2. Mechanizmy rynkowe
LEKCJA NR 2. MECHANIZMY RYNKOWE
MECHANIZM RYNKOWY- (mechanizm popytowo- podażowo-cenowy) - zespół zależności przyczynowo-skutkowych zachodzących między popytem, podażą i ceną.
ADAM SMITH NAZYWAŁ MECHANIZM RYNKOWY „NIEWIDZIALNĄ RĘKĄ RYNKU”
1. PRAWO POPYTU I PODAŻY
POPYT- ilość dobra jaką kupujący są skłonni nabyć przy rożnym poziomie cen, jeżeli chcemy coś kupić i posiadamy odpowiednią sumę pieniędzy mówimy o popycie efektywnym, jeżeli chcemy coś kupić a nie mamy na to środków mówimy o popycie potencjalnym
CZYNNIKI KSZTAŁTUJĄCE POPYT
- cena danego towaru
- ceny innych towarów
- dochody konsumentów3. stosowana technologia
- techniczne możliwości zwiększania produkcji w krótkim czasie
O mechanizmie rynkowym mówimy wtedy, gdy mamy na myśli wzajemne oddziaływanie elementów składowych rynku, przede wszystkim popytu, podaży oraz ceny. W teorii ekonomii funkcjonowanie mechanizmu rynkowego prowadzi do równowagi rynkowej, tj. takiej sytuacji, w której wielkość popytu zgłaszanego przez nabywców równa jest wartości podaży oferowanej przez wytwórców (dostawców). czynnikiem mechanizmu rynkowego prowadzącym do tej równowagi jest zazwyczaj cena, której poziom wpływa na decyzje nabywców i producentów.
W warunkach wolnej konkurencji ani nabywcy, ani dostawcy nie mają bezpośredniego wpływu na cenę. Cena kształtuje się na rynku pod wpływem zetknięcia się ze sobą klientów i producentów. Zmiany ceny implikują zmiany popytu i podaży. Przykładowo: niska podaż książek, przy dużym zapotrzebowaniu na nie, powoduje że stają się one bardzo pożądane, w efekcie księgarnie mogą sobie pozwolić na sprzedawanie ich po wyższych cenach. Jednak na rynku wolnokonkurencyjnym część księgarni zamówi większy nakład książek, obniżając przy tym cenę, tak aby przyciągnąć czytelników, inne księgarnie nie chcąc stracić klientów dostosują się do nowego poziomu cen, w efekcie tych zabiegów podaż zrównoważy się ze zgłaszanym popytem przy cenie równowagi.
2. MONOPOLE
ZJAWISKIEM ZAKŁÓCAJĄCYM FUNKCJONOWANIE PRAWA POPYTU I PODAŻY SĄ MONOPOLE.
MONOPOL- występowanie na rynku wielu odbiorców a tylko jednego producenta
RODZAJE MONOPOLI:
- MONOPOL PAŃSTWOWY- np. monopol loteryjny
-MONOPOL WYMUSZONY- jeden producent uzyskuje taka przewagę na rynku, ze inni bankrutują
-MONOPOLE NATURALNE- spowodowane specyfiką produkcji danego dobra lub usługi
Państwa demokratyczne starają się zapobiegać powstawaniu monopoli naturalnych lub wymuszonych powołując specjalne prawa lub urzędy ograniczające ich funkcjonowanie w Polsce tę rolę spełnia Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
SPRAWDŹ SWOJĄ WIEDZĘ:
L. P | PRAWDA | FAŁSZ | |
1. | Pojęcie „ niewidzialna ręka rynku” stworzył Adam Smith | P | |
2. | W państwie demokratycznym nie mogą istnieć żadne monopole | F | |
3. | Popyt do zapotrzebowanie na określony towar | P | |
4. | Popyt wpływa na cenę towaru | P | |
5. | W Polsce z monopolami walczy Urząd Bezpieczeństwa Wewnętrznego | F | |
6. | Podaż to ilość danego towaru na rynku | P |
Poprawne odpowiedzi: 1/F, 2/F, 3/P, 4/P, 5/F, 6/P