3. Konflikty w Afryce
KONFLIKTY W AFRYCE
Dekolonizacja Afryki do 1993 roku
DEKOLONIZACJA AFRYKI (1945-2002)
Już po I Wojnie Światowej zaczęto inaczej traktować kolonializm. Wyrazem tego innego traktowania było utworzenie tzw. mandatów Ligi Narodów. Niestety w 20-leciu międzywojennym żadne z państw nie odzyskało niepodległości, a system mandatowy okazał się niczym innym jak nowym podziałem kolonialnym świata. II Wojna Światowa ostatecznie podważyła międzynarodową pozycję największych potęg kolonialnych, czyli Anglii i Francji. Ponadto ONZ już w roku 1947 uznało kolonializm za zbrodnię. Kiedy 10 XII 1948 w Paryżu została zatwierdzona Powszechna Deklaracja Praw Człowieka, a w niej wzmianka, że każdy człowiek ma prawo do wolności, również było to zapowiedzią zmiany stosunku do kolonii.
Dekolonizacja świata przebiegała w 3 etapach:
- w latach 1945-1955- wyzwalały się państwa azjatyckie
- w latach 1956-1965- wyzwalały się głównie państwa afrykańskie
(w samym roku 1960 proklamowało niepodległość 13 państw afrykańskich, dlatego też ten rok jest nazywany „rokiem Afryki”)
- w latach 1975-2002- ta faza dekolonizacji rozpoczęła się kiedy to w Portugalii, w czasie „rewolucji czerwonych goździków” w 1974r. został obalony dyktator i ustanowiono normalne demokratyczne rządy, wtedy zaczęło się rozpadać portugalskie imperium kolonialne.
Obok kolonializmu problemem Afryki był apartheid w RPA, czyli segregacja rasowa w RPA.
Czarny Ląd to kontynent, który jest pogrążony w największej ilości konfliktów, m.in. plemiennych i religijnych. Terroryzm i ciągłe walki polityczne wyrażane przez częste przewroty wojskowe to codzienność wielu państw afrykańskich. Niepokoje trwają nieprzerwanie od czasów dekolonizacji, czyli uniezależnienia się afrykańskich narodów od potęg kolonialnych, a kolonializm polityczny został zamieniony na kolonializm ekonomiczny czyli uzależnienie gospodarcze od wielkich mocarstw.
RPA (1910-1995)
Kraj Przylądkowy zaczął być kolonizowany w 1801 roku. W 1815 roku Kongres Wiedeński przyznał te ziemie Wielkiej Brytanii. Anglicy kolonizując te ziemie popadli w konflikt z przebywającymi tu od XVII w osadnikami holenderskimi, których nazywano Burami. Słowo ‘bur’ pochodzi od niderlandzkiego słowa ‘bauer’ czyli chłop. Burowie posiadali własny język afrikaans, który powstał na bazie języków germańskich oraz języka suahili (język Zulusów i plemion Bantu). Konflikt pomiędzy Burami i Anglikami doprowadził do wojen burskich. Burowie zostali pokonani w 1902, ale w 1910 Anglia nadała Afryce Płd. status dominium i powstał Związek Południowoafrykański (dominium- to byłe kolonie angielskie, którym Anglia przyznała prawo do posiadania własnego rządu, wprowadzania własnych praw, natomiast głową dominiów są kolejni królowie angielscy i Anglia prowadzi w ich imieniu politykę zagraniczną). Już w 1913 roku w Związku Afryki Południowej wprowadzono ustawę o segregacji rasowej czyli apartheid.
