5. System polityczny Hiszpanii

LEKCJA NR 5. SYSTEM POLITYCZNY HISZPANII

1. INFORMACJE OGÓLNE

• Królestwo Hiszpanii państwo w Europie Południowej, największe z trzech państw położonych na Półwyspie Iberyjskim

• Burboni dynastią dziedziczną

• W skład Hiszpanii wchodzą także Baleary na Morzu Śródziemnym, Wyspy Kanaryjskie na Oceanie Atlantyckim oraz tzw. terytoria suwerenne , w skład których wchodzą dwie hiszpańskie posiadłości w Afryce Północnej (enklawy), Ceuta i Melilla, oraz liczne niezamieszkane wyspy po śródziemnomorskiej stronie Cieśniny Gibraltarskiej, takie jak enklawy będące częściami prowincji Kadyks i Malaga

• d 1986 państwo członkowskie Unii Europejskiej

• Hiszpania jest dziedziczną monarchią parlamentarną

• Hiszpania jest państwem unitarnym, zdecentralizowanym. Dzieli się na 17 regionów autonomicznych, które obejmują jedną lub kilka prowincji

• Każdy region ma własny statut (konstytucję), 1-izbowe zgromadzenie ustawodawcze (parlament), a także organy wykonawcze: przewodniczącego i rząd

• Stosunki między regionalnymi rządami i parlamentami są uregulowane wg zasad systemu parlamentarno-gabinetowego

• Niezależnie od autonomii regionalnej istnieje system samorządu terytorialnego (w gminach i prowincjach).

Król Filip VI Premier Pedro Sanchez

1.W typie państwa zdecentralizowanego część władzy organów centralnych przekazana zostaje w ręce administracji terenowej. Organy centralne są pozbawione wpływu na decyzje organów terenowych wyposażonych w pewne uprawnienia, zakres ich kompetencji ma charakter ograniczony.

• Obowiązuje konstytucja z 1978

2. MONARCHA

• symbol jedności i trwałości państwa oraz jego najwyższym reprezentantem

• Osoba króla jest nietykalna, nie ponosi jakiejkolwiek odpowiedzialności

• Jego akty urzędowe wymagają kontrasygnaty

• Król powołuje premiera, członków rządu

• jest naczelnym dowódcą sił zbrojnych

• rozwiązuje parlament

• sankcjonuje ustawy

• korzysta z prawa łaski

• Faktyczna pozycja obecnego króla w systemie politycznym wynika z jego wielkiego osobistego autorytetu, związanego z rolą, jaką odegrał w przechodzeniu do demokracji parlamentarnej w Hiszpanii

3. WŁADZĘ USTAWODAWCZĄ

• sprawuje 2-izbowy parlament Kortezy Generalne

• złożony z Kongresu Deputowanych i Senatu

• o kadencji 4-letniej

• Wybory do 350-osobowego Kongresu są powszechne, bezpośrednie, równe i proporcjonalne, z głosowaniem tajnym

• Senat jest izbą reprezentacji terytorialnej; 208 senatorów pochodzi z wyborów powszechnych, większościowych, wg zasady równej reprezentacji wszystkich prowincji, ponadto 50 senatorów jest wybieranych przez zgromadzenia ustawodawcze regionów autonomicznych

• Czynne prawo wyborcze przysługuje od ukończenia 18 lat

4. WŁADZA WYKONAWCZA

• należy do rządu

• Premiera, o dominującej pozycji w rządzie, powołuje król za zgodą Kongresu Deputowanych

• Rząd musi uzyskać votum zaufania od Kongresu

• Dla zapobieżenia częstym i długotrwałym kryzysom rządowym konstytucja przyjęła, tak jak w Polsce, procedurę tzw. konstruktywnego wotum nieufności.

5. WŁADZA SĄDOWNICZA

• Wymiar sprawiedliwości należy do niezawisłych sądów

• Trybunał Najwyższy- najwyższą instancja sądownictwa

• Rada Główna Władzy Sądowej – organ kierowniczy sądownictwa

• Trybunał Konstytucyjny- orzeka o zgodności ustaw z Konstytucją

6. SYSTEM PARTYJNY

• Hiszpańska Socjalistyczna Partia Robotnicza