5. Koncepcje zjednoczonej Europy

LEKCJA NR 5. KONCEPCJE INTEGRACJI EUROPEJSKIEJ

1. Federacyjna – stworzenie zintegrowanego politycznie, ponadnarodowego państwa związkowego, w którym pojedyncze państwa wyrzekną się swojej suwerenności na rzecz ponadnarodowych instytucji europejskich. Powinien powstać silny rząd politycznie odpowiedzialny przed parlamentem europejskim, składający się z delegatów parlamentów narodowych. Federacja miała się opierać na współdziałaniu i uzupełnianiu władz lokalnych, regionalnych i krajowych. Z tej koncepcji wyłonili się późniejsi konstytucjonaliści i funkcjonaliści. Zwolennicy: Konrad Adenauer, Paul-Henri Spaak, Walter Hallstein

2. Unionistyczna – współpraca państw na poziomie rządów suwerennych państw poprzez powołanie organów luźno koordynujących współpracę międzynarodową. Utworzenie rady ministrów państw (ciała doradczego) z ograniczonymi kompetencjami, której uczestnicy byliby związani instrukcjami swoich rządów. Współpraca gospodarcza miała pozostać w kompetencji Organizacji Współpracy Gospodarczej w Europie, a obrona w gestii NATO. Zwolennicy: Ernest Bevin, Clement Attlee

3. Konfederacyjna – zakładała utworzenie luźnej integracji suwerennych państw opierająca się na współpracy międzypaństwowej i międzynarodowej, ale nie ponad narodowej. Państwa powinny zachować maksymalną niezależność. Inaczej zwana koncepcją Europy Ojczyzn. Zwolennicy: Charles de Gaulle, papież Pius XII (w odniesieniu do państw katolickich)

4. Konstytucjonalna – wyłoniła się z federacyjnej koncepcji. Integracja miała być wynikiem rozstrzygnięć o charakterze konstytucyjnym, które sprzyjałyby powstawaniu instytucji ponadnarodowych. Zwolennicy tej koncepcji dążyli do powołania organizacji regionalnej, otwartej dla wszystkich państw europejskich z ponadnarodowymi strukturami, na których rzecz państwa być może musiałaby się zrzec części swojej suwerenności. Przewidywali oni skokowy rozwój integracji europejskiej w miarę zmian na poziomie konstytucyjnym. Zwolennicy: Winston Churchill, Paul van Zeeland

5. Funkcjonalistyczna –Za jej twórcę uważany jest Davida Mitrany, powstała w latach 40 XX w. Mitrany wychodził z założenia, że należy unikać ideologii, dogmatów, systemów filozoficznych, które mogłoby utrudniać działanie, trzeba się natomiast skupić na konkretnych wydarzeniach i potrzebach. Przeciwstawia ona zatem pragmatyzm ideologii, głosi prymat gospodarki nad polityką. Jego zdaniem, potrzeby międzynarodowej współpracy gospodarczej wywierają presję na zacieśnianie współpracy między narodami, zaś integracja w jednej dziedzinie powoduje samoczynną jej rozciąganie się na inne dziedziny (tzw. efekt „samonapędzania” — spill over). Rozwiązania ponadnarodowe winny być konsekwencją integracji, a nie jej impulsem. korzystna dla państw współpraca gospodarcza z czasem doprowadzi do ich ściślejszego związku politycznego. Proces integracji europejskiej będzie przebiegać stopniowo – od współpracy gospodarczej go politycznej. Koncepcja otwarta na różne sposoby współpracy międzynarodowej, ale przyznawali prymat czynnikom ekonomicznym i nie określali czasu trwania tego procesu. Zwolennicy: Alcide de Gasperi, Jean Monnet, Robert Schuman

6. Komunikacyjna - sformułowaną na początku lat sześćdziesiątych XX wieku przez K. Deutscha. Zgodnie z nią integracja oznacza pewną wspólnotę państw o wysokim poziomie współpracy międzynarodowej na szczeblu rządowym (dyplomatycznym), gospodarczej, społecznej i kulturalnej. Głównym jej celem ma być suwerenność państw i bezpieczeństwo integrujących się, utrzymanie pokoju, między innymi poprzez pokojowe rozwiązywanie sporów. Integracja winna rozwijać się na szczeble międzyrządowym, społecznym i jednostkowym.

NOWOCZESNE KONCEPCJE INTEGRACJI

- Koncepcja Europy „a la carte” – sformułowana przez Dahrendorfa. Jego zdaniem, każde państwo powinno mieć swobodę w wyborze obszaru integracji, w jakim zamierza brać udział. Nie powinien też istnieć minimalny poziom integracji, który musiałby być przyjęty.

- Europa „zmiennych prędkości” – powstała w połowie lat 70, do jej powstania przyczynili się Willy Brandt oraz Leo Tindemans. Jej istotą jest to, że każde państwo może kroczyć według własnego rytmu, z uwzględnieniem swoich możliwości i roli. Jednocześnie wszystkie państwa akceptują cele, które przez nie wszystkie powinny być ostatecznie osiągnięte.

- Europa o twardym jądrze- zakłada natomiast, że zostanie wyodrębniona grupa państw, która będzie stanowiła siłę napędową integracji europejskiej oraz siłę przyciągającą państwa członkowskie spoza tej grupy aby dołączały do państw twardego jądra.

- Koncepcja Europy o zmiennej geometrii- przedstawia model integracji w którym wszystkie państwa członkowskie mają zaakceptować minimalny zestaw zobowiązań zaś w pozostałym zakresie istniała by swoboda.

SPRAWDŹ SWOJĄ WIEDZĘ:

Poprawne odpowiedzi: 1/P, 2/P, 3/F, 4/P, 5/P, 6/P, 7/P, 8/F, 9/F, 10/P