W czasie II Wojny Światowej RPA było ważnym ogniwem gospodarczym dla imperium brytyjskiego, dlatego też Anglicy patrzyli przez palce na narastający rasizm Afrykanerów (tak teraz kazali się nazywać Burowie). Po II Wojnie Światowej powstała w ZAP w 1940 roku powstała Partia Narodowa, która w 1948 wygrała wybory i jedną z pierwszych ustaw, jakie wprowadzili była ustawa o apartheidzie. Apartheid znaczy tyle, co rozłączenie. Wraz z tą ustawą została wprowadzona ustawa o zakazie mieszanych małżeństw, która została uzupełniona ustawą o moralności, w której pod groźbą więzienia zabraniano wszelkich międzyrasowych kontaktów. W 1950r. została wydana kolejna ustawa: o rejestracji ludności, na mocy której każdy mieszkaniec RPA został zapisany do określonej grupy. Były 3 grupy: biali, kolorowi: Azjaci, Mulaci, Metysi, czarni
Każda grupa ludności miała swoje prawa. Żadne prawa nie przysługiwały ludności czarnej. W 1954 wydano ustawę o edukacji, na mocy której dla czarnych i kolorowych opracowano odrębne programy nauczania. Przeznaczono dla nich odrębne szkoły. Kładziono nacisk przede wszystkim na naukę zawodu. W 1960 roku ZAP proklamował niepodległość i powstała Republika Afryki Południowej, któej włądze utrzyamały aphartheid. Apartheid spotykał się z krytyką wszystkich, ale władze RPA mogły być obojętne wobec tej krytyki, ponieważ w latach 60-tych i 70-tych gwałtownie poszły w górę ceny diamentów i złota na światowych rynkach, co powodowało, że RPA było praktycznie samowystarczalnym państwem. Ludność czarna i kolorowa nie pogodziła się z apartheidem. Pierwsza silna partię stworzono w roku 1912 i był to Afrykański Kongres Narodowy (ANC). W 1950r. na czele ANC stanął Nelson Mandela. Drugą partię stworzyli Zulusi, największe plemię południowej Afryki. Ta partia nazywała się Inkhata. Afrykanerzy poszukując złota i diamentów spychali plemiona Zulusów i Bantów do rezerwatów, które nazywano Bantustanami. Najsłynniejsze Bantustany to Natal i Kwa- zulu. Ludność czarna i kolorowa w miastach mogła zamieszkiwać tylko przedmieścia w specjalnych gettach. Najsłynniejsze i największe getto, to getto z Johannesburga- Soweto. Sytuacja zaczęła się zmieniać w latach 70-tych, kiedy to na świecie w związku z kryzysem paliwowym zaczęła się recesja. Ceny diamentów i złota malały bo spadł na nie popyt, najważniejsza była teraz ropa. Wśród Afrykanerów także zaczęły się pojawiać głosy, że apartheid jest amoralny i że jest przeżytkiem. W 1989 prezydentem RPA został Frederik de Klerk, który zapowiedział zmiany. W 1990 wypuścił z więzienia Nelsona Mandelę, w 1991 parlament RPA zniósł apartheid. Na rok 1994 zapowiedziano wolne wybory, które odbyły się 27 IV 1994 w wyborach tych 62% głosów uzyskało ANC, 21% Inkhata, 11% Partia Narodowa. Zaledwie 2% głosów uzyskały szowinistyczne i rasistowskie partie białych i czarnych. Po wyborach parlamentarnych przeprowadzono wybory prezydenckie, które wygrał Nelson Mandela. Również w 1994 parlament uchwalił konstytucję. Obecnie RPA jest jednym z najbardziej niespokojnych państw świata. Partia Narodowa, czyli partia biała, dąży do oderwania Kraju Przylądkowego, natomiast Zulusi chcą oderwać Natal i tam utworzyć własne państwo.
RWANDA I BURUNDI
Konflikty o charakterze etnicznym zaważyły również na niepodległości dwóch państw środkowo- afrykańskich: Rwandy i Burundi. W Rwandzie dominuje plemię Hutu, mniejszością są Tutsi, a w Burundi odwrotnie.
6 kwietnia 1994 roku samolot wiozący rwandyjskiego prezydenta oraz prezydenta Burundi, został zestrzelony w Kigali. Obaj prezydenci zginęli w tej katastrofie. Mimo że nie udało się z pewnością stwierdzić kto stał za tym zamachem, został on odczytany jako jednoznaczny sygnał rozpoczynający masakrę. Bojówki Hutu Interhawk rozpoczęły łapanie i mordowanie każdego napotkanego Tutsi. Zagraniczni obserwatorzy zostali ewakuowaniu z Kigali, a ambasady zostały pozamykane. Narodowe radio nawoływało do pozostawania w domach, podczas gdy stacja RTLM podżegała do dalszych ataków na Tutsi. Drogi w Kigali i całym kraju zostały zamknięte przez setki blokad. Rzeź szybko rozprzestrzeniła się na cały kraj. Zwykli obywatele byli nawoływani do mordowania swoich sąsiadów i tych, którzy odmówią brania udziału w mordowaniu. Większość ofiar zginęła w miejscu swojego zamieszkania, często z rąk swoich sąsiadów lub od maczet używanych przez bojówki. Całkowita liczba zabitych została oceniona na 800 000 do 1 mln. Masakra przerodziła się w wojnę pomiędzy Rwandą i Burundi. Pomimo tego, że teraz ta wojna wygasła, nadal sytuacja w Rwandzie i Burundi jest daleka od stabilizacji.
