechą systemu dwupartyjnego jest to, że żadne z dwóch wielkich ugrupowań nie jest w stanie uzyskać bezwzględnej większości mandatów i, co za tym idzie, rządzić samodzielnie poprzez jednopartyjny gabinet większościowy. Efektem rywalizacji w ramach systemu dwuipółpartyjnego są stabilne, większościowe gabinety koalicyjne. Mechanizm systemu dwuipółpartyjnego jest podobny do mechanizmu systemu dwupartyjnego. Oba są przykładem rywalizacji dwubiegunowej (bipolaryzmu). Zasadniczą różnicę stanowi fakt, że klasyczna dwupartyjność wyklucza zinstytucjonalizowaną współpracę rywalizujących partii na arenie parlamentarno-gabinetowej, powodując faktyczną izolację "partii trzecich".
1. Ustrój polityczny Republiki Federalnej Niemiec to demokratyczna republika federalna z systemem kanclersko-parlamentarnym.
2. Konstytucja RFN z 23 maja 1949 r. nosi nazwę Ustawy Zasadniczej.
3. RFN tworzy 16 krajów związkowych (landów), które mają charakter państw o ograniczonej suwerenności. Każdy land ma swój rząd i parlament nazywany landtagiem. Konstytucja nie wymienia z nazwy wszystkich krajów związkowych, stąd wnioskować można, iż ich granice i liczbę można zmieniać.
4. WŁADZA USTAWODAWCZA
a. parlament RFN –jest bi-kameralny, wybierany na 4-letnią kadencję, czynne i bierne prawo wyborcze przysługuje Niemcom po ukończeniu 18 roku życia
Izba Związku (Bundestag)
-reprezentacja ogólnopaństwowa
-deputowani wybierani w wyborach przeprowadzanych na terenie całej republiki federalnej
- Liczba ustalana jest zawsze na nowo w ordynacji wyborczej
-Deputowani wybierani są na czteroletnią kadencję
- System wyborczy mieszany połączenie zasady większości i proporcjonalności
Połowa składu izby (obecnie 299 deputowanych) wybierana jest w okręgach jednomandatowych. Pozostała połowa składu (również 299 deputowanych) izby pochodzi natomiast z list partyjnych, przygotowywanych przez poszczególne partie dla każdego kraju związkowego. W wyborach każdy wyborca dysponuje dwoma głosami – jeden oddaje na indywidualnego kandydata w okręgu wyborczym, natomiast drugi – na listę partyjną
-w Niemczech obowiązuje klauzula zaporowa.
Rada Związku (Bundesrat)
-delegaci rządów poszczególnych krajów związkowych
-liczbę konstytucja uzależnia od liczby głosów należących do danego landu Obecnie jest ich 69
- mandat imperatywny – posłowie związani instrukcjami swoich rządów i muszą głosować w sposób przez nie nakazany
-prezydent (przewodniczący) Bundesratu funkcję tę sprawują kolejno szefowie poszczególnych rządów krajowych
- posiada tylko ograniczone uprawnienia ustawodawcze
- nie bierze udziału w pociąganiu do do odpowiedzialności politycznej rządu
-ma prawo postawiania prezydenta RFN w stan oskarżenia
- bierze udział w wyborze sędziów Federalnego Trybunału Konstytucyjnego
5. WŁADZA WYKONAWCZA- DUOEGZEKUTYWA
a. RZĄD FEDERALNY
Składa się z kanclerza związku i ministrów związkowych
Kanclerza desygnuje prezydent a zatwierdza Bundestag bezwzględną większością głosów
Kanclerz i jego uprawnienia:
kieruje pracami rządu i określa jego skład
Kanclerz przedstawia prezydentowi wnioski o nominacje określonych osób na stanowiska ministrów
Prezydent nie może odmówić mianowania ministrem kandydata przedstawionego przez kanclerza
b. PREZYDENT
wybierany jest na kadencję trwającą 5 lat przez Zgromadzenie Związkowe
Zgromadzenie Związkowe składa się w połowie z członków Bundestagu i w połowie z członków wybranych przez przedstawicielstwa narodowe krajów na zasadzie wyborów proporcjonalnych
Rola prezydenta jest ograniczona do funkcji reprezentacyjnych i do zwierzchnictwa nad sądownictwem
Jego rola wzrasta w czasie kryzysów politycznych kiedy to ma prawo rozwiązać parlament i wskazać kandydata na kanclerza.
6. NAJWIĘKSZE PARTIE W NIEMCZECH:
Socjaldemokratyczna Partia Niemiec (SPD)
Unia Chrześcijańsko - Demokratyczna (CDU)
Sojusz 90/Zieloni
Wolna Partia Demokratyczna (FDP).
7. SYSTEM SĄDOWNICZY RFN
sądy zwykłe – zajmujące się najpopularniejszymi sprawami kryminalnymi i cywilnymi
sądy wyspecjalizowane – zajmujące się sprawami administracyjnymi, z zakresu prawa pracy, finansów i prawa patentowego
sądy konstytucyjne – skupiają się na badaniu hierarchicznej zgodności ze sobą aktów prawnych, również z konstytucją