1. Gospodarka rynkowa i jej cechy

LEKCJA NR 1. GOSPODARKA RYNKOWA I JEJ CECHY. PODMIOTY GOSPODARKI RYNKOWEJ

I. SPOSOBY GOSPODAROWANIA

• GOSPODARKA NATURALNA-dobra są wytwarzane ręcznie w tradycyjny sposób, z naturalnych tworzyw, producent jest jednocześnie konsumentem, brak pojęcia rynek i wymiana( dobra są produkowane na potrzeby własne)
• GOSPODARKA RYNKOWA-dominantą są usługi oraz transakcje kupna i sprzedaży
• GOSPODARKA­ CENTRALNIE PLANOWANA- władza centralna steruje gospodarką kierując się kryteriami politycznymi, wadą tej gospodarki jest nieefektywność, słaba jakość i ukryte bezrobocie

II CECHY GOSPODARKI RYNKOWEJ

• WŁASNOŚĆ PRYWATNA-zagwarantowana prawnie nienaruszalność własności prywatnej
• SWOBODA GOSPODAROWANIA-wszyscy ludzie mogą zakładać przedsiębiorstwa i sami decydują co będą produkować lub sprzedawać
• WOLNA KONKURENCJA- producenci konkurują ze sobą, wygrywa ten kto oferuje towar o najniższej cenie i najwyższej jakości
• DĄŻENIE DO ZYSKU- przedsiębiorcy chcą osiągnąć zysk czyli nadwyżkę wpływów ze sprzedaży towarów i usług nad poniesionymi kosztami ich wytwarzania
• PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ- cecha umożliwiająca osiąganie zysku

III RODZAJE WŁASNOŚCI W GOSPODARCE RYNKOWEJ

• własność prywatna
• własność państwowa
• własność komunalna(samorządowa) np. gimnazja, wodociągi, zakłady komunikacji miejskiej
• własność spółdzielcza np. spółdzielnie mieszkaniowe

IV PODMIOTY GOSPODARKI RYNKOWEJ

PODMIOT - określona forma organizacji, która podejmuje samodzielne decyzje, kierując się własnym interesem i związanym z tym ryzykiem.

PODMIOTAMI GOSPODARKI RYNKOWEJ SĄ :

1.  GOSPODARSTWA DOMOWE- gospodarstwo domowe dobrowolny związek ludzi wspólnie mieszkających i podejmujących wspólne decyzje finansowe dotyczące sposobu zarobkowania i wydawania pieniędzy. Warunek istnienia- praca zarobkowa przynajmniej jednego członka lub inne źródło dochodów. Najważniejszą cechą odróżniającą gospodarstwo domowe od innych podmiotów jest konsumpcja.
2.  PRZEDSIĘBIORSTWA

PRZEDSIĘBIORSTWO-. organizacja prowadząca na własny rachunek działalność produkcyjną lub usługową w celu osiągnięcia korzyści. Dyrekcja przedsiębiorstwa analizuje sytuację na rynku-im trafniejsza ocena, tym korzystniejsze decyzje i większy zysk(nadwyżka dochodów nad kosztami).

RODZAJE PRZEDSIĘBIORSTW:

• PRZEDSIĘBIORSTWA PROWADZONE PRZEZ OSOBY FIZYCZNE
• SPÓŁKI CYWILNE- nie muszą być rejestrowane w KRS, członkowie nie odpowiadają własnym majątkiem, są zawierane dla wykonania określonego zadania np. budowa drogi
• SPÓŁKI HANDLOWE

-jawne-spółka osobowa w której nazwie jest nazwisko

przynajmniej jednego lub wszystkich współwłaścicieli

-partnerska- utworzona przez wspólników w celu

wykonywania wolnego zawodu

-komandytowa((SP.K)-spółka osobowo- kapitałowa,

partnerzy odpowiadają całością bądź częścią swojego

-spółka komandytowo -akcyjna(-właściciele

ponoszą nieograniczoną odpowiedzialność majątkową

przed akcjonariuszami

- spółka z ograniczoną odpowiedzialnością( S z.o.o)-

spółka kapitałowa, właściciele odpowiadają do

wysokości zaangażowanego majątku

3.INSTYTUCJE FINANSOWE-

-banki- trudniące się zawodowo operacjami pieniężnymi.

Zadania

1)gromadzenie środków pieniężnych: przedsiębiorstw i instytucji oraz oszczędności ludzi

2)udzielanie kredytów na cele produkcyjne i konsumpcyjne

-giełda papierów wartościowych- instytucja publiczna mająca na celu zapewnienie możliwości obrotu giełdowego papierami wartościowymi oraz niebędącymi papierami wartościowymi .

4.ADMINISTRACJA PAŃSTWOWA i LOKALNA-instytucje państwowe-w gosp. rynkowej państwo nie decyduje bezpośrednio w sferze produkcji i konsumpcji; jego funkcja ogranicza się do regulacji prawnej i ekonomicznej (ochrona interesów publicznych)

PODMIOTY GOSPODARCZE TWORZĄ GOSPODARKĘ NARODOWĄ

Zachowanie podmiotów gosp. wynika z ograniczeń realnych i regulacyjnych

-Ograniczenia realne wynikają z określonych warunków przyrodniczych, zasobów ludności, wielkości stojącego do dyspozycji kapitału, wymagań technologicznych oraz popytu konsumpcyjnego ludności

- Ograniczenia o charakterze regulacyjnym są zwyczajowo i prawnie ustalonymi normami postępowania.

SPRAWDŹ SWOJĄ WIEDZĘ:

Poprawne odpowiedzi: 1/F, 2/F, 3/P, 4/F, 5/P, 6/F, 7/P, 8/P, 9/P