Czad to kolonia francuska, którą na Północy zamieszkuje ludność muzułmańska, a na południu afrykańska. Czad ogłosi niepodległość, uwalniając się od kolonialnej zależności Francji w 1960r. Historia niepodległego Czadu pełna jest walk i przewrotów. W 1965r. wybuchła wojna domowa, której początek dało powstanie muzułmanów w północnej części kraju. Powstańców wspierała Libia, która zajęła część Czadu, tzw. strefę Aozou. W 1975 został zamordowany podczas przewrotu wojskowego pierwszy prezydent niepodległego Czadu François Tombalbaye. W 1989r. podpisano porozumienie z Libią, a rok później władzę w kraju przejął Patriotyczny Ruch Ocalenia. W 1996r. wojna domowa ostatecznie się zakończyła, przyjęto nową konstytucję, a nowym prezydentem został wybrany Idriss Déby. W 2005r. wybuchła kolejna wojna domowa, która przekształciła się w konflikt między Czadem a Sudanem. W 2006r. muzułmańscy rebelianci w Czadzie wykorzystując toczącą się wojnę z Sudanem zaatakowali stolicę( bitwa pod Ndżameną), nie zdobyli jej ale ataki na stolicę były ponawiane również potem. Sytuacja w Czadzie jest nadal daleka od stabilizacji.
Demokratyczna Republika Konga
W 1960r. Belgia oświadczyła oficjalnie na forum ONZ, że wycofuje się z Konga i przyznaje mu pełną niepodległość. Problemem Konga, jak wszystkich innych państw afrykańskich, była wielorodność etniczna. Plemiona żyjące na terenie Konga od dawien dawna były do siebie wrogo nastawione, nie atakowały się nawzajem tylko i wyłącznie ze względu na obecność wojsk belgijskich. Najbogatszą częścią Konga była Katanga (dz. Saba). Od samego początku istnienia niepodległości podkreślała swoje separatystyczne dążenia. Starano się załagodzić napięcie etniczne w taki sposób, że najważniejsze stanowiska w państwie opanowali przedstawiciele poszczególnych plemion. Nie na wiele się to zdało wybuchła wojna domowa co natychmiast wykorzystali mieszkańcy Katangi, która przekształciła się w niezależne państwo, ale Kongo bez Katangi nie mogło normalnie egzystować. Z tego powodu wybuchła wojna domowa niezwykle krwawa i okrutna. Kres walkom próbował położyć Sekretarz Generalny ONZ Dag Hammarskjold. Ta misja zakończyła się tragicznie. Podczas lądowania w Afryce Hammarskjold zginął w katastrofie lotniczej. Walki w Kongo trwały do 1965r., kiedy to poprzez zamach stanu ogłosił się prezydentem płk. Joseph Mobutu, który prowadził rządy dyktatorskie, ale jednocześnie uspokoił sytuacje w kraju i zlikwidował secesję Katangi. Mobutu wprowadził także nową nazwę dla Konga- Zair, która obowiązywała do 1997r. Walki pochłonęły życie około miliona osób. W latach 1996–1997 doszło do kolejnej wojny domowej w DRK. Wówczas Seko został obalony, a do władzy doszedł Laurent-Désiré Kabila. Wojna pochłonęła życie 200 tys. ludzi. W latach 1998-2003 toczyła się druga wojna kongijska, zwana wojną afrykańska, ponieważ DRK walczyła razem z Namibią, Zimbabwe, Angolą i Czadem przeciwko Ugandzie, Rwandzie i Burundi. 16 stycznia 2001 roku zginął Laurent Kabila, którego następcą został jego syn Joseph Kabila. W wojnie zginęło ok.4mln ludzi.
MAGHREB
Afryka nie jest wolna od terroryzmu. To niepokojące zjawisko występuje w krajach Maghrebu Afryki północno- zachodniej, oraz w Nigrze i Mali. Al-Kaida swoje wpływy ma tam od czasu ataku na World Trade Center. Maghreb jest stale nękany przez ataki rebeliantów, zamachy bombowe, zasadzki na służby bezpieczeństwa, a także porwania. Główną rolę odgrywa tam terrorystyczna organizacja powiązana z Al-Kaidą - Islamski Maghreb. Konflikt jest kontynuacją algierskiej wojny domowej, która zakończyła się w 2002 r. Od tego czasu rebelianci zaprzyjaźnieni z Islamskim Maghrebem rozprzestrzenili swoje wpływy na sąsiednie kraje. Od 2008 roku aktywność terrorystów w Afryce Północnej wyraźnie spadła. Ich afrykańskim bastionem staje się obecnie Somalia. Jednak nie oznacza to, iż ten rejon świata jest wolny od długiego konfliktu. Przykładowo Rajd Dakar 2008 nie odbył się w Afryce ze względu na groźby przeprowadzenia ataków terrorystycznych na zawodników przejeżdżających przez pustynię.
KONFLIKT TUARESKI
Tuaregowie – lud berberyjski zamieszkujący obszary Sahary, głównie w Algierii, Libii, Mali, Nigrze i Burkina Faso. Tradycyjnie są nomadami, podróżują po pustyni i jej obrzeżach, zajmują się hodowlą bydła i kóz, wytwarzaniem biżuterii i turystyką. W 2012 r. podjęli próbę utworzenia suwerennego państwa Azawad na terenie północnego Mali.
Azawad
Niger jest pogrążony w kolejnej wojnie domowej z Tuaregami( lud berberyjski zamieszkujący obszary Sahary). Niger stoczył trzy wojny z tuareskimi rebeliantami, ostatnią w latach 1990-1995. Obecny konflikt wybuchł w lutym 2007, z powodu nie wywiązania się rządu wobec tuareskich żądań ustalonych w 1995 roku. Priorytetem bojowników był większy udział Tuaregów w bogactwa naturalne Nigru. W konflikt zaangażowane jest również Mali. Po toczących się walkach z zmiennym szczęściem,w 2009 wojsko Nigru przeszło do wielkiej ofensywy, w wyniku której zniszczono duży procent baz rebeliantów.
NIGERIA
Nigeria była kolonią angielską. Uzyskała niepodległość w 1960r. We wszystkich koloniach afrykańskich występował ten sam problem, co w Kongo. Były one niejednolite pod względem etnicznym. Nigeria była zamieszkiwana na północy przez wyznawców islamu. Były to ludy Hausa, natomiast na płd-wsch mieszkało plemię Ibo, wyznawcy tradycyjnych kultów afrykańskich. Od zachodu mieszkało plemię Joruba, które zostało schrystianizowane przez misjonarzy europejskich. W Nigerii próbowano ten konflikt etniczny załatwić w taki sposób, jak w Kongo, czyli poprzez przekazanie najważniejszych urzędów państwowych przedstawicielom poszczególnych plemion. Niestety od 1960r. sytuacja w Nigerii coraz bardziej się destabilizowała. W roku 1966 miał miejsce kolejny przewrót wojskowy przeprowadzony przez przedstawicieli plemienia Hausa. To spowodowało, że plemię Ibo ogłosiło secesję i proklamowało na swoim terenie nowe państwo, czyli Biafrę. Doprowadziło to do długoletniej wojny domowej, w wyniku której plemię Ibo zostało praktycznie zdziesiątkowane. Pokój podpisano w 1975r.
Obecnie Nigeria prowadzi dwa konflikty. Na południu kraju toczy konflikt w Delcie Nigru od 2006, z kolei na północy wybuchł konflikt w 2010 o podłożu etniczno- religijnym.
Armia nigeryjska prowadzi walki z naftowymi rebeliantami skupionymi głównie wokół ugrupowania MEND (Ruch na Rzecz Wyzwolenia Delty Nigru). Tamtejsi rebelianci domagają się większych dochodów z wydobycia ropy naftowej oraz sprzeciwiają się, ich zdaniem, rabunkowej gospodarce prowadzonej przez koncerny naftowe, która ma prowadzić do fatalnych skutków ekologicznych w regionie. Ataki na instalacje naftowe zagranicznych koncernów trwają od 2004 roku. Oprócz ataków na instalacje naftowe rebelianci porywają dla okupu pracowników firm naftowych (do 2008 roku porwano około dwustu – większość wypuszczono po zapłaceniu okupu, wśród nich było także kilku Polaków). Atakom motywowanym politycznie towarzyszy także rozkwit piractwa i fala przemocy na tle rabunkowym, która rozprzestrzenia się również poza terytorium Nigerii. Konflikt ten ma fatalne skutki dla światowego rynku ropy naftowej. Np. po wojnie naftowej toczonej w dniach 14–21 września 2008 wydobycie ropy naftowej w Delcie Nigru spadło o 600 tys. baryłek dziennie. Skutki tego widoczne były na światowych rynkach. Z powodu nieustannego od 2006 roku kryzysu wydobycie ropy naftowej w Nigerii spadło z 2,5 mln baryłek dziennie do 2,1 mln baryłek. W efekcie Nigeria przestała być liderem w produkcji ropy naftowej w Afryce, stała się nim Angola. Niestabilność w regionie Delty jest jednym z czynników prowadzących do wzrostu cen ropy naftowej. Na ciągłe ataki rebeliantów, armia nigeryjska odpowiedziała 15 maja rozpoczynając ofensywę, która doprowadziła do ogłoszenia 15 lipca przez rebeliantów 60-dniowego rozejmu. Na północy kraju w 2010 wybuchł konflikt o podłożu etniczno- religijnym. W trakcie działań islamiści z ugrupowania ugrupowaniu Boko Haram zniszczyli przynajmniej 6 kościołów, a tysiące chrześcijan uciekło przed agresorami. Natychmiastowa odpowiedź armii rządowej doprowadziła do 600 zabitych po stronie rebeliantów. W 2014 r. islamiści uprowadzili 200 dziewcząt z jednej ze średnich szkół. Do dzisiejszego dnia nie odzyskano wszystkich porwanych
SOMALIA
Somalia jest pogrążona w wojnie domowej od 1991 roku, kiedy to obalono Saida Barre, dyktatora sprawującego władzę przez ponad 20 lat. Kraj od tego czasu jest w pogrążony w chaosie, co sprzyja przenikaniu i zadamawianiu się terroryzmu. Somalia nie posiada od tego czasu efektywnego rządu, ani władzy centralnej. Czynniki te wpłynęły na rozkwit piractwa na wodach somalijskich. Na początku lat 90. ONZ podjęło kilka misji zaprowadzenia porządku w kraju. Najsłynniejsza akcją była nieporadna amerykańska operacja w Mogadiszu w 1993 roku. W kolejnych latach kilka regionów somalijskich proklamowało niepodległość. Wśród nich był Somaliland, Putland, Galmudung.
Obecna sytuacja polityczna w Somalii
W 2006 roku doszło do interwencji wojsk Etiopii. Mimo to Unia Trybunałów Islamskich obaliła Abdullahi'ego Yusufa. 31 stycznia 2009 urząd prezydenta Somalii objął Sharif Sheikh Ahmed po wygranych wyborach prezydenckich. Ahmed wywodzi się z Unii Trybunałów Islamskich, która walczyła przez 3 lata z wojskami prezydenta Abdullahi'ego Yusufa, który podał się do dymisji 28 grudnia 2008. Następnie wojska etiopskie wspomagające Yufusa wycofały się w styczniu 2009.8 lutego 2009 cztery grupy islamistów wspomagające Unię Trybunałów w walce z Yusufą, połączyły się i sformowały organizację nazwaną Hizbul Islam. Celem powstałej organizacji była walka z nowym rządem Sharifa Ahmeda. W 2009 do wojny dołączyły się formacje Al-Shaabab, które na polecenie Al-Kaidy mają na celu obalenie Ahmeda. h7 maja 2009 rebelianci zainicjowali wielką ofensywę w Mogadiszu i centralnej Somalii, zajmując tam większość miast. Obecnie ciężkie walki z szebabami w centralnej części kraju toczą, lojalne prezydentowi Ahmedowi, bojówki Ahlus Sunnah Wal Jamaah. Natomiast armia somalijska i Unia Afrykańska odpiera ciągłe ataki rebeliantów w Mogadiszu.
Sudan
Sudan był pogrążony w konflikcie między południem, a północą kraju. Północ kraju zamieszkują Arabowie, natomiast Południe - chrześcijańsko-animistyczna ludność murzyńska. Kolejnym czynnikiem konfliktogennym było nierównomierne występowanie zasobów naturalnych w Sudanie, w którym to właśnie na południu istnieją znaczne zasoby ropy naftowej. Przychody ze sprzedaży ropy stanowiły około 70% eksportu w Sudanie. W latach 1983-2005 trwała wojna domowa w Sudanie. W lipcu 2011 roku powstała Republika Sudanu Południowego.
W 2003 w zachodniej prowincji kraju – Darfurze, rozpoczął się kolejny epizod walk w Sudanie. Istota spięcia sprowadza się do walk między arabskimi wojownikami Dżandżawidami, a niearabskimi mieszkańcami tego rejonu. Po stronie ludności murzyńskiej, z Dżandżawidami walczą Ludowa Armia Wyzwolenia Sudanu oraz Ruch Sprawiedliwości i Równości. Starcia nasiliły się w 2004 roku. Konflikt ze względu na dużą liczbę ofiar zwłaszcza po stronie ludności murzyńskiej i ilość uchodźców zmuszonych do opuszczenia domów jest przez część organizacji humanitarnych określany jako ludobójstwo i czystki etniczne. Konflikt w Darfurze powoduje masową emigrację ludności do Czadu. Katastrofa humanitarna występująca w Darfurze wymusiła na ONZ powołanie do życia 24 marca 2005 misji pokojowej ONZ- UNMIS. 4 marca 2009 Międzynarodowy Trybunał Karny wydał nakaz aresztowania prezydenta Sudanu, Omara al Baszira, oskarżonego za ludobójstwo w Darfurze. Jest to pierwszy w historii nakaz aresztowania głowy państwa. W odpowiedzi na to, sudańskie władze wydaliły z Darfuru kilkanaście organizacji humanitarnych, w tym m.in. Polską Akcję Humanitarną. Jednak ze względu na katastrofę humanitarną występującą w regionie wkrótce zgodzono się na powrót tych organizacji do Darfuru. Liczba ofiar konfliktu w Darfurze jest szacowana na ponad 200 tys. zabitych, łączny bilans zabitych w trwającej ponad 50 lat konfrontacji sięga ponad 2 milionów ofiar, zaś ponad 4,5 mln ludzi zostało zmuszonych do emigracji. W 2009 roku wybuchły konflikty między plemionami nomadów w Kordofanie. Konflikt pomiędzy plemionami dotychczas narastał z powodu kurczących się zasobów naturalnych. Plemiona rywalizowały ze sobą o miejsca na pastwiska dla zwierząt, a także o wodę pitną. Obszar Kordofanu Południowego został dodatkowo dotknięty suszą. Dodatkowo rejon jest destabilizowany konfliktem w Darfurze. W dotychczasowych starciach między plemionami, które wybuchły na początku 2009 roku zginęło ok. 900 osób. Obecnie niepokoje nadal trwają.
UGANDA
Uganda była również kolonią angielską i również proklamowała niepodległość w 1960r. i była niejednolita pod względem etnicznym. W roku 1967 poprzez zamach stanu przejął władzę Milton Obote, który zapewnił państwu stabilizację, ale nie był popierany przez północne plemiona ugandyjskie. W 1971r. w Ugandzie przeprowadzono zamach stanu i władzę przejął Idi Amin, który wprowadził rządy terroru, chociaż na zewnątrz, na forum ONZ i Organizacji Jedności Afrykańskiej starał się sprawiać wrażenie demokraty. Amin był również popierany przez Anglię mimo to, że coraz liczniejsi uciekinierzy z Ugandy opowiadali o straszliwych aktach okrucieństwa, a nawet kanibalizmie samego Idi Amina. W 1975r. Amin został wybrany przewodniczącym OJA i z tego powodu w 1977r. szczyt OJA miał miejsce w Kampali- stolicy Ugandy. Idi Amin został obalony w 1979r., kiedy to wypowiedział wojnę Tanzanii i przegrał tę wojnę.
W 1987r., zaczęła się w Ugandzie rebelia Armii Bożego Oporu (LRA), której dowódcą był Joseph Kony, który sam siebie ogłosił prorokiem i głosem Ducha Świętego. Do Armii Bożego Oporu masowo były rekrutowane dzieci. Na skutek zdecydowanej postawy armii ugandyjskiej od 2004 roku spadła aktywność rebeliantów. W czerwcu 2008 roku Armia Bożego Oporu zakupiła nową broń oraz rozpoczęła masową rekrutację nowych żołnierzy, jak zwykle przez porwania, zdobywając dodatkowych 100 do 600 żołnierzy już służących. W tym samym czasie, rządy Ugandy, Południowego Sudanu oraz Kongo uzgodniły wspólny plan mający zniszczyć LRA. W grudniu 2008 rozpoczęto operację wojskową w której zniszczono 70% obozów LRA, a Kony uciekł w nieznanym kierunku.
ETIOPIA – ERYTREA
Erytrea wyodrębniła się z Etiopii w 1993 r. Konflikt między Etiopią a Erytreą rozpoczął się w 1998 roku i dotyczył przebiegu granicy między tymi dwoma państwami. Liczba ofiar konfliktu (szacowana na 370 tys. Erytrejczyków i 350 tyś. Etiopczyków) wzrosła na skutek klęski suszy do 8 milionów. W czerwcu 2000 roku w wyniku mediacji prowadzonych przez Algierię i Organizację Jedności Afrykańskiej oba państwa podpisały zawieszenie broni.
LIBERIA
Liberia jest ewenementem w Afryce bo nie powstała z dawnej kolonii Została założona przez wyzwolonych niewolników( początek zasiedlania 1822r.), była utrzymywana z prywatnych składek różnych towarzystw i osób prywatnych. Pierwsza wojna domowa w Liberii trwała z przerwami od 1989 do 1997 roku i pochłonęła 150 tysięcy istnień ludzkich. Konflikt między siłami rządowymi a opozycją (Narodowy Patriotyczny Front Liberii) wybuchł ponownie 8 lipca 2003 roku. W wyniku zaangażowania międzynarodowego 18 sierpnia 2003 r. strony konfliktu podpisały porozumienie pokojowe w Acra.
SAHARA ZACHODNIA
Terytorium na północno- zachodnim wybrzeżu Afryki graniczące z Marokiem, Mauretanią i Algierią było do 1976 roku administrowane przez Hiszpanię. Po ustąpieniu Hiszpanów roszczenia do tego obszaru zgłosiło Maroko, Mauretania oraz Front POLISARIO, co rozpoczęło jeden z najdłuższych konfliktów w Afryce. Zawieszenie broni zostało oficjalnie podpisane w 1991 roku. O przyszłości terytorium ma zdecydować referendum. Od 1991 roku celem stabilizacji Sahary Zachodniej i doprowadzenia do referendum działa MINURSO stanowiąca misję pokojową ONZ. Nadal jednak większą część Sahary Zachodniej kontroluje Maroko. Mimo to Front Polisario w 1999r proklamował utworzenie Saharyjskiej Arabskiej Republiki Demokratycznej, która została uznana przez część społeczności międzynarodowej.
ANGOLA
Angola to była kolonia portugalska, która uzyskała niepodległość w 1975 r. Była ona wynikiem Rewolucji Czerwonych Goździków w Portugalii z kwietnia 1974 r. Do 1974 r. trwała tam wojna narodowowyzwoleńcza przeciwko kolonizatorom portugalskim. Po ogłoszeniu niepodległości niemal natychmiast doszło do wojny domowej między 3 ugrupowaniami. W konflikt wdała się Kuba a pośrednio ZSRR. Wojna domowa trwała do 1997.
MOZAMBIK
Mozambik to także była kolonia portugalska, która w 1975 r. uzyskała niepodległość. W praktyce od samego początku, tak jak i Angola, był w ogniu wojny domowej, która trwała do 1992 roku.
Od dnia uzyskania niepodległości krajem rządzi socjalistyczny FRELIMO (Front Wyzwolenia Mozambiku), a walczy z nim popierany do początku lat 90. przez RPA i USA RENAMO (Narodowy Ruch Oporu Mozambiku). Podczas tej wojny do 1995 r. zginęło około 1 mln ludzi. W październiku 1992r. FRELIMO i RENAMO podpisali porozumienie pokojowe. Przewidywało ono zawieszenie broni, przeprowadzenie wyborów pod kontrolą ONZ oraz utworzenie 30 tys. armii złożonej z żołnierzy obydwu stron konfliktu. W 1994r. Zostały przeprowadzone pierwsze wolne wybory prezydenckie w Mozambiku. Zwyciężył kandydat frontu FRELIMO. Prezydenci z FRELIMO rządzą Mozambikiem do dnia dzisiejszego. W 2013 RENAMO wypowiedziało porozumienie z 1993r. I doszło do krótkiej wojny domowej, która zakończyła się podpisaniem porozumienia między stronami w 2014r. Spokój w Mozambiku trwał krótko. W 2017r. w północnej prowincji Cabo Delgado doszło do wybuchu muzułmańskiego powstania inspirowanego przez Al Szabaab. Muzułmanie to zaledwie 20% ludności Mozambiku. Powstanie trwa do dzisiaj. Rebelianci stosują bezprzykładny terror wobec cywilnej ludności, nie oszczędzając dzieci. Północ kraju jest całkowicie zdestabilizowana, rząd nie daje sobie rady z powstańcami. Armia rządowa również jest winna aktom okrucieństwa wobec ludności na terenach objętych powstaniem
ALGIERIA
Wojna w Algierii rozpoczęła się w 1992 roku po interwencji wojska, które unieważniło pierwszą turę wyborów powszechnych wygraną przez fundamentalistyczny Islamski Front Ocalenia wywodzący się ze Stowarzyszenia Braci Muzułmanów. Bojówki zwolenników Frontu chwyciły wówczas za broń, w walkach i zamachach do dziś zginęło 100 tysięcy osób. Partyzantka walczy w imię budowy państwa islamskiego przeciwko "bezbożnemu reżimowi świeckiemu". W Algierii nie ma konfliktu dwóch religii, strona opozycyjna podkreśla jednak, że walczy w imię wartości religijnych. Główną antyrządową siłą militarną jest Islamska Grupa Zbrojna. Innym aktywnym ugrupowaniem była Islamska Armia Ocalenia uchodząca za zbrojne ramię Islamskiego Frontu Ocalenia, ale rozwiązała się w styczniu 2000 roku, korzystając z ogłoszonej przez władze amnestii. Partyzantka atakuje algierskie siły zbrojne oraz prorządowe grupy paramilitarne, jest także oskarżana o mordowanie cywili, głównie mieszkańców wsi. Niezależne śledztwa wykazały jednak, że za wieloma wyjątkowo krwawymi masakrami stały siły rządowe, które zrzucając winę na islamistów, próbują skompromitować ich w oczach społeczeństwa i wspólnoty międzynarodowej. Wojna domowa w Algierii zakończyła się w 2002 roku. Obecnie Algieria jest krajem ustabilizowanym politycznie i świeckim
ARABSKA WIOSNA
ARABSKA WIOSNA ROZPOCZĘŁA SIĘ W TUNEZJI
Był 17 grudnia 2010 roku, gdy w tunezyjskim mieście Sidi Bouzid policjantka skonfiskowała nielegalny stragan z warzywami 26-letniego handlarza. Gdy Muhammad Bouazizi, bo tak nazywał się kupiec, zaoferował zapłacenie kary za brak licencji, mundurowa miała go uderzyć i napluć mu w twarz. Zdesperowany udał się do gmachu władz miejskich w nadziei, że uda mu się odzyskać zarekwirowany majątek. Jednak lokalni urzędnicy odmówili spotkania. Wówczas handlarz oblał się benzyną i podpalił na schodach wejściowych do budynku. Jego tragiczna śmierć zapoczątkowała największą rewolucję w historii państw arabskich, nazywanej Arabską Wiosną albo Arabskim Przebudzeniem.
Arabska Wiosna Ludów była skutkiem mobilizacji tysięcy ludzi i wielkiego obywatelskiego sprzeciwu wobec trwających przez dekady ograniczeń wolności i łamania praw człowieka, korupcji oraz nepotyzmu. We wszystkich państwach regionu, którymi wstrząsnęły protesty demonstranci skandowali to samo hasło: "Lud żąda upadku reżimu"! Nie byłoby jednak wielkich rewolucji bez mediów społecznościowych. Rozczarowane brakiem perspektyw miliony młodych ludzi planowały demonstracje i dokumentowały ataki wojska oraz policji na cywilów porozumiewając się przez internet.
Arabska wiosna kosztowała region 55 mld dol.
W Tunezji obalony został wieloletni prezydent Zin Al- Abidin Ben Ali, ale państwu daleko do stabilizacji. Część społeczeństwo czuje się zagrożone przez coraz częściej dochodzących do głosu radykalnych islamistów. Gospodarka kraju jest w głębokiej recesji.
Podobnie jest w innych państwach, w których masowe demonstracje i walki odsunęły od władzy długoletnich dyktatorów. W Egipcie rewolucja wybuchła w I 2011 w jej wyniku, po trzydziestu latach rządów ustąpił w XII 2011 jeden z najważniejszych sojuszników USA w regionie - prezydent Hosni Mubarak. Jego następca Mohamed Mursi, wybrany w demokratycznych wyborach przywódca konserwatywnego Bractwa Muzułmańskiego, utrzymał się u władzy tylko rok i został obalony w wyniku wojskowego puczu. Wciąż trwają protesty poparcia dla islamistów i pogłębiają się podziały społeczne.
W styczniu 2011 wybuchła wojna domowa w Libii. Libijscy rebelianci z pomocą NATO wygrali wojnę z siłami rządowymi. Zginął w niej ich przywódca - pułkownik Muammar Kadafi. Mimo tego, dziś uchwalają nowe prawo państwowe na podstawie szariatu.
