5. System polityczny Hiszpanii

LEKCJA NR 5. SYSTEM POLITYCZNY HISZPANII

1. INFORMACJE OGÓLNE

• Królestwo Hiszpanii państwo w Europie Południowej, największe z trzech państw położonych na Półwyspie Iberyjskim
• Burboni dynastią dziedziczną
• W skład Hiszpanii wchodzą także Baleary na Morzu Śródziemnym, Wyspy Kanaryjskie na Oceanie Atlantyckim oraz tzw. terytoria suwerenne , w skład których wchodzą dwie hiszpańskie posiadłości w Afryce Północnej (enklawy), Ceuta i Melilla, oraz liczne niezamieszkane wyspy po śródziemnomorskiej stronie Cieśniny Gibraltarskiej, takie jak enklawy będące częściami prowincji Kadyks i Malaga
• d 1986 państwo członkowskie Unii Europejskiej
• Hiszpania jest dziedziczną monarchią parlamentarną
• Hiszpania jest państwem unitarnym, zdecentralizowanym. Dzieli się na 17 regionów autonomicznych, które obejmują jedną lub kilka prowincji
• Każdy region ma własny statut (konstytucję), 1-izbowe zgromadzenie ustawodawcze (parlament), a także organy wykonawcze: przewodniczącego i rząd
• Stosunki między regionalnymi rządami i parlamentami są uregulowane wg zasad systemu parlamentarno-gabinetowego
• Niezależnie od autonomii regionalnej istnieje system samorządu terytorialnego (w gminach i prowincjach).

Król Filip VI Premier Pedro Sanchez

1.W typie państwa zdecentralizowanego część władzy organów centralnych przekazana zostaje w ręce administracji terenowej. Organy centralne są pozbawione wpływu na decyzje organów terenowych wyposażonych w pewne uprawnienia, zakres ich kompetencji ma charakter ograniczony.

• Obowiązuje konstytucja z 1978

2. MONARCHA

• symbol jedności i trwałości państwa oraz jego najwyższym reprezentantem
• Osoba króla jest nietykalna, nie ponosi jakiejkolwiek odpowiedzialności
• Jego akty urzędowe wymagają kontrasygnaty
• Król powołuje premiera, członków rządu
• jest naczelnym dowódcą sił zbrojnych
• rozwiązuje parlament
• sankcjonuje ustawy
• korzysta z prawa łaski
• Faktyczna pozycja obecnego króla w systemie politycznym wynika z jego wielkiego osobistego autorytetu, związanego z rolą, jaką odegrał w przechodzeniu do demokracji parlamentarnej w Hiszpanii

3. WŁADZĘ USTAWODAWCZĄ

• sprawuje 2-izbowy parlament Kortezy Generalne
• złożony z Kongresu Deputowanych i Senatu
• o kadencji 4-letniej
• Wybory do 350-osobowego Kongresu są powszechne, bezpośrednie, równe i proporcjonalne, z głosowaniem tajnym
• Senat jest izbą reprezentacji terytorialnej; 208 senatorów pochodzi z wyborów powszechnych, większościowych, wg zasady równej reprezentacji wszystkich prowincji, ponadto 50 senatorów jest wybieranych przez zgromadzenia ustawodawcze regionów autonomicznych
• Czynne prawo wyborcze przysługuje od ukończenia 18 lat

4. WŁADZA WYKONAWCZA

• należy do rządu
• Premiera, o dominującej pozycji w rządzie, powołuje król za zgodą Kongresu Deputowanych
• Rząd musi uzyskać votum zaufania od Kongresu
• Dla zapobieżenia częstym i długotrwałym kryzysom rządowym konstytucja przyjęła, tak jak w Polsce, procedurę tzw. konstruktywnego wotum nieufności.

5. WŁADZA SĄDOWNICZA

• Wymiar sprawiedliwości należy do niezawisłych sądów
• Trybunał Najwyższy- najwyższą instancja sądownictwa
• Rada Główna Władzy Sądowej – organ kierowniczy sądownictwa
• Trybunał Konstytucyjny- orzeka o zgodności ustaw z Konstytucją

6. SYSTEM PARTYJNY

• Hiszpańska Socjalistyczna Partia Robotnicza

SPRAWDŹ SWOJĄ WIEDZĘ:

Poprawne odpowiedzi: 1/F, 2/F, 3/P, 4/F, 5/F, 6/P, 7/P, 8/P, 9